TP.HCM đề xuất lộ trình mượn sách giáo khoa miễn phí từ năm 2026

UBND TP.HCM vừa đưa ra dự thảo Kế hoạch triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn Giáo dục quốc phòng và an ninh.

Theo bản dự thảo này, bắt đầu từ năm học 2026-2027, toàn bộ học sinh theo học chương trình phổ thông, giáo dục thường xuyên và xóa mù chữ tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố dự kiến được cung cấp sách giáo khoa hoàn toàn miễn phí dưới hình thức mượn - trả.

Đề xuất này nhằm cụ thể hóa mục tiêu lấy cuộc sống ấm no của nhân dân làm thước đo hiệu quả lãnh đạo, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí học tập cho phụ huynh. Việc áp dụng cơ chế mượn - trả cũng được kỳ vọng là giải pháp thiết thực để tái sử dụng tài nguyên, hạn chế lãng phí ngân sách và bảo vệ môi trường.

TP.HCM đề xuất lộ trình mượn sách giáo khoa miễn phí từ năm 2026. Ảnh: NXB Giáo dục Việt Nam

Theo quy trình vận hành được đề xuất, các trường phổ thông phải hoàn thành việc bàn giao sách giáo khoa cho học sinh muộn nhất 15 ngày trước ngày khai giảng, đảm bảo mọi em đều có đủ tài liệu học tập.

Ngược lại, học sinh có nghĩa vụ hoàn trả đầy đủ sách về thư viện trong thời hạn không quá 15 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc năm học, hoặc ngay khi làm thủ tục chuyển trường, thôi học.

Nhằm minh bạch hóa quá trình quản lý, thành phố dự kiến áp dụng phần mềm chuyên dụng, dán nhãn tài sản công và mã hóa trên từng cuốn sách để theo dõi sát sao mức độ hao mòn cũng như lịch sử mượn trả.

Để duy trì chất lượng nguồn sách cho các năm học tiếp theo, bản dự thảo quy định cụ thể cơ chế xử lý khi sách bị hư hỏng hoặc thất lạc do lỗi chủ quan của người mượn. Cơ quan quản lý ưu tiên hình thức bồi hoàn bằng hiện vật là những cuốn sách mới cùng loại.

Trong trường hợp không thể mua sách thay thế, gia đình học sinh sẽ phải bồi hoàn bằng tiền mặt với mức khấu trừ giảm dần theo thời gian sử dụng thực tế của sách. Cụ thể, mức thu bằng 80% giá trị áp dụng cho sách có thời gian sử dụng dưới một năm; thu 50% nếu sách dùng từ một đến dưới ba năm; và thu 20% đối với sách dùng từ ba đến năm năm. Những cuốn sách giáo khoa đã qua sử dụng trên năm năm sẽ không phải chịu phí bồi hoàn.

Bên cạnh chính sách cho khối phổ thông, quyền lợi của sinh viên tại các cơ sở đào tạo cũng được chú trọng trong dự thảo. Bắt đầu từ năm học 2027-2028, thành phố đề xuất thực hiện miễn toàn bộ học phí và giáo trình đối với môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh.

Toàn bộ công tác mua sắm sách giáo khoa dự kiến do Sở Tài chính chủ trì thực hiện theo phương thức đấu thầu tập trung nhằm tối ưu hóa ngân sách và kiểm soát chặt chẽ giá thành.

Trước khi quyết định mua mới, Sở GDĐT sẽ đóng vai trò điều phối việc luân chuyển sách từ các thư viện trường học thừa sang trường thiếu thông qua mạng lưới liên thông dữ liệu toàn thành phố. Nhằm ngăn chặn các tiêu cực phát sinh, bản dự thảo cũng nhấn mạnh việc nghiêm cấm tuyệt đối các hành vi thu thêm phụ phí trái quy định như phí đặt cọc, phí bảo quản sách, cũng như hành vi cung ứng sách giả, sách in lậu tuồn vào môi trường giáo dục.

×