TP.HCM kiến nghị bổ sung 1.000ha quỹ đất phát triển nhà ở xã hội đến năm 2040

Sáng 14/7, Đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM đã tổ chức hội nghị Khảo sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn TP.HCM”.

Hội nghị nhằm đánh giá toàn diện, khách quan việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố; xác định các điểm nghẽn, tồn tại, nguyên nhân và đề xuất các kiến nghị, giải pháp.

Quỹ đất, nguồn vốn được rà soát phục vụ phát triển nhà ở xã hội

Tại hội nghị, Sở Xây dựng đã có báo cáo chuyên đề về việc thực hiện chính sách, pháp luật về nhà ở xã hội trên địa bàn TP.HCM.

Theo đó, sau khi sáp nhập 3 địa phương gồm TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, Sở Xây dựng đã rà soát, tổng hợp 209 khu đất, dự án nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân với tổng diện tích 1.040,5ha.

Trong đó, đất có nguồn gốc do Nhà nước quản lý gồm 91 khu đất, dự án với diện tích khoảng 726,35ha; quỹ đất 20% tại các dự án nhà ở thương mại gồm 93 khu đất, dự án với diện tích 253,91ha; đất do doanh nghiệp tự có gồm 25 khu đất, dự án với diện tích 60,24ha.

Đối với nguồn vốn đầu tư công, giai đoạn vừa qua thành phố triển khai 2 dự án, gồm dự án nhà ở xã hội huyện Côn Đảo và dự án nhà ở xã hội tại số 4 Phan Chu Trinh, phường Bình Thạnh.

Giai đoạn 2026-2030, dự kiến có 13 dự án xây dựng mới nhà ở xã hội với tổng mức đầu tư 16.241 tỷ đồng, trong đó nhu cầu vốn trung hạn là 14.002 tỷ đồng. Do khả năng bố trí vốn còn hạn chế, trước mắt thành phố tạm bố trí 16,5 tỷ đồng để chuẩn bị đầu tư cho 13 dự án.

Về tín dụng, Chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng hiện đã tăng lên 145.000 tỷ đồng với 9 ngân hàng thương mại tham gia. Đến cuối tháng 5/2026, có 5 dự án được giải ngân theo chương trình với doanh số giải ngân lũy kế 596,91 tỷ đồng, dư nợ đạt 499,47 tỷ đồng.

Đối với khách hàng cá nhân, có 48 khách hàng được giải ngân với doanh số 33,97 tỷ đồng. Bên cạnh đó, dư nợ cho vay nhà ở xã hội tại Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội TP.HCM đến ngày 31/5/2026 đạt 1.707,69 tỷ đồng với 2.724 khách hàng.

Nhiều khó khăn về quy hoạch và thủ tục

Theo báo cáo, giai đoạn 2021-2025, TP.HCM có 28 dự án nhà ở xã hội hoàn thành với quy mô 17.902 căn hộ; 19 dự án đang triển khai với 18.899 căn; 37 dự án đang thực hiện thủ tục đầu tư với quy mô 26.199 căn.

Trong số các dự án đã hoàn thành giai đoạn 2021-2025, có 3 dự án sử dụng vốn đầu tư công với 1.475 căn hộ và 25 dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách với 16.427 căn hộ.

Tổng diện tích sàn xây dựng của các dự án hoàn thành đạt 1,32 triệu m² sàn. Thành phố hoàn thành 17.902/18.143 căn hộ, đạt 98,7% kế hoạch 5 năm do Chính phủ giao.

Báo cáo cũng chỉ ra nhiều khó khăn trong quá trình triển khai. Về quy hoạch, nhiều khu đất phù hợp phát triển nhà ở xã hội nhưng chưa có chỉ tiêu cụ thể hoặc chỉ tiêu quy hoạch còn thấp, dẫn đến phải điều chỉnh trong quá trình lựa chọn chủ đầu tư hoặc lập quy hoạch chi tiết.

Đối với đất đai, nhiều khu đất chưa hoàn thành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; một số khu đất chưa được đầu tư hạ tầng kỹ thuật hoặc còn vướng mắc về nguồn gốc pháp lý, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, mặc dù Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, quy trình đầu tư dự án vẫn phải thực hiện qua nhiều bước, chịu sự điều chỉnh của nhiều lĩnh vực pháp luật. Việc đồng thời thực hiện các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, đất đai, môi trường, xây dựng, xác định giá bán, giá thuê và xét duyệt đối tượng thụ hưởng đã kéo dài thời gian chuẩn bị đầu tư, ảnh hưởng đến tiến độ các dự án nhà ở xã hội. Bên cạnh đó, các dự án đang thi công cũng chịu tác động từ biến động giá nhân công, vật liệu xây dựng và lãi suất tăng cao.

Bổ sung 1.000ha quỹ đất phát triển nhà ở xã hội đến năm 2040

Để phát triển nhà ở xã hội đáp ứng nhu cầu, Sở Xây dựng kiến nghị trong quá trình xây dựng Luật Nhà ở năm 2026 cần bổ sung hình thức Nhà nước đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng vốn đầu tư công để cho thuê, cho thuê mua, qua đó đa dạng hóa phương thức phát triển nhà ở xã hội.

Về thủ tục đầu tư, đề xuất cho phép chủ đầu tư được lựa chọn thực hiện một trong hai thủ tục gồm cấp giấy phép xây dựng hoặc thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, nhằm giảm bớt thời gian chuẩn bị đầu tư dự án.

Đối với quy hoạch, Sở Xây dựng kiến nghị bổ sung 1.000ha quỹ đất quy hoạch phát triển nhà ở xã hội đến năm 2040, đồng thời đề xuất nguyên tắc bố trí quỹ đất nhà ở xã hội tại các dự án nhà ở thương mại hoặc thực hiện nghĩa vụ bằng quỹ đất khác, hoặc đóng tiền tương đương giá trị quỹ đất theo quy định.

Cũng theo Sở Xây dựng, cần tiếp tục công khai, minh bạch thông tin về quy hoạch, danh mục dự án, đối tượng được hưởng chính sách, giá bán, giá thuê và trình tự, thủ tục mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội; đồng thời tăng cường kiểm tra, hậu kiểm, xử lý các hành vi lợi dụng chính sách để trục lợi.

×