TP.HCM phân cấp mạnh thẩm quyền quản lý tài sản công: Trao quyền, gắn trách nhiệm

Mở rộng quyền quyết định cho cơ sở

Quyết định mới của Chủ tịch UBND TP.HCM về phân cấp thẩm quyền trong quản lý, sử dụng tài sản công được đánh giá là bước đi quan trọng trong cải cách hành chính, hướng đến trao quyền mạnh mẽ hơn cho các cơ quan chuyên môn, UBND cấp xã, phường, đặc khu và các đơn vị sự nghiệp công lập.

Theo quyết định, hàng loạt nội dung trước đây phải trình cấp thành phố nay được ủy quyền cho cấp dưới quyết định. Cụ thể, các cơ quan, đơn vị được giao quyền quyết định đối với việc giao tài sản bằng hiện vật (trừ trụ sở làm việc, xe ô tô), khoán kinh phí sử dụng tài sản công, khai thác tài sản công phục vụ nhiệm vụ chính trị cũng như các hoạt động phụ trợ.

Đáng chú ý, thẩm quyền thu hồi, điều chuyển, bán, thanh lý, tiêu hủy tài sản công (ngoại trừ một số tài sản đặc thù như trụ sở, xe ô tô) cũng được phân cấp rõ ràng. Việc này giúp rút ngắn quy trình xử lý tài sản, hạn chế tình trạng chậm trễ, lãng phí nguồn lực công.

Không chỉ dừng ở cơ quan hành chính nhà nước, quyết định còn mở rộng phạm vi phân cấp sang các đơn vị sự nghiệp công lập. Các đơn vị này được chủ động hơn trong quản lý tài sản, từ khai thác cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, thiết bị nghiên cứu đến việc sử dụng tài sản công tham gia các dự án đối tác công tư (PPP) hoặc liên doanh, liên kết, cho thuê đúng quy định.

Việc phân cấp toàn diện được xem là phù hợp với quy mô đô thị đặc biệt của TP.HCM, nơi khối lượng tài sản công lớn, đa dạng, đòi hỏi sự linh hoạt và kịp thời trong quản lý.

Siết kỷ cương quản lý tài sản công

Điểm nhấn quan trọng của quyết định không chỉ nằm ở việc “trao quyền”, mà còn là yêu cầu rõ ràng về trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị được phân cấp. Theo đó, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và UBND TP.HCM về mọi quyết định liên quan đến quản lý, sử dụng tài sản công.

Quyết định yêu cầu việc ủy quyền phải tuân thủ chặt chẽ tiêu chuẩn, định mức, điều kiện, trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công. Mọi hoạt động khai thác, xử lý tài sản phải bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, công khai, minh bạch, tránh thất thoát, lợi ích nhóm.

Bên cạnh đó, các cơ quan được phân cấp có trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến quy định mới đến các đơn vị trực thuộc; đồng thời chỉ đạo xây dựng và thực hiện quy chế quản lý, sử dụng tài sản công phù hợp với thực tiễn. Đây được xem là “hàng rào kỹ thuật” nhằm bảo đảm việc ủy quyền không bị lạm dụng.

Quyết định cũng xác định rõ những nội dung không thuộc phạm vi phân cấp sẽ tiếp tục thực hiện theo quy định của Chính phủ, qua đó tránh tình trạng chồng chéo, hiểu sai thẩm quyền.

Với hiệu lực từ ngày 26/1/2026, quyết định phân cấp lần này sẽ tăng tính chủ động cho cơ sở, giảm áp lực cho cấp thành phố, đồng thời nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong sử dụng tài sản nhà nước – một nguồn lực quan trọng cho phát triển đô thị bền vững.

Tài sản công tăng mạnh sau sáp nhập

Theo báo cáo từ UBND TP.HCM, sau sáp nhập đơn vị hành chính, số lượng tài sản công tại cấp xã, phường trên địa bàn TP.HCM tăng đột biến. Riêng khu vực TP.HCM cũ đã ghi nhận hơn 1.400 mặt bằng, trong đó nhiều khu đất và trụ sở không còn nhu cầu sử dụng, thậm chí xuống cấp do thiếu quản lý trực tiếp. Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại các địa phương sáp nhập từ Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.

Cùng với đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất TP.HCM đang quản lý thêm hàng trăm mặt bằng, chủ yếu là đất trống với diện tích lên tới hàng triệu mét vuông. Nếu không sớm đưa vào khai thác, các khu đất này tiếp tục phát sinh chi phí bảo vệ, duy tu nhưng không tạo ra giá trị.

Trước thực trạng số liệu phân tán, thiếu thống nhất, UBND TP.HCM giao Sở Tài chính làm đầu mối xây dựng cơ sở dữ liệu tài sản công toàn thành phố. Trên cơ sở đó, từng nhóm tài sản sẽ được đề xuất phương án xử lý cụ thể như tiếp tục sử dụng, đấu giá, cho thuê ngắn hạn hoặc thu hồi khi có dấu hiệu lấn chiếm.

UBND TP.HCM nhấn mạnh trách nhiệm của UBND xã, phường trong việc xử lý hiện trạng, giải quyết tranh chấp trước khi đưa đất vào khai thác. Thành phố xác định cơ cấu lại quỹ đất công không chỉ là yêu cầu quản lý sau sáp nhập, mà còn là cơ hội quan trọng để “đánh thức” nguồn lực, phục vụ phát triển đô thị và tăng thu ngân sách.

×