TP.HCM siết quản lý dịch vụ thú y, quyết liệt xử lý sai phạm để minh bạch thị trường

UBND TP.HCM vừa phê duyệt kế hoạch triển khai đề án “Tăng cường năng lực hệ thống cơ quan quản lý chuyên ngành thú y các cấp, giai đoạn 2026-2030”, trong đó nhấn mạnh quản lý chặt thuốc thú y, dịch vụ thú y và phòng, chống kháng kháng sinh.

TP.HCM siết quản lý thuốc thú y, dịch vụ thú y

Cụ thể, Thành phố yêu cầu xây dựng kế hoạch giám sát phòng, chống kháng kháng sinh trong chăn nuôi giai đoạn 2026–2030 nhằm tham mưu chính sách quản lý việc sử dụng thuốc thú y, vắc xin, nhất là kháng sinh theo hướng hiệu quả, an toàn và có kiểm soát.

Song song đó là việc quản lý, giám sát chặt chẽ các cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, cũng như hoạt động hành nghề dịch vụ thú y, bảo đảm tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Công tác thanh tra, kiểm tra được xác định là khâu then chốt. Các hoạt động hành nghề dịch vụ thú y, buôn bán thuốc và vật tư thú y, sản xuất – kinh doanh thức ăn chăn nuôi sẽ được tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời hướng dẫn các cơ sở kinh doanh thực hiện thực hành tốt nhà thuốc thú y.

Thành phố cũng khuyến khích cá nhân hành nghề thú y phối hợp với cơ quan chuyên môn trong công tác phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn. Những chỉ đạo này nhằm bảo đảm thuốc, vắc xin, thức ăn chăn nuôi lưu hành đúng danh mục, đạt chất lượng, an toàn và hiệu quả.

Thời gian qua, sau khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành công văn chấn chỉnh công tác cấp phép và kiểm tra chất lượng trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y, hoạt động kiểm soát các cơ sở kinh doanh dịch vụ thú y tại TP.HCM đã được siết chặt hơn.

Chi cục Chăn nuôi và Thú y vùng VI phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM tổ chức nhiều đợt ra quân kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý sai phạm.

Trao đổi với báo Dân Việt, ông Trần Đức Trung – Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y vùng VI cho biết, qua kiểm tra thực tế, phần lớn các cơ sở kinh doanh thức ăn chăn nuôi, vắc xin thú y cho động vật cảnh trên địa bàn cơ bản tuân thủ quy định pháp luật.

Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại nhỏ liên quan đến nhãn mác, điều kiện bảo quản cần được nhắc nhở, chấn chỉnh để bảo đảm chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường.

Minh bạch để không “vạ lây” cho doanh nghiệp làm đúng

Cùng với sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan quản lý, một tâm lý khác cũng xuất hiện trong cộng đồng doanh nghiệp - nỗi lo bị “vạ lây”. Không ít đơn vị làm ăn bài bản bày tỏ lo ngại rằng khi các sai phạm bị phanh phui, người tiêu dùng dễ có xu hướng đánh đồng toàn bộ thị trường, khiến những cơ sở tuân thủ nghiêm túc lại trở thành bên chịu thiệt.

Theo ThS. BS Thái Thị Mỹ Hạnh – CEO hệ thống Bệnh viện thú y PETPRO, đây chính là điều khiến các doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc trăn trở nhất.

“Chúng tôi làm đúng thì chi phí luôn cao, từ nhập hàng chính ngạch có hóa đơn, đầu tư cơ sở vật chất đạt chuẩn, mua bảo hiểm cho người lao động, đến thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Trong khi đó, những đơn vị nhập hàng lậu, không tuân thủ pháp lý thì giá luôn rẻ hơn”, bà Hạnh chia sẻ.

Thực tế cho thấy, trong vài năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đầu tư bài bản gặp khó trong cạnh tranh, trong khi các pet shop nhỏ lẻ, cơ sở hoạt động tự phát, bán hàng online lại phát triển nhanh chóng. Nếu tình trạng này kéo dài, thị trường sẽ hình thành một nghịch lý: người làm đúng bị đào thải, người làm sai lại tồn tại.

Ở góc nhìn chuyên môn, bác sĩ Nguyễn Hoàng Thùy – Giám đốc Bệnh viện thú y Procare – cho rằng sự tồn tại của các “vùng trũng” trong quản lý chính là nguyên nhân tạo ra cạnh tranh không công bằng. Những cơ sở làm đúng phải đầu tư lớn cho nhân lực, trang thiết bị, pháp lý và đào tạo, trong khi một số nơi hoạt động tự phát có chi phí thấp, giá rẻ bất thường, khiến người tiêu dùng khó phân biệt đúng – sai. Lâu dần, chính sự đánh đồng này làm méo mó nhận thức thị trường, khiến cơ sở làm đúng bị cho là “đắt”, còn cơ sở làm sai lại dễ thu hút khách.

“Chúng tôi chấp nhận đi chậm hơn, chi phí cao hơn, nhưng đổi lại là sự bền vững và niềm tin lâu dài. Nếu thị trường chỉ chạy theo giá rẻ, người làm đúng sẽ không còn động lực tồn tại”, bà Thùy nhấn mạnh.

Theo các nghiên cứu thị trường, ngành thú cưng tại Việt Nam đạt quy mô khoảng 128 triệu USD năm 2024, 141 triệu USD năm 2025 và có thể chạm mốc 222 triệu USD vào năm 2029, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 14% mỗi năm. Con số này cho thấy sức hút lớn của thị trường, đồng thời lý giải vì sao ngày càng nhiều doanh nghiệp đầu tư bài bản vào lĩnh vực này.

Từ góc độ hội nghề nghiệp, ThS. BS Đỗ Thị Mộng Thơ – Phó Chủ tịch Chi hội Thú y Thú nhỏ Việt Nam đề xuất cần sớm thành lập một hội đồng thẩm tra chuyên môn độc lập, với sự tham gia nòng cốt của các tổ chức nghề nghiệp. Hội đồng này sẽ tiếp nhận, phân tích các tranh chấp chuyên môn, đưa ra kết luận khách quan và kiến nghị các biện pháp xử lý phù hợp, từ đào tạo lại, đánh giá năng lực đến thu hồi giấy phép hành nghề trong các trường hợp vi phạm nghiêm trọng.

Theo bà Thơ, đây không phải là biện pháp “siết chặt cực đoan” mà là cách nâng chuẩn đạo đức và chuyên môn toàn ngành.

Ths. Bs. Thái Thị Mỹ Hạnh cho rằng minh bạch thị trường không đồng nghĩa với cấm đoán tuyệt đối. Nhiều quy định hiện nay chưa theo kịp thực tiễn, đặc biệt trong quản lý thuốc và vắc xin thú y.

Điều cần thiết là xây dựng danh mục rõ ràng thuốc được phép và không được phép sử dụng, để bác sĩ có cơ sở tuân thủ. Đồng thời, cần chuẩn hóa lộ trình hành nghề bác sĩ thú y, phân tuyến rõ giữa phòng khám và bệnh viện thú y, tránh tình trạng cơ sở nhỏ thực hiện kỹ thuật vượt khả năng.

Từ phía quản lý nhà nước, ông Phan Quang Minh – Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y nhấn mạnh, để thị trường thú cưng phát triển bền vững cần tập trung vào bốn trụ cột: Hoàn thiện khung pháp lý; nâng cao năng lực quản lý đối với thú cưng; khuyến khích đầu tư sản xuất, nhập khẩu sản phẩm chuyên biệt; và xây dựng hệ sinh thái, nâng cao nhận thức xã hội.

Thị trường thú cưng lớn, dư địa phát triển còn rất rộng

PGS.TS Lê Quang Thông – Trưởng khoa Chăn nuôi – Thú y, Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM cho biết, thị trường thú cưng Việt Nam đang phát triển rất nhanh, với tốc độ tăng trưởng khoảng 10% mỗi năm. Trong khi đó, theo các tổ chức quốc tế, thức ăn thú cưng chỉ chiếm khoảng 5% tổng thị trường thức ăn chăn nuôi, cho thấy dư địa còn rất lớn. Quy mô thị trường thức ăn thú cưng toàn cầu đã vượt 176 tỷ USD và có thể đạt gần 290 tỷ USD trong vòng 5 năm tới.

×