TP.HCM tăng tốc hướng tới trung tâm trung chuyển quốc tế

Trong bối cảnh kinh tế thế giới liên tục chuyển dịch về các chuỗi cung ứng cùng yêu cầu ngày càng khắt khe về chuyển đổi xanh, TP.HCM đang kiến tạo những phát triển mới.

Định hướng thành trung tâm trung chuyển hàng hóa

Nhằm cụ thể hóa tầm nhìn này, UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định về Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030.

Kế hoạch được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để TP.HCM tiếp tục giữ vững vị thế trung tâm xuất nhập khẩu lớn nhất cả nước. Đồng thời, khẳng định vai trò là trung tâm trung chuyển hàng hóa của khu vực Đông Nam Á, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của kinh tế thành phố và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Theo kế hoạch trên, TP.HCM phấn đấu tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 10% đến 11% mỗi năm, duy trì nhịp độ tăng trưởng kim ngạch nhập khẩu ở mức 9% đến 10%.

Định hướng này không chỉ hướng tới cán cân thương mại thặng dư bền vững mà còn kiểm soát hiệu quả tình trạng nhập siêu, phục vụ các ngành sản xuất mũi nhọn. Đến năm 2030, nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo sẽ đóng vai trò chủ đạo khi chiếm trên 90% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong đó, các sản phẩm có hàm lượng công nghệ trung bình và cao được định hướng khoảng 70%.

Cảng Gemalink trong cụm Cái Mép - Thị Vải tiếp nhận tàu container quốc tế. Cụm Cái Mép - Thị Vải là 1 cơ sở cho kế hoạch hướng tới trung tâm trung chuyển quốc tế của TP.HCM. Ảnh: Gemadept

Bên cạnh việc nâng cao chất lượng sản phẩm, việc đa dạng hóa thị trường và tối ưu hóa các hiệp định thương mại tự do (FTA) cũng là một trong những ưu tiên. TP.HCM đặt mục tiêu đưa tỷ trọng xuất khẩu sang khu vực châu Âu lên mức 17% đến 18%, châu Mỹ lên 30%, đồng thời duy trì thị trường châu Á truyền thống ở mức khoảng 50%.

Đặc biệt, tỷ trọng xuất khẩu sang các thị trường là thành viên của các hiệp định FTA dự kiến sẽ tăng mạnh và đạt trên 75% vào năm 2030, tạo động lực to lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu tận dụng ưu đãi thuế quan.

Một trong những thế mạnh của TP.HCM là dịch vụ logistics và cảng biển quốc tế. Vì vậy, hạ tầng logistics và dịch vụ cảng biển được xem là yếu tố rất quan trọng để hướng tới vị thế trung tâm trung chuyển ở Đông Nam Á.

Khi các công trình hạ tầng trọng điểm và liên vùng đi vào vận hành, TP.HCM hướng đến việc nâng tỷ lệ hàng hóa xuất khẩu trực tiếp qua hệ thống cảng biển, cảng hàng không, ga đường sắt và các cảng cạn ICD trên địa bàn lên trên 80%, cũng theo kế hoạch hành động vừa ban hành.

Tốc độ tăng trưởng doanh thu dịch vụ logistics của các doanh nghiệp TP.HCM cũng được kỳ vọng sẽ duy trì ở mức từ 13% đến 16% mỗi năm, đóng góp từ 8% đến 10% vào GRDP của thành phố và giảm chi phí logistics xuống chỉ còn khoảng 11% đến 14% vào năm 2030.

Tăng giá trị nông sản

Đối với nhóm hàng nông, lâm, thủy sản, TP.HCM ưu tiên phát triển các sản phẩm chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn thực phẩm, môi trường và trách nhiệm xã hội. Các mặt hàng chủ lực được định hướng thúc đẩy xuất khẩu gồm điều, cao su, tiêu, cà phê, ca cao, chè, gạo, thủy sản, cá cảnh, thực phẩm chế biến, thực phẩm Halal và các sản phẩm từ nông nghiệp.

Thành phố xác định không khuyến khích phát triển các ngành sản xuất thâm dụng tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường; ưu tiên các sản phẩm kinh tế xanh, thân thiện môi trường và kinh tế tuần hoàn.

Để tạo nguồn cung bền vững cho xuất khẩu, ngành nông nghiệp TP.HCM tiếp tục cơ cấu lại theo hướng sinh thái, hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao; hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.

Cùng với đó là phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng, vùng nuôi, logistics nông sản, kho lạnh, kiểm nghiệm, kiểm dịch và các trung tâm chế biến chuyên sâu phục vụ xuất khẩu.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là phát triển thương hiệu nông sản, xây dựng chiến lược cho các sản phẩm chủ lực, đẩy mạnh nghiên cứu giống mới, ứng dụng công nghệ sinh học và bảo quản sau thu hoạch nhằm nâng cao giá trị gia tăng, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Theo kế hoạch, TP.HCM sẽ tập trung phát triển sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn và ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, sẽ hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực ứng phó với các rào cản kỹ thuật và các vụ việc phòng vệ thương mại.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường, thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới, phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM (VIFC-HCMC), các khu thương mại tự do (FTZ) và hệ thống logistics hiện đại nhằm tạo động lực mới cho xuất nhập khẩu.

Đến nay, TP.HCM có kế hoạch xây dựng FTZ tại Cần Giờ, Cái Mép Hạ, Bàu Bàng và An Bình. Mô hình khu thương mại tự do tại Cần Giờ sẽ khai thác tối đa lưu lượng hàng hóa trung chuyển quốc tế bằng đường biển.

Trong khi đó, FTZ Cái Mép Hạ được được quy hoạch với các phân khu chức năng như khu logistics và kho bãi, khu phi thuế quan, khu công nghệ cao, khu dịch vụ hỗ trợ. FTZ Cái Mép Hạ nằm sát cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, kết nối trực tiếp với đường liên cảng, đường cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu và tuyến đường sắt Biên Hòa – Vũng Tàu trong tương lai.

×