TP.HCM trao thêm quyền về đất đai cho cấp xã: Thị trường bất động sản kỳ vọng gỡ nút thắt thủ tục

Phân cấp địa phương xử lý hồ sơ đất đai

Sau nhiều năm thị trường bất động sản TP.HCM đối mặt với tình trạng hàng loạt dự án chậm triển khai vì vướng mắc pháp lý, đặc biệt ở các thủ tục liên quan đến đất đai, việc UBND TP.HCM quyết định phân cấp mạnh cho chính quyền cấp xã được xem là một bước chuyển đáng chú ý.

Theo quyết định vừa ban hành, Chủ tịch UBND phường, xã và đặc khu sẽ được giao thêm 26 nhiệm vụ, quyền hạn trong lĩnh vực đất đai, từ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất đến bồi thường, tái định cư và đấu giá quyền sử dụng đất.

Cụ thể, theo quyết định, người đứng đầu UBND cấp xã sẽ trực tiếp giải quyết hàng loạt thủ tục quan trọng như thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, quyết định giá đất trong một số trường hợp, tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, phê duyệt phương án sử dụng đất, cũng như nhiều thủ tục liên quan đến cưỡng chế thu hồi đất và giải quyết tranh chấp đất đai.

Trong giai đoạn chuyển tiếp, trình tự và thủ tục thực hiện vẫn áp dụng theo các quy định hiện hành cho đến khi TP.HCM ban hành quy trình mới về đất đai. Chủ tịch UBND phường, xã, đặc khu phải chịu trách nhiệm trước UBND TP.HCM và trước pháp luật đối với toàn bộ kết quả thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp. Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM được giao hướng dẫn chuyên môn, kiểm tra, thanh tra và tổng hợp kết quả triển khai trên toàn địa bàn.

Kỳ vọng rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đất đai

Trong nhiều năm qua, một trong những “nút thắt” lớn của thị trường bất động sản TP.HCM là thời gian giải quyết các thủ tục đất đai kéo dài, khiến nhiều dự án bị đình trệ, chi phí doanh nghiệp gia tăng và nguồn cung nhà ở liên tục sụt giảm.

Việc chuyển một phần thẩm quyền từ cấp thành phố xuống cấp xã được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn khoảng cách giữa cơ quan quản lý với người dân, doanh nghiệp, đồng thời giảm áp lực xử lý hồ sơ tại các sở, ngành.

Theo TS. Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam, xu hướng phân cấp là phù hợp với định hướng cải cách hành chính hiện nay.

Khi thẩm quyền được đưa gần hơn với người dân, các thủ tục hành chính có điều kiện được xử lý nhanh hơn, giảm bớt tình trạng hồ sơ phải đi qua nhiều tầng nấc trung gian. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với những thủ tục phát sinh thường xuyên liên quan đến quyền sử dụng đất.

Ông Khương cho rằng nếu việc triển khai đồng bộ cùng chuyển đổi số và cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất, môi trường đầu tư bất động sản tại TP.HCM sẽ được cải thiện đáng kể trong thời gian tới.

Đối với thị trường bất động sản, việc phân cấp được đánh giá có thể tạo tác động tích cực, đặc biệt trong bối cảnh TP.HCM đang nỗ lực tháo gỡ hàng trăm dự án gặp vướng mắc pháp lý.

Theo giới phân tích, khi các thủ tục như giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất, bồi thường hay phê duyệt phương án tái định cư được giải quyết nhanh hơn, nhiều dự án có thể sớm hoàn tất pháp lý để đưa sản phẩm ra thị trường. Điều này không chỉ tạo thêm nguồn cung nhà ở mà còn góp phần ổn định mặt bằng giá trong bối cảnh nguồn cung tại TP.HCM vẫn đang khan hiếm.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cũng cho rằng việc trao thêm quyền cho cấp xã đồng nghĩa với áp lực quản lý sẽ lớn hơn rất nhiều.
Quyết định phân cấp lần này không chỉ nhằm giảm tải cho bộ máy hành chính cấp thành phố mà còn hướng tới xây dựng chính quyền địa phương chủ động hơn trong quản lý đất đai.

Nếu được triển khai đồng bộ với hệ thống dữ liệu số, quy trình xử lý thống nhất và nâng cao năng lực cán bộ cơ sở, việc phân quyền có thể trở thành cú hích quan trọng giúp cải thiện môi trường đầu tư, đẩy nhanh tiến độ các dự án và góp phần phục hồi thị trường bất động sản TP.HCM sau giai đoạn kéo dài thiếu nguồn cung.

Ngược lại, nếu năng lực thực thi giữa các địa phương không đồng đều, quá trình phân cấp có thể phát sinh những khác biệt trong cách áp dụng chính sách, ảnh hưởng đến tính thống nhất của hoạt động quản lý đất đai. Vì vậy, cùng với việc trao quyền, yêu cầu về kiểm soát quyền lực, minh bạch quy trình và trách nhiệm giải trình sẽ là yếu tố quyết định để chính sách phát huy hiệu quả như kỳ vọng.

×