TP.HCM xây dựng vùng sản xuất thực phẩm an toàn: Nông dân cần thực chất, không cần lời động viên hoa mỹ (bài 2)

Khi lời động viên chưa gánh nổi tiền vay

Những năm qua, hàng trăm lớp tập huấn, hội thảo về nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số hay sản xuất đạt chuẩn VietGAP liên tục được mở ra khắp các huyện ngoại thành TP.HCM. Nhà nông nhiệt tình đi học, chăm chú ghi chép và sẵn sàng áp dụng.

Thế nhưng, sau khi rời hội trường trở về ruộng vườn, họ lại đơn độc đối mặt với bài toán cơm áo gạo tiền. Việc đầu tư nhà màng, hệ thống tưới tự động hay mua chế phẩm sinh học ngốn hàng trăm triệu đồng, trong khi các chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi vẫn còn nhiều rào cản về thủ tục thế chấp đất đai.

"Vô hội thảo nghe tuyên truyền làm nông nghiệp xanh, nông nghiệp đô thị hay lắm. Nhưng bước ra khỏi phòng họp là gánh nặng chi phí đè lên vai. Tiền điện, tiền phân bón sinh học tăng mỗi ngày, muốn vay vốn mở rộng quy mô thì vướng thủ tục đất nông nghiệp. Tuyên truyền hoài mà không gỡ được cái vướng về vốn thì chúng tôi làm sao dạn dĩ bứt phá?", ông Nguyễn Văn Trải, một nông dân trồng rau ở xã Nhuận Đức, trăn trở.

Cần những "nhịp cầu" thay cho lời kêu gọi

Điều người nông dân khao khát nhất lúc này không phải là thêm những khẩu hiệu hay sách vở lý thuyết, mà là những đồng hành cụ thể từ phía chính quyền và các đơn vị chức năng. Đó là chính sách trợ giá vật tư đầu vào, hỗ trợ chi phí kiểm định chứng nhận an toàn, và đặc biệt là vai trò "bà đỡ" trong việc kết nối tiêu thụ.

Khi việc đưa sản phẩm vào chuỗi siêu thị vẫn vướng rào cản chiết khấu cao và thanh toán gối đầu, nông dân rất cần TP.HCM tạo ra các sàn giao dịch trực tiếp, các chuỗi liên kết bao tiêu bền vững để nông sản sạch không còn cảnh ngậm ngùi "ra chợ dầm mưa".

Anh Nguyễn Văn Quyết, Giám đốc HTX Kim Long, TP.HCM (khu vực Bình Dương cũ) cho biết: "Chúng tôi không sợ cực, không sợ khó khi học cái mới. Cái nông dân cần nhất là đầu ra ổn định và cơ chế gỡ khó thực tế. Đừng chỉ bảo chúng tôi phải làm sạch, chuyển đổi, mà hãy cho chúng tôi thấy làm sạch thì bán cho ai, ai đứng ra bảo đảm giá cả?".

"Khi chiếc cầu nối giữa nhà vườn và người tiêu dùng đô thị được thông suốt, nông dân tự khắc sẽ làm tốt mà không cần phải nhắc nhở. Cứ tưởng sau khi được sáp nhập TP.HCM, đầu ra nông sản của HTX sẽ rộng mở. Nhưng siêu thị lấy hàng chỉ nhận ký gởi chứ không mua đứt, bán đoạn, bán không được hàng siêu thị trả lại thì làm gì có trách nhiệm", anh Nguyễn Văn Quyết thẳng thắn chia sẻ.

Chuyển từ "tuyên truyền" sang tháo gỡ tận gốc

Nhìn nhận thẳng thắn về thực trạng này, một cán bộ Hội Nông dân TP.HCM cho rằng: “Việc tuyên truyền, vận động chỉ là bước mở đầu. Mấu chốt nằm ở chỗ cơ quan quản lý phải tạo dựng được hệ sinh thái hỗ trợ nông dân làm nông sản sạch toàn diện”. Ông cho rằng nếu chỉ dừng lại ở các lớp học lý thuyết mà thiếu chính sách đi kèm, người nông dân sẽ rất dễ "đứt gánh giữa đường" khi gặp biến động thị trường.

Để giải bài toán này, ngành nông nghiệp TP.HCM cùng Hội Nông dân Thành phố đang tập trung triển khai các nhóm giải pháp mang tính đột phá.

Một, rà soát và cải cách chính sách hỗ trợ vốn. Đẩy mạnh kết nối với các ngân hàng thương mại, triển khai hiệu quả cơ hỗ trợ lãi suất cho vay phát triển nông nghiệp đô thị; nghiên cứu cơ chế chấp thuận tài sản thế chấp là các công trình phụ trợ trên đất nông nghiệp (như nhà màng, nhà lưới...) để giúp bà con dễ dàng tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.

Hai, xây dựng chuỗi liên kết "Tick xanh trách nhiệm". Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM phối hợp với Sở Công Thương đẩy mạnh chương trình kết nối trực tiếp giữa các HTX, tổ hợp tác với hệ thống phân phối lớn (Co.opmart, GO!, Bách Hóa Xanh...). Thành phố đứng ra làm "bảo chứng", hỗ trợ kiểm định chất lượng, giảm bớt các rào cản thủ tục và hỗ trợ chi phí chiết khấu ban đầu cho nhà nông.

Khi chính sách không chỉ dừng lại ở trên giấy hay bàn hội thảo mà thẩm thấu trực tiếp vào từng luống rau, mảnh vườn, người nông dân TP.HCM mới có thể yên tâm bám đất, sống khỏe và làm giàu từ chính nền nông nghiệp xanh bền vững.

Kỳ tới: Khi nông sản an toàn vẫn bị bán như 'hàng chợ' (bài 3)

×