Tranh ngai vàng với Ung Chính, 8 người anh em có kết cục ra sao?

Tranh ngai vàng với Ung Chính, 8 người anh em có kết cục ra sao?

Trong lịch sử nhà Thanh, sự kiện nổi tiếng nhất có lẽ chính là “Cửu tử đoạt đích”. Rất nhiều phim truyền hình như Cung Tỏa Tâm Ngọc hay Bộ Bộ Kinh Tâm đều lấy đề tài này để khai thác. Qua phim ảnh, người đời thường thấy rằng sau khi lên ngôi, Ung Chính hoàng đế đã lần lượt thanh toán những người từng tranh đoạt ngôi vị với mình, ngay cả huynh đệ cùng mẹ sinh ra cũng không tha. Vậy rốt cuộc ông đã đối xử với những đối thủ ấy như thế nào?

Trên danh nghĩa, “Cửu tử đoạt đích” là cuộc tranh ngôi giữa chín hoàng tử, nhưng thực sự có năm người tham gia vào vòng tranh đoạt chính, gồm: Hoàng trưởng tử Dận Thì, Hoàng nhị tử Dận Nhưng (Thái tử), Hoàng tứ tử Dận Chân, Hoàng bát tử Dận Tự và Hoàng thập tứ tử Dận Đề.

Hoàng trưởng tử Dận Thì là người đầu tiên bước vào cuộc chiến trữ vị. Từ nhỏ ông đã thông minh, tháo vát, nhiều lần theo Khang Hi đế xuất chinh tuần thú, rất được phụ hoàng trọng dụng. Tuy nhiên, dù là trưởng tử, Dận Thì lại chỉ là thứ xuất, thân phận hoàn toàn không thể so với Dận Nhưng — người con trai đích xuất duy nhất của Khang Hi. Bởi vậy, dù cố gắng thể hiện ra sao, Khang Hi đế cũng chưa từng có ý lập ông làm người kế vị.

Năm Khang Hi thứ 47 (1708), Thái tử Dận Nhưng bị phế truất. Dận Thì vì quá nóng lòng tranh ngôi nên đã dâng tấu xin giết Dận Nhưng. Thậm chí, ông còn sai lạt ma Mông Cổ dùng tà thuật trấn yểm, mong Dận Nhưng phát điên hoặc chết đi. Những hành động ấy khiến Khang Hi đế hoàn toàn thất vọng. Ông lập tức tước bỏ tước vị của Dận Thì rồi giam cầm suốt đời.

Sau khi lên ngôi, Ung Chính đế cũng không hề nương tay với vị đại ca này. Dận Thì tiếp tục bị giam lỏng vô thời hạn. Ngày mồng 1 tháng 11 năm Ung Chính thứ 12 (1734), ông chết trong nơi giam giữ, hưởng thọ 63 tuổi.

Hoàng nhị tử Dận Nhưng là đích tử duy nhất của Khang Hi đế. Khi mới hai tuổi, ông đã được lập làm Hoàng thái tử, trở thành người thừa kế hợp pháp của Đại Thanh. Sử sách chép rằng Dận Nhưng thông minh hiếu học, văn võ song toàn, vốn là một ứng viên rất thích hợp cho ngai vàng.

Nhưng môi trường trưởng thành quá ưu việt dần khiến ông trở nên kiêu căng, chuyên quyền, coi mình là trung tâm thiên hạ. Trong khi đó, các hoàng tử khác lại luôn tìm cách hãm hại, khiến tình cảm huynh đệ ngày càng rạn nứt. Cuối cùng, Dận Nhưng trải qua cảnh “phế rồi lập, lập rồi lại phế”. Khang Hi đế từng đánh giá đầy thất vọng:

“Trẫm trị thiên hạ, tuyệt đối không thể giao cơ nghiệp cho kẻ này!”

Năm Khang Hi thứ 51 (1712), Dận Nhưng bị phế bỏ ngôi Thái tử và bị giam tại Hàm An cung. Trước lúc lâm chung, Khang Hi đế từng căn dặn phải đối xử tử tế với phế Thái tử và Hoàng trưởng tử. Thế nhưng sau khi đăng cơ, Ung Chính đế hoàn toàn không làm theo di nguyện ấy.

Ngày 14 tháng 12 năm Ung Chính thứ 2 (1724), Dận Nhưng bệnh chết trong Hàm An cung, hưởng thọ 51 tuổi.

Trong số các hoàng tử của Khang Hi, Hoàng bát tử Dận Tự là người nổi danh hiền đức nhất. Mới 17 tuổi ông đã được phong Bối lặc, là hoàng tử trẻ tuổi nhất được phong tước ngoài Thái tử. Danh tiếng và nhân vọng của Dận Tự gần như đứng đầu trong các hoàng tử.

Dụ Thân vương Phúc Toàn — anh ruột của Khang Hi đế — từng nhiều lần ca ngợi Dận Tự thông minh, có tài có đức trước mặt hoàng đế.

Sau lần đầu Dận Nhưng bị phế, Dận Đề tranh ngôi thất bại nên quay sang tiến cử Dận Tự làm người kế vị. Tuy nhiên, điều đó chẳng những không khiến Khang Hi hài lòng mà còn làm ông bắt đầu đề phòng Dận Tự.

Về sau, Khang Hi triệu tập quần thần để hỏi nên lập ai làm Thái tử mới. Phần lớn đại thần đều đề cử Dận Tự. Thế nhưng Khang Hi lại công khai quở trách ông là:

“Bản tính mềm mỏng nhưng gian trá, nuôi chí lớn không đúng bổn phận.”

Từ đó, Dận Tự liên tục bị Khang Hi chèn ép.

Sau khi đăng cơ, Ung Chính trước tiên phong cho Dận Tự làm Hòa Thạc Liêm Thân vương nhằm ổn định lòng người. Nhưng đồng thời, ông âm thầm dùng cách “nấu ếch trong nước ấm” để từng bước thanh trừng phe cánh của Dận Tự, cô lập ông hoàn toàn.

Đến tháng 11 năm Ung Chính thứ 3 (1725), khi đã nắm chắc triều cục, Ung Chính chính thức ra tay: ông tước bỏ vương tước của Dận Tự, cho người giám sát nghiêm ngặt nơi ở. Tháng 2 năm Ung Chính thứ 4 (1726), Dận Tự bị giam vào Tông Nhân phủ. Tháng 9 cùng năm, ông đột ngột chết trong ngục, nguyên nhân không rõ ràng, hưởng dương 45 tuổi.

Hoàng thập tứ tử Dận Đề là em ruột cùng mẹ với Ung Chính. Thuở đầu, ông là thành viên trung thành của “Bát gia đảng”, kiên quyết ủng hộ Dận Tự tranh ngôi Thái tử.

Sau khi Dận Tự thất sủng, phe “Bát gia đảng” bắt đầu chuyển sang ủng hộ Dận Đề — người văn võ song toàn, lại rất được Khang Hi yêu quý.

Năm Khang Hi thứ 57 (1718), Dận Đề được phong làm Phủ Viễn Đại tướng quân, lấy thân phận “Đại tướng quân vương”, thống lĩnh đại quân đi Tây Bắc bình định Thanh Hải. Quy cách xuất chinh của ông gần như ngang với thiên tử thân chinh, khiến thiên hạ đều cho rằng Khang Hi sắp chọn Dận Đề làm người nối ngôi.

Nhưng chưa kịp lập đại công thì Khang Hi đế đã băng hà trước. Sau khi Ung Chính lên ngôi, Dận Đề bị triệu hồi về kinh rồi bị giam lỏng tại Cảnh lăng — nơi an táng Khang Hi đế — để trông coi lăng mộ.

Cuối năm Ung Chính thứ 3 (1725), Ung Chính tiến hành thanh toán toàn diện “Bát gia đảng”. Dù là em ruột cùng mẹ sinh ra, Dận Đề vẫn bị tước hết tước vị rồi bị giam tại Thọ Hoàng điện trên núi Cảnh Sơn phía bắc Tử Cấm Thành.

Tháng 8 năm Ung Chính thứ 13 (1735), Ung Chính đế qua đời. Sau khi kế vị, Càn Long đế hạ lệnh phóng thích Dận Đề, rồi phong ông làm Đa La Tuân Quận vương.

Năm Càn Long thứ 20 (1755), Dận Đề qua đời, hưởng thọ 68 tuổi. Trong tất cả những người từng tranh đoạt ngôi vị với Ung Chính, ông có lẽ là người may mắn nhất.

×