Trào lưu hút sữa cho con bú bình 2026: Lời khuyên từ bác sĩ

Chiều 6/8, tại Bệnh viện Hùng Vương TP.HCM chị N.H.T, 30 tuổi, ngụ ở Long An, vừa sinh con đầu lòng được 5 ngày kể: "Con em sinh non khi mới được 31 tuần tuổi thai nên đang được chăm sóc tại bệnh viện".

Mỗi ngày đều dùng máy hút sữa để hút sữa

Chị T. dự định sẽ nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ "đến khi nào hết sữa thì thôi". Do bé còn quá nhỏ, chưa thể bú trực tiếp nên mỗi ngày chị đều dùng máy để hút sữa, sau đó chuyển cho nhân viên y tế đưa vào khoa chăm sóc sơ sinh để bé sử dụng.

Theo người mẹ trẻ, lý do chị quyết tâm nuôi con bằng sữa mẹ là vì tin rằng đây là nguồn dinh dưỡng tốt nhất, đặc biệt với trẻ sinh non.

"Con em sinh non nên em thấy sữa mẹ tốt hơn sữa công thức. Các cô ở bệnh viện cũng giải thích sữa mẹ rất tốt cho bé. Trong bệnh viện có sữa thanh trùng nhưng vẫn không bằng sữa mẹ của chính mình", chị T. chia sẻ.

Những ngày đầu sau sinh, khi sữa mẹ chưa về, con chị được bệnh viện cho sử dụng sữa mẹ thanh trùng từ Ngân hàng sữa mẹ. Khi nguồn sữa của chị T. đã có, bé được chuyển sang sử dụng sữa mẹ do chính mẹ vắt để bảo đảm dinh dưỡng và tăng cường sức đề kháng.

Chị P.T.T, 34 tuổi, ngụ ở P.Gia Định TPHCM kể chị sinh mổ nên lúc đầu con chị phải bú sữa công thức. Sau đó, chị có sữa nhưng con nhất định không bú, chị đành phải dùng máy hút sữa cho con. Con thích bú sữa trong bình vì sữa xuống nhanh.

Thế là chị T. cứ hút sữa cho con uống chứ rất hiếm khi con bú trực tiếp. Chị T. kể hút sữa vào bình có những tiện lợi như ai thức đêm chăm bé cũng được, chỉ cần hâm sữa mẹ đã hút rồi cho bé bú. Nhiệm vụ của chị chỉ là khi nào thấy sữa về thì hút sữa, không phải nhất thiết kè kè bên con. Chị T. kể không chỉ chị, mà nhiều bà mẹ trẻ như chị đều đã quen với việc hút sữa cho con bú bình để muốn đi đâu, làm gì cũng dễ.

THS.BS Phạm Hoàng Thiên Thanh, tổ trưởng Ngân hàng sữa mẹ Bệnh viện Hùng Vương TPHCM cho biết hiện nay các bà mẹ, đặc biệt là những bà mẹ trẻ, có nhiều kiến thức hơn và chủ động tìm hiểu thông tin. Hầu hết đều nhận thấy lợi ích của sữa mẹ, mà sữa công thức dù đắt tiền đến đâu cũng không thể thay thế hoàn toàn. Vì vậy, xu hướng nuôi con bằng sữa mẹ đang tăng lên rõ rệt. Riêng tại Bệnh viện Hùng Vương, đây là một tín hiệu rất đáng mừng.

Một minh chứng rõ nhất là tại các khoa sản của Bệnh viện Hùng Vương hiện nay hầu như không còn tình trạng trẻ phải sử dụng sữa công thức trong những ngày đầu sau sinh.

Từ khi Ngân hàng sữa mẹ của bệnh viện được mở rộng, nếu người mẹ chưa có sữa, trẻ sẽ được sử dụng sữa hiến tặng từ ngân hàng sữa mẹ. Nhờ vậy, trẻ vẫn được nuôi bằng sữa mẹ ngay từ những ngày đầu đời. Điều này cũng giúp người mẹ giảm căng thẳng, bớt lo lắng vì con không thiếu sữa, từ đó sữa về nhanh hơn.

Bú mẹ trực tiếp vẫn là tốt nhất

Trước trào lưu nhiều bà mẹ trẻ thích dùng máy hút sữa cho trẻ bú bình, bác sĩ Thiên Thanh cho rằng hút sữa là một biện pháp hỗ trợ rất hiệu quả. Muốn duy trì nguồn sữa thì nguyên tắc quan trọng là phải cho trẻ bú hoặc hút sữa đúng cữ. Trong trường hợp em bé chưa đến giờ bú, mẹ quá mệt hoặc trẻ không bú trực tiếp thì máy hút sữa sẽ giúp duy trì việc tiết sữa.

Tuy nhiên, về mặt khoa học, bú mẹ trực tiếp vẫn là tốt nhất. Khi bú trực tiếp, các thành phần có lợi trong sữa mẹ, đặc biệt là một số hormone và các chất giúp trẻ thư giãn, ngủ ngon sẽ được bảo tồn tốt hơn. Bên cạnh đó, sự tiếp xúc da kề da, cái ôm của mẹ còn giúp trẻ tiết ra những hormone có lợi, tạo cảm giác an toàn và gắn kết.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đối với trẻ sơ sinh, nếu không thể bú mẹ trực tiếp vì một lý do nào đó thì phương pháp thay thế được khuyến nghị là đút bằng muỗng hoặc cốc nhỏ, chứ không phải bú bình.

Việc sử dụng bình sữa quá nhiều có thể đi kèm nhiều nguy cơ, trong đó có nguy cơ sặc sữa, đặc biệt ở trẻ sinh non hoặc trẻ còn nhỏ.

"Hiện chưa có số liệu cụ thể về tình trạng lạm dụng máy hút sữa hay bú bình, nhưng chúng tôi vẫn khuyến cáo chỉ nên sử dụng khi thực sự cần thiết, chẳng hạn khi mẹ đi làm, phải xa con hoặc cần kích thích duy trì nguồn sữa", bác sĩ Thiên Thanh khuyến cáo.

Bác sĩ Thiên Thanh cho rằng cần tạo điều kiện để trẻ được tiếp cận nguồn sữa mẹ nhiều nhất có thể, tốt nhất là bú trực tiếp từ mẹ.

Tỷ lệ trẻ em tại Việt Nam được bú sữa mẹ đến 2 tuổi chỉ chiếm khoảng hơn 20%

Theo một thống kê của UNICEF năm 2024, tỷ lệ trẻ tại Việt Nam được bú sữa mẹ đến 2 tuổi theo đúng khuyến cáo chỉ khoảng hơn 20%, vẫn còn khá thấp.

Việc duy trì nuôi con bằng sữa mẹ vốn đã là một hành trình nhiều nỗ lực. Sau khoảng 6 tháng, đa số phụ nữ phải quay trở lại làm việc nên việc tiếp tục cho con bú gặp nhiều khó khăn, bác sĩ Thiên Thanh cho biết.

"Qua thực tế tại Ngân hàng sữa mẹ của Bệnh viện Hùng Vương, chúng tôi nhận thấy nhiều bà mẹ hiến sữa thường dừng hiến vào khoảng thời điểm con được 6-8 tháng tuổi vì lượng sữa giảm sau khi quay lại công việc. Điều này cho thấy áp lực công việc là một trong những nguyên nhân quan trọng làm giảm nguồn sữa", bác sĩ Thiên Thanh nói.

Bác sĩ Thiên Thanh cho rằng người mẹ cần có thời gian nghỉ ngơi, có thời gian hút sữa hoặc cho con bú, đồng thời được làm việc trong môi trường phù hợp, giảm áp lực và căng thẳng. Bên cạnh đó là chế độ dinh dưỡng đầy đủ và sự hỗ trợ từ gia đình. Đây là những yếu tố rất quan trọng để duy trì nguồn sữa lâu dài.

Khuyến cáo của WHO và nhiều hiệp hội nhi khoa trên thế giới là trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời. Sau đó tiếp tục bú mẹ kết hợp với ăn dặm và duy trì đến 2 tuổi hoặc lâu hơn nếu mẹ và bé vẫn có nhu cầu. Đây vẫn là mục tiêu tối ưu để trẻ phát triển toàn diện.

×