Trao Nghị quyết của UNESCO vinh danh Danh nhân văn hóa, nhà bác học kiệt xuất Lê Quý Đôn

Truyền hình trực tiếp chương trình kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Năm 2026, kỷ niệm 300 năm ngày sinh của Danh nhân văn hóa, nhà bác học kiệt xuất Lê Quý Đôn (1726 - 2026). Đây không chỉ là dịp tôn vinh và tri ân những cống hiến to lớn của ông đối với lịch sử dân tộc mà còn là dịp để nhìn nhận sâu sắc hơn những giá trị đã góp phần làm nên bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử.

Cuộc đời, sự nghiệp và di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là minh chứng sinh động cho tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường, khát vọng học tập, sáng tạo và cống hiến không ngừng vì sự hưng thịnh của quốc gia, dân tộc.

Việc tiếp tục nghiên cứu, bảo tồn và phát huy những giá trị đó không chỉ góp phần làm giàu thêm nền tảng văn hóa, tri thức và sức mạnh con người Việt Nam, mà còn khơi dậy động lực quan trọng cho sự phát triển của đất nước, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng đất nước hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Nhân dịp này, tỉnh Hưng Yên phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cùng các bộ, ngành Trung ương tổ chức Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn với chuỗi hoạt động đặc sắc.

Theo BTC, từ ngày 25 đến 31/7 sẽ diễn ra 16 hoạt động trọng tâm, gồm: tuần lễ đọc và trưng bày sách; triển lãm về Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn; hội thảo khoa học cấp quốc gia; lễ phát hành đặc biệt bộ tem bưu chính; lễ dâng hương, dâng hoa tưởng niệm; cuộc thi tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của danh nhân; biểu diễn vở chèo Bảng nhãn Lê Quý Đôn; phát sóng các phim tài liệu về thân thế, sự nghiệp của nhà bác học cùng nhiều hoạt động văn hóa, giáo dục ý nghĩa khác.Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là Lễ kỷ niệm cấp quốc gia.

Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là Lễ kỷ niệm cấp quốc gia diễn ra lúc 20h ngày 31/7 tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (xã Lê Quý Đôn). Chương trình gồm hai phần: Lễ kỷ niệm và trao Nghị quyết vinh danh Lê Quý Đôn của UNESCO; chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề Rạng rỡ văn hiến Việt Nam.

Theo đó, ngày 31/10/2025, Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) diễn ra tại thành phố Samarkand, Cộng hòa Uzbekistan đã thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. 

Trong hồ sơ trình UNESCO có nêu rõ, Lê Quý Đôn là danh nhân văn hóa kiệt xuất của Việt Nam, nhà bác học uyên bác. Ông để lại khối tri thức đồ sộ với hàng trăm quyển sách gồm cả khoa học nhân văn lẫn khoa học tự nhiên. Hồ sơ khẳng định Di sản của Lê Quý Đôn không chỉ là tài liệu nghiên cứu khu vực mà còn có giá trị quốc tế.

Việc UNESCO thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn khẳng định sự đánh giá cao của quốc tế đối với những giá trị khoa học, văn hóa, giáo dục của Việt Nam và với cá nhân danh nhân Lê Quý Đôn. Sự kiện này góp phần quảng bá, giới thiệu lịch sử văn hóa của Việt Nam nói chung, của tỉnh Hưng Yên nói riêng.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt Rạng rỡ văn hiến Việt Nam thông qua ngôn ngữ múa, âm nhạc, sân khấu truyền thống, công nghệ ánh sáng… sẽ tái hiện cuộc đời, sự nghiệp của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, kết thúc với màn bắn pháo hoa tầm thấp.

Cùng với đó, vào lúc 20h10 tối 30/7 trên kênh VTV1 cũng sẽ phát sóng bộ phim tài liệu Nhà bác học Lê Quý Đôn. Phim do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chỉ đạo Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương thực hiện.

Danh nhân Lê Quý Đôn (tên khai sinh là Lê Danh Phương) sinh năm 1726, mất 1784, tại làng Diên Hà, huyện Diên Hà, trấn Sơn Nam (nay là xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên). Ông lớn lên trong một gia đình có truyền thống hiếu học và khoa bảng. Cha là Tiến sĩ Lê Trọng Thứ - vị nho sĩ nổi tiếng uyên thâm, thanh liêm; mẹ là bà Trương Thị Ích, con gái của Tiến sĩ Trương Minh Lượng.

Ngay từ những năm đầu đời, Lê Quý Đôn đã bộc lộ tư chất thông minh vượt trội và được người đương thời ca ngợi là "thần đồng trấn Sơn Nam". Tại quê hương Thái Bình vẫn lưu truyền nhiều câu chuyện về trí thông minh xuất sắc của thần đồng Lê Quý Đôn, hoài bão được kinh bang tế thế, hay còn gọi là giúp dân, trị nước của ông.

Lê Quý Đôn là vị quan lớn thời Lê Trung Hưng, là nhà văn hoá, nhà thơ và được mệnh danh là nhà bác học lớn của Việt Nam trong thời phong kiến. Tác phẩm của Lê Quý Đôn thống kê có tới hơn 40 bộ, bao quát hầu hết các vấn đề về lịch sử, văn hóa, nông nghiệp, thiên văn, địa lý.

Các tác phẩm nổi tiếng của ông được coi như bách khoa toàn thư ở nhiều lĩnh vực, như: Vân đài loại ngữ, Kiến văn tiểu lục, Đại Việt thông sử, Bắc sử thông lục, Toàn Việt thi lục; các sách về triết học như Quần thư khảo biện, Thánh mô hiền phạm lục...

Danh nhân Lê Quý Đôn cũng từng khẳng định về vị trí của Hoàng Sa, Trường Sa trong trong cuốn sách Phủ Biên Tạp Lục, cắm mốc đồ hình ở Trường Sa đến ngày nay.

Công tích và sự nghiệp khoa học của nhà bác học Lê Quý Đôn đã và đang là những di sản vô giá truyền lại cho các thế hệ tiếp nối, được nhà nước và nhân dân suy tôn qua nhiều hình thức lưu danh và tưởng niệm. Cả nước hiện có tới 40 ngôi trường mang tên danh nhân Lê Quý Đôn.

×