Trên cánh đồng ở nơi trồng lúa tốt nhất Cuba, một giống lúa Việt Nam đang lên tốt bời bời, kéo theo cả những đàn ong

Một giống lúa của Việt Nam - giống OM 5451 đã làm nên kỳ tích gì ở cánh đồng Cuba?

Theo Granma, dự án hợp tác trồng lúa giữa Việt Nam - Cuba đã cho thấy những kết quả cụ thể trên những thửa ruộng của vùng Yara (tỉnh Granma), góp phần tăng sản lượng lúa gạo ở khu vực này.

Trên các cánh đồng, máy gặt hoạt động đồng bộ, hoàn thành chu trình thu hoạch chỉ trong hơn năm phút, tiết kiệm thời gian và giảm thiểu thất thoát. Đây là vụ thu hoạch đầu tiên của dự án, kết quả của quá trình hợp tác của một doanh nghiệp Việt Nam với nông dân Cuba.

Để hiểu rõ hơn về ý nghĩa to lớn của dự án hợp tác trồng lúa giữa hai nước Việt Nam - Cuba, tờ Granma cho rằng, cần xem xét bức tranh tổng thể về sản xuất lúa gạo của Cuba. Bài báo "Kỳ vọng về sản lượng lúa gạo ở Cuba là gì?" đăng trên báo Granma tháng 3/2025 cho thấy, nhu cầu lúa gạo hàng năm của Cuba ước khoảng 700.000 tấn. Tuy nhiên, năng suất lúa tại quốc gia Caribe này đã giảm mạnh từ 4 tấn/ha năm 2018 xuống chỉ còn 1,7 tấn/ha năm 2024 và chỉ đạt hơn 2 tấn/ha vào năm 2025.

Trong bối cánh đó, những cánh đồng trồng giống lúa OM 5451 của Việt Nam đã làm nên điều kỳ diệu ở Yara khi năng suất lúa đạt tới 7 tấn/ha và kỳ vọng còn cao hơn nữa đối với các khu vực được dành cho sản xuất giống, với 160ha trồng giống lúa Việt Nam đã được thu hoạch.

Con số này không chỉ vượt xa mức trung bình quốc gia, mà còn vượt cả mức 5,8 tấn/ha được ghi nhận ở Granma, tỉnh sản xuất lúa gạo hàng đầu Cuba. Sự gia tăng về năng suất, sản lượng này khẳng định tầm quan trọng của dự án và chứng minh rằng, với công nghệ, đầu vào và quản lý đúng đắn hoàn toàn có thể đảo ngược tình trạng năng suất lúa gạo thấp ở Cuba.

Trong giai đoạn đầu thu hoạch, các cán bộ của Đảng, Chính phủ Cuba và tỉnh Granma, cùng đại diện Việt Nam và các nhân viên dự án đều nhấn mạnh tầm quan trọng của kinh nghiệm này như một bước khởi đầu để mở rộng quy mô sản xuất.

Vụ thu hoạch là một bước tiến quan trọng trong đầu tư nông nghiệp tại Granma và cả Cuba, đồng thời nhấn mạnh sự tăng trưởng mạnh về diện tích. Trong giai đoạn đầu này, dự kiến dự án ​​sẽ thu hoạch được 366 ha, với mục tiêu đạt 1.000 ha vào cuối năm. Về lâu dài, dự án hướng đến mở rộng lên 25.000ha trồng lúa thông qua nhiều hình thức hợp tác với các nhà sản xuất Cuba.

Mục tiêu cơ bản của sự hợp tác này là đạt được chuyển giao công nghệ, tạo điều kiện tiếp cận các yếu tố đầu vào thiết yếu, giải quyết các vấn đề liên quan đến thiết bị, đảm bảo phúc lợi cho người lao động và giải quyết tất cả các yếu tố góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp, đặc biệt là sản xuất lúa gạo ở Granma.

"Đây mới chỉ là khởi đầu. Dựa trên kết quả, chúng tôi sẽ đánh giá những kinh nghiệm thành công và tăng cường mở rộng diện tích trồng lúa theo quy trình kỹ thuật các chuyên gia Việt Nam chuyển giao", ông Ramón Veloz García, Ủy viên Tỉnh ủy Granma, cho biết.

Đáng chú ý, giai đoạn đầu của dự án tập trung vào sản xuất lúa gạo, nhưng dự kiến ​​sẽ mở rộng sang các loại cây trồng khác và các lĩnh vực liên quan đến sản xuất và công nghiệp.

Một trong những yếu tố đặc biệt của kinh nghiệm này là việc áp dụng các phương pháp canh tác hiệu quả hơn, đi kèm với chuyển giao công nghệ và đào tạo trực tiếp tại chỗ. Nhà nông học Ángel Chávez Núñez, với 27 năm kinh nghiệm trong canh tác, cho biết, giống lúa Việt Nam OM 5451, với chu kỳ sinh trưởng ngắn (90 - 95 ngày trong điều kiện bình thường) đã thể hiện khả năng thích nghi tốt với khu vực này.

Trồng lúa theo kiểu Việt Nam, nhiều loài thiên địch có ích xuất hiện trên cánh đồng Cuba

“Chúng tôi đã đạt được năng suất vượt trội chỉ với mức 100 kg đạm nitơ/ha, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn truyền thống mà chúng tôi áp dụng ở Cuba (hơn 350 kg) và không sử dụng thuốc diệt cỏ tiền nảy mầm cũng như không sử dụng thuốc trừ sâu”, nhà nông học Cuba giải thích.

Cách quản lý này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn bảo vệ môi trường, được minh chứng bằng sự hiện diện của những đàn ong có lợi trên các cánh đồng, điều chưa từng thấy ở các nơi khác. Các chuyên gia đều chung nhận định, cùng với công nghệ, việc tổ chức quy trình sản xuất và tuân thủ nghiêm ngặt thời gian thực hiện từng công đoạn nông nghiệp là vô cùng quan trọng, điều mà người Việt Nam thực hiện rất bài bản và vẫn là một thách thức đối với người Cuba.

“Trong văn hóa Việt Nam, việc gì cần làm ngay thì sẽ được làm. Đó là hành động khi cần thiết, khi cây trồng cần", Chávez Núñez nhận xét.

Dự án có cơ sở hạ tầng phục vụ việc sấy khô, chế biến và tiếp thị ngũ cốc, cho phép tạo ra một hệ thống khép kín hiệu quả. Sản phẩm sẽ được tiêu thụ trong nước thông qua Công ty Nông nghiệp và Công nghiệp Ngũ cốc Fernando Echenique.

Đại diện doanh nghiệp phía Việt Nam xác nhận rằng sản lượng theo kế hoạch đang được đáp ứng và nhấn mạnh việc trao đổi kinh nghiệm trực tiếp với các nhà sản xuất địa phương trên đồng ruộng.

Đồng thời, việc bắt đầu mùa vụ mới đang được tiến hành để tăng sản lượng trong năm nay, trong khi khả năng mở rộng mô hình sang các khu vực mới đang được đánh giá. 110 ngày sau khi gieo trồng, những cánh đồng đầu tiên cho thấy sự đồng đều, sức sống mạnh mẽ Chất lượng hạt, theo đánh giá của các chuyên gia, đã đạt mức cao nhất.

Tuy nhiên, ngoài những kết quả trước mắt, những gì đang được thu hoạch ngày hôm nay ở Yara là một kinh nghiệm chứng minh tính khả thi của việc tích hợp kỷ luật châu Á với kiến ​​thức địa phương, công nghệ với tính bền vững, năng suất với sự tôn trọng môi trường.

Thực tiễn này khẳng định rằng liên minh giữa Cuba và Việt Nam, dựa trên việc chuyển giao kiến ​​thức và sử dụng hiệu quả nguồn lực, là một cách hiệu quả để tăng cường sản xuất lúa gạo ở Cuba.

×