Trích dẫn bài báo trên Facebook phải ghi nguồn thế nào cho đúng quy định

Chia sẻ đường link bài báo là an toàn, nhưng sao chép toàn bộ nội dung có thể bị xử phạt

Mạng xã hội đã trở thành kênh lan tỏa thông tin phổ biến. Chỉ với vài thao tác, người dùng có thể chia sẻ một bài báo đến hàng trăm, hàng nghìn người. Tuy nhiên, không ít trường hợp thay vì chia sẻ đường dẫn (link) của bài viết gốc, người dùng lại sao chép toàn bộ nội dung, hình ảnh rồi đăng lại lên Facebook hoặc các hội, nhóm để thu hút tương tác.

Theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP, hành vi cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí, tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học trên môi trường mạng mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc đối với tác phẩm chưa được phép lưu hành, đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với cá nhân; trường hợp tổ chức vi phạm thì mức phạt bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, như buộc gỡ bỏ, xóa bỏ hoặc thu hồi nội dung vi phạm trên môi trường mạng theo quy định của Nghị định.

Trao đổi với phóng viên, Luật sư Hoàng Anh Sơn – Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh cho biết, nhiều người vẫn có quan niệm chỉ cần ghi dòng "Nguồn:..." hoặc "Theo Báo..." là có thể đăng lại toàn bộ bài báo lên Facebook. Tuy nhiên, đây là cách hiểu chưa đầy đủ.

Theo luật sư Sơn, Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (được sửa đổi, bổ sung các năm 2009, 2019 và 2022) quy định quyền tài sản của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, trong đó có quyền sao chép tác phẩm, phân phối tác phẩm đến công chúng và truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua mạng thông tin điện tử. Đây là những quyền thuộc về chủ sở hữu quyền tác giả và chỉ được người khác thực hiện khi được phép, trừ những trường hợp ngoại lệ do pháp luật quy định.

"Vì vậy, việc sao chép nguyên văn toàn bộ bài báo rồi đăng lên Facebook, fanpage hoặc các hội nhóm, dù có ghi rõ nguồn, vẫn có thể bị xem là sử dụng tác phẩm khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả. Ghi nguồn không đồng nghĩa với việc được phép sao chép toàn bộ nội dung", luật sư Hoàng Anh Sơn phân tích.

Theo luật sư, cách chia sẻ an toàn và đúng quy định nhất là sử dụng chức năng Share của Facebook hoặc đăng đường link chính thức dẫn về bài báo gốc. Cách làm này vừa giúp lan tỏa thông tin chính thống, vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan báo chí.

Trích dẫn bài báo trên Facebook cần ghi nguồn thế nào?

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, pháp luật hiện hành không quy định một mẫu ghi nguồn bắt buộc khi trích dẫn bài báo trên mạng xã hội. Tuy nhiên, để bảo đảm tôn trọng quyền tác giả và hạn chế rủi ro pháp lý, người dùng nên thể hiện đầy đủ nguồn gốc của thông tin.

Có thể ghi theo các cách như: Nguồn: Báo Dân Việt; Theo Báo Dân Việt

Trích từ bài viết "...", Báo Dân Việt, kèm đường link dẫn tới bài báo gốc.

Tuy nhiên, luật sư Sơn nhấn mạnh, việc ghi nguồn chỉ giúp xác định xuất xứ thông tin chứ không làm phát sinh quyền sao chép toàn bộ tác phẩm.

Đối với việc trích dẫn, Điều 25 Luật Sở hữu trí tuệ quy định một số trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không phải xin phép chủ sở hữu quyền tác giả. Trong đó có trường hợp trích dẫn hợp lý tác phẩm mà không làm sai ý của tác giả để bình luận, giới thiệu hoặc minh họa.

Bên cạnh đó, điều luật này cũng quy định rõ, khi sử dụng tác phẩm trong các trường hợp ngoại lệ, tổ chức, cá nhân phải thông tin về tên tác giả và nguồn gốc, xuất xứ của tác phẩm. Đây là nghĩa vụ bắt buộc, nhưng không có nghĩa người sử dụng được quyền đăng lại toàn bộ bài báo.

Luật sư Hoàng Anh Sơn phân tích thêm, để được coi là "trích dẫn hợp lý", người dùng chỉ nên sử dụng một phần nội dung cần thiết phục vụ việc bình luận, phân tích hoặc giới thiệu. Việc trích dẫn không được làm sai lệch nội dung của bài báo, không được thay thế cho việc khai thác bình thường tác phẩm và cũng không được gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan báo chí hoặc chủ sở hữu quyền tác giả.

Trong thực tế, nhiều fanpage hoặc hội nhóm thường tải toàn bộ bài báo, xóa logo, cắt tên tác giả rồi đăng lại nhằm thu hút lượt xem, lượt chia sẻ hoặc doanh thu quảng cáo. Theo luật sư Sơn, đây là hành vi tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Ngoài việc có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP, người vi phạm còn có thể phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ nếu gây tổn thất cho chủ sở hữu quyền.

Luật sư cũng lưu ý, người dùng mạng xã hội cần phân biệt giữa chia sẻ đường link với chia sẻ nội dung. Chia sẻ đường link dẫn đến bài báo gốc của cơ quan báo chí là cách thức được khuyến khích vì không làm phát sinh hành vi sao chép tác phẩm. Ngược lại, việc tải toàn bộ nội dung, hình ảnh hoặc video của bài báo để đăng lại trên Facebook, Zalo hoặc các nền tảng khác khi chưa được phép có thể dẫn đến nguy cơ bị xử phạt.

Đồng thời, nếu người dùng chia sẻ đường dẫn tới những nội dung vi phạm pháp luật, tác phẩm chưa được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành, tịch thu thì vẫn có thể bị xử lý theo các quy định tương ứng của Nghị định 174/2026/NĐ-CP, dù bản thân không phải là người tạo ra nội dung ban đầu.

×