Triển khai Nghị quyết 57: Khi doanh nghiệp Việt bước đầu làm chủ công nghệ

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị sơ kết một năm sáu tháng triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị (chiều 1/7), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá, sau 18 tháng triển khai, Nghị quyết 57 đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị; thể chế, cơ chế, chính sách đã từng bước được hoàn thiện; nhiều điểm nghẽn, nút thắt đã được giải quyết; nhiều cơ chế mới, tạo thuận lợi cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã từng bước được hình thành và có ý nghĩa chiến lược đối với giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Trong đó, về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, cốt lõi của khoa học là tạo ra tri thức mới, cốt lõi của công nghệ là biến tri thức thành công cụ, cốt lõi của đổi mới sáng tạo là biến công cụ thành giá trị mới cho xã hội. Ba yếu tố đó phải gặp nhau trong thực tiễn phát triển của đất nước.

Vì vậy, các công nghệ chiến lược quốc gia phải được tập trung nguồn lực để làm chủ và phát triển thành sản phẩm cụ thể, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), robot và tự động hóa, sinh học và y sinh, vật liệu và năng lượng, chip bán dẫn, an ninh mạng và lượng tử, thiết bị bay không người lái, công nghệ biển đại dương và lòng đất...

Từ triển khai thực tế, đã xác định 10 công nghệ chiến lược gắn với 30 sản phẩm công nghệ chiến lược và 20 bài toán lớn của quốc gia. Các viện nghiên cứu, trường đại học, nhà khoa học trong và ngoài nước đã tích cực trong nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng; mô hình liên kết 3 Nhà bước đầu phát huy tác dụng, đưa sản phẩm nghiên cứu vào thực tiễn.

Trong khi một số doanh nghiệp Việt Nam đã bước đầu làm chủ công nghệ, có sản phẩm đưa ra thị trường, có sản phẩm xuất khẩu ra khu vực và thế giới.

Tập đoàn Viettel khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam hồi đầu tháng 1/2026. Sự kiện này đánh dấu cột mốc lịch sử đưa Việt Nam chính thức bước vào bản đồ chế tạo chip thế giới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tự chủ công nghệ quốc gia.

Dự án được định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn. Khi đi vào hoạt động, nhà máy có thể đáp ứng cho các ngành công nghiệp quốc gia như: hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ôtô, thiết bị y tế, tự động hóa...

Tập đoàn FPT cũng công bố thành lập Nhà máy kiểm thử, đóng gói chip bán dẫn tiên tiến. Đây là nhà máy kiểm thử, đóng gói đầu tiên của Việt Nam do người Việt làm chủ, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn quốc gia với đủ công đoạn từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đào tạo, kiểm thử và đóng gói, kinh doanh, từ đó tiến sâu chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, mạng 5G cũng được triển khai với hơn 22.400 trạm trên phạm vi toàn quốc, trở thành hạ tầng số then chốt cho chuyển đổi số quốc gia. Kế hoạch trong năm 2026, nhà mạng tiếp tục đầu tư rất mạnh vào hạ tầng 5G cũng như là những giải pháp số, nền tảng số để giải quyết những vấn đề lớn, những mô hình kinh doanh mới. Ví dụ như thành phố thông minh, trung tâm cứu hộ với Drone, UAV, xe tự lái, đòi hỏi hạ tầng 5G…

Không chỉ trong các nhà máy, khu đô thị, 5G tác động đến tiêu thụ nông sản và kinh tế số. Đơn cử như tại một số vùng sâu vùng xa khi có 5G đã xuất hiện những mô hình kinh doanh mới như ở vùng Sìn Hồ, Sin Suối Hồ (Lai Châu), bà con ứng dụng công nghệ mạnh mẽ để tiêu thụ nông sản.

Mới đây, Việt Nam ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. Đây là Trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, đóng vai trò kết nối nhu cầu nghiên cứu, thiết kế chip trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu.

Về đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, thị trường khoa học công nghệ, chuyển giao công nghệ và các thiết chế hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Bộ đã tham mưu ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo; triển khai các công cụ quản lý, đánh giá đổi mới sáng tạo cấp quốc gia và địa phương.

Các thiết chế hỗ trợ đổi mới sáng tạo tiếp tục được thúc đẩy, trong đó tập trung phát triển trung tâm đổi mới sáng tạo tại địa phương, hoàn thiện các cơ chế để đưa Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia vào hoạt động và nâng cấp Sàn giao dịch khoa học công nghệ quốc gia.

Trong báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo Toàn cầu năm 2025 (Global Innovation Index – GII 2025) của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (World Intellectual Property Organization – WIPO), Việt Nam được xếp hạng 44 trên 139 nền kinh tế được khảo sát, tiếp tục thuộc nhóm các nền kinh tế có vị trí cao hơn mức kỳ vọng theo trình độ phát triển. So với năm 2017 khi Việt Nam ở vị trí 47, kết quả này phản ánh xu hướng cải thiện ổn định. TP Hồ Chí Minh lần đầu tiên lọt nhóm 100 hệ sinh thái khởi nghiệp hàng đầu thế giới. Công tác quản lý công nghệ và chuyển giao công nghệ tiếp tục được tăng cường.

Ngoài ra còn có rất nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo; nhiều địa phương đã bắt đầu tìm được cách đi phù hợp với điều kiện của mình bằng những công việc cụ thể.

Hà Nội với nền tảng HanoiWork dùng chung phục vụ đến cấp xã. Cà Mau đưa công nghệ sinh học và tự động hóa vào nuôi tôm. Vĩnh Long đưa máy bay không người lái xuống đồng ruộng. Đồng Tháp ứng dụng dữ liệu số để giám sát sâu bệnh, giúp tiết kiệm chi phí cho nông dân. Ninh Bình, Tuyên Quang dùng AI để quản lý di sản và phát triển du lịch. Quảng Trị làm chủ các quy trình công nghệ sinh học để tạo ra sản phẩm OCOP. Thái Nguyên, Cần Thơ, Lào Cai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Gia Lai ứng dụng khoa học công nghệ xây dựng chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm thế mạnh của địa phương.

Về thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong một số lĩnh vực cũng đã tạo ra hiệu quả kinh tế-xã hội cụ thể. Sự kết hợp giữa thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, và trí tuệ nhân tạo (AI) đã tạo ra bước nhảy vọt tại Việt Nam. Điển hình, gần 67% đơn hàng trực tuyến sử dụng thanh toán không tiền mặt, giúp minh bạch hóa giao dịch, trong khi AI giúp tối ưu hóa vận hành và tăng trưởng doanh thu.

Bên cạnh những dấu phát triển bước đầu đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ điểm nghẽn lớn nhất là khâu thực thi, là điểm cần đột phá mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới.

Về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh yêu cầu thời gian tới rằng, các công nghệ chiến lược quốc gia phải được tập trung nguồn lực để làm chủ và phát triển thành sản phẩm cụ thể, nhất là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, robot và tự động hoá, sinh học và y sinh, vật liệu và năng lượng, chip bán dẫn, an ninh mạng và lượng tử, thiết bị bay không người lái, công nghệ biển, đại dương và lòng đất…

"Phải đặt mục tiêu sau 1 năm, 3 năm, 5 năm, 10 năm, chúng ta làm chủ được công nghệ nào, có sản phẩm gì, xuất khẩu được gì, đóng góp được bao nhiêu cho tăng trưởng, quốc phòng, an ninh và năng lực tự chủ quốc gia. Bộ nào chủ trì dự án công nghệ chiến lược, bộ đó phải chịu trách nhiệm đến sản phẩm cuối cùng; không chỉ chịu trách nhiệm về quy trình, thủ tục, mà phải chịu trách nhiệm về kết quả, hiệu quả và tác động thực tế", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo.

Những kết quả sau 18 tháng thực hiện Nghị quyết 57 cho thấy giai đoạn xây dựng nền tảng đã đạt nhiều bước tiến quan trọng, với các điểm nghẽn về thể chế dần được tháo gỡ và khung pháp lý cơ bản được hoàn thiện. Trên nền tảng đó, trọng tâm thời gian tới sẽ là tạo ra những kết quả cụ thể, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực giải quyết các vấn đề lớn của quốc gia và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế.

×