Trình Quốc hội thành lập 2 thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh trực thuộc Trung ương

Sáng 6/8, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình Quốc hội tờ trình về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.

Theo tờ trình, việc thành lập hai thành phố đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý theo các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị; đồng thời phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng, quy hoạch tỉnh và quy hoạch phát triển đô thị đã được phê duyệt.

Chính phủ đánh giá, thực tiễn phát triển của vùng đồng bằng sông Hồng, Bắc Bộ và cả nước thời gian qua cho thấy tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh luôn giữ vị trí, vai trò quan trọng, 2 tỉnh đã phát huy tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển trở thành những địa phương có quy mô nền kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Trong đó, Quảng Ninh là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng, an ninh của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và của cả nước, là tỉnh duy nhất ở Việt Nam có đường biên giới cả trên bộ và trên biển với Trung Quốc - thị trường tiêu thụ hàng hóa lớn của Việt Nam thông qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái và là điểm trung chuyển hàng hóa quốc tế sầm uất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế cửa khẩu và thương mại song phương.

Tỉnh có hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại cả về đường bộ, đường hàng không và đường biển.

Năm 2025, tỉnh đã đóng góp vào quy mô GRDP cả nước là 2,87% và vùng đồng bằng sông Hồng là 9,4%; đóng góp vào tăng trưởng của cả nước là 4,1% và của vùng đồng bằng sông Hồng là 11,3%; toàn tỉnh có 247 dự án FDI với tổng vốn đăng ký đạt 17,05 tỷ USD, đứng thứ 7 cả nước và xếp thứ 4 trong vùng đồng bằng sông Hồng về thu hút vốn đầu tư nước ngoài; xếp thứ 6 cả nước về thu ngân sách, đóng góp vào thu ngân sách cả nước duy trì quanh mức 3,1%.

Với nền tảng kết cấu hạ tầng số, đô thị thông minh; giao thông - logistics hiện đại; du lịch biển, đảo, di sản; công nghiệp chế biến, chế tạo,... Quảng Ninh đang phát triển trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, trung tâm du lịch của quốc gia, mang tầm quốc tế, đô thị xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bắc Ninh có vị trí chiến lược ở cửa ngõ phía Đông Bắc Thủ đô Hà Nội, nằm trên hành lang kinh tế quan trọng kết nối ASEAN với thị trường Trung Quốc.

Tỉnh đang từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông đa phương thức (gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường không) với các công trình trọng điểm như cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình; đường bộ, đường sắt tốc độ cao kết nối với Hà Nội và các địa phương trong khu vực, Ga liên vận quốc tế Kép cùng hệ thống cảng và trung tâm logistics hiện đại, tạo lợi thế nổi trội về kết nối liên vùng và quốc tế.

Năm 2025, Bắc Ninh có quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước, đứng thứ 3 vùng đồng bằng sông Hồng, chiếm 4,1% quy mô GDP cả nước và 13,6% của vùng đồng bằng sông Hồng; tăng trưởng kinh tế đạt 10,27%, đóng góp 5,34% vào tăng trưởng của cả nước và 15,3% vào tăng trưởng của vùng; thu ngân sách đạt trên 123,6 nghìn tỷ đồng. Đến nay, tỉnh có trên 3.660 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký trên 52 tỷ USD, đứng thứ 2 cả nước.

Bên cạnh đó, Bắc Ninh còn là vùng đất văn hiến lâu đời gắn với Thành cổ Luy Lâu - một trong những đô thị cổ sớm nhất Việt Nam, sở hữu kho tàng di sản văn hóa đặc sắc với 08 di sản được UNESCO ghi danh, tạo nền tảng để phát triển hài hòa giữa hiện đại và bản sắc.

Với nền tảng công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ hiện đại, logistics, kết cấu hạ tầng đồng bộ, gắn với bản sắc văn hóa Kinh Bắc đặc sắc, Bắc Ninh đang phát triển theo hướng đô thị thông minh, xanh, hiện đại, bền vững, có sức cạnh tranh và hội nhập quốc tế, từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của Vùng Thủ đô và cả nước.

"Từ các cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên, việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh là cần thiết; tạo tiền đề quan trọng để Quảng Ninh và Bắc Ninh tiếp tục phát triển theo định hướng tại các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, các Quy hoạch có liên quan đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt", Bộ trưởng Bộ Nội vụ nêu rõ.

Theo phương án trình Quốc hội, thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay. Sau khi thành lập, thành phố Quảng Ninh có 6.231,27 km2 diện tích tự nhiên, quy mô dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.

Thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh. Sau khi thành lập, thành phố Bắc Ninh có 4.713,75 km2 diện tích tự nhiên, quy mô dân số 3.989.623 người và có 99 ĐVHC cấp xã gồm 45 phường và 54 xã.

Về tổ chức bộ máy, Chính phủ đề xuất trước mắt tiếp tục sử dụng toàn bộ trụ sở, tài sản công hiện có; cơ bản giữ nguyên tổ chức các cơ quan trong hệ thống chính trị và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, sau đó thực hiện sắp xếp theo mô hình chính quyền đô thị và quy định của pháp luật.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh đáp ứng đầy đủ 5/5 điều kiện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, đồng thời đạt 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Báo cáo thẩm tra tờ trình, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) đề nghị Quốc hội thông qua các nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh. Theo cơ quan thẩm tra, chủ trương này đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Bộ Chính trị xem xét, thống nhất.

Đối chiếu với quy định hiện hành, khu vực dự kiến thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh đều đáp ứng đầy đủ 7/7 tiêu chuẩn và 5/5 điều kiện để thành lập thành phố. UBPLTP đồng thời đề nghị Chính phủ chỉ đạo hai địa phương khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy, hoàn thiện các điều kiện cần thiết để chính quyền đô thị mới vận hành đồng bộ ngay sau khi các nghị quyết được Quốc hội thông qua.

Bên cạnh đó, chính quyền tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh (thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh sau khi được thành lập) được yêu cầu tập trung nguồn lực phát triển thành các cực tăng trưởng kinh tế, xây dựng mô hình chính quyền đô thị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đồng thời nâng cao chất lượng các lĩnh vực văn hóa, xã hội và đời sống người dân. Về kỹ thuật lập pháp, UBPLTP đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý dự thảo nghị quyết để bảo đảm tính thống nhất, chính xác. Cơ quan thẩm tra cũng tán thành thời điểm các nghị quyết có hiệu lực: ngày 1/9/2026 đối với thành phố Quảng Ninh và ngày 20/9/2026 đối với thành phố Bắc Ninh.

×