Trong kỷ nguyên AI, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học khuyên thí sinh chọn ngành thế nào?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh năm 2026 sẽ thế nào?

Sáng nay 8/3, Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 do báo Tuổi Trẻ tổ chức tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Sự kiện thu hút 320 gian tư vấn từ các trường và hàng nghìn học sinh từ các địa phương

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GDĐT thông tin: "Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học năm 2026, đến thời điểm này, nhiều thông tin quan trọng đã được công bố khá sớm so với những năm trước. Theo kế hoạch, kỳ thi sẽ diễn ra vào ngày 12/6, sớm hơn khoảng hai tuần so với các năm gần đây.

Về cấu trúc đề thi, dạng thức bài thi và mức độ phân hóa không có nhiều thay đổi so với trước. Đề thi vẫn giữ tỷ lệ khoảng 70% câu hỏi ở mức độ nhận biết, thông hiểu và vận dụng cơ bản, khoảng 30% câu hỏi ở mức độ vận dụng cao để phân loại thí sinh.

Về đăng ký dự thi, thí sinh vẫn thực hiện hoàn toàn theo hình thức trực tuyến như các năm trước. Một số điều chỉnh mang tính kỹ thuật chủ yếu liên quan đến công tác quản lý hồ sơ, do các hội đồng thi thực hiện, không ảnh hưởng trực tiếp đến thí sinh.

Các thí sinh vẫn dự thi 4 môn, gồm 2 môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, cùng 2 môn tự chọn để sử dụng trong xét tuyển đại học. Vì vậy, khi đăng ký dự thi, các em cần cân nhắc kỹ tổ hợp môn xét tuyển của các trường đại học, lựa chọn môn thi phù hợp với năng lực và sở trường để đạt kết quả tốt nhất.

Đối với thí sinh thuộc diện tuyển thẳng theo quy định của Bộ GDĐT, như các em đạt giải học sinh giỏi quốc gia, Olympic quốc tế, các em có thể sử dụng quyền tuyển thẳng vào một số ngành phù hợp. Ví dụ, nếu đạt giải môn Toán, các em có thể xét tuyển vào các ngành như Công nghệ thông tin, Toán học, Thống kê, Xác suất… theo thông báo của từng trường.

Trong trường hợp thí sinh không sử dụng quyền tuyển thẳng, nhiều trường đại học sẽ áp dụng điểm thưởng hoặc ưu tiên xét tuyển, với mức điểm thưởng tối đa có thể lên đến 3 điểm, tùy theo giải Nhất, Nhì, Ba.

Ngoài ra, năm 2026 cũng có những điều chỉnh để mở rộng cơ hội xét tuyển cho các đối tượng như học sinh tốt nghiệp trung cấp, trung học nghề hoặc thí sinh quốc tế, tạo điều kiện để các em có thể tham gia xét tuyển vào các chương trình đào tạo của các trường đại học.

Nhìn chung, những điều chỉnh này nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh, giúp các em có cơ hội tiếp cận tốt hơn với các chương trình đào tạo của các trường đại học".

Tư vấn chọn ngành nghề phù hợp

Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo: "Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, công nghệ số, hội nhập toàn cầu đang tái định hình mọi lĩnh vực. Những ngành nghề của hôm qua có thể không còn là trung tâm của ngày mai. Những nghề của ngày mai có thể chưa kịp xuất hiện trong sách giáo khoa hôm nay.

Những kỹ năng của hôm nay có thể chưa đủ cho thập kỷ tới. Vì thế, ngày hôm qua bạn đọc được gì, ngày hôm nay bạn đến gian hàng nào, trên tay bạn đang cầm tờ rơi gì, bạn đã ấp ủ ngành nghề từ ba năm trước đây hay đến giờ vẫn còn đang mông lung giữa xa lộ thông tin... thì hãy nhớ rằng các bạn không chỉ chọn một ngành học mà đang chọn một hành trình phát triển bản thân; các bạn không chỉ chọn một tấm bằng mà đang chọn một con đường để đi, một việc để làm, để yêu, để cống hiến, để phụng sự quốc gia".

Theo GS Thảo, chỉ còn ít tháng nữa, các thí sinh sẽ bước qua một cánh cửa quan trọng của cuộc đời - cánh cửa đại học. Đó không chỉ là bước chuyển từ phổ thông lên bậc học cao hơn. Đó là bước chuyển từ sự chuẩn bị sang hành trình tự kiến tạo tương lai.

Các bạn học sinh đến với chương trình hãy lắng nghe, trao đổi, đối thoại trực tiếp với đại diện các trường, từ đó có quyết định phù hợp với năng lực, sở trường và điều kiện của bản thân. Bạn không phải lo sợ khi mình không chọn theo ngành hot, bạn cũng đừng nghĩ nghề mình yêu không phải là nghề của số đông.

Một quốc gia mạnh không phải chỉ vì có nhiều kỹ sư hay nhiều bác sĩ. Một quốc gia mạnh, tự cường khi mỗi công dân khi mỗi chúng ta phát huy hết tiềm năng của mình, khi chúng ta chủ tri thức, làm chủ công nghệ, làm chủ tương lai.

"Hãy tự tin nghiêm túc và trách nhiệm với lựa chọn của mình. Lựa chọn của bạn ngày hôm nay để chuẩn bị cho một hành trình. Cánh cửa đại học không phải là điểm đến cuối cùng mà là bệ phóng. Ở giảng đường đại học đó bạn sẽ học cách tư duy phản biện, học cách hợp tác, học cách sáng tạo, học cách thất bại và đứng dậy mạnh mẽ hơn", GS Thảo nói.

Sinh viên có thể học 2 ngành cùng lúc

Cũng tại ngày hội tư vấn, PGS.TS Vũ Thị Hiền, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương, cho biết thế giới đang thay đổi rất nhanh và nhận sự tác động rất mạnh của trí tuệ nhân tạo. Học đa ngành là xu hướng tốt, tuy nhiên năng lực và thời gian học đại học của sinh viên thì có hạn.

Thông thường một sinh viên sẽ học đại học từ 3,5 - 4 năm, thậm chí nhiều sinh viên có thể hoàn thành trong 3 năm. Thực tế, trên thế giới có nhiều sinh viên có thể học 2 ngành cùng lúc, tích lũy thêm nhiều chứng chỉ để đáp ứng sự thay đổi nhanh chóng của nghề nghiệp.

Theo PGS.TS Vũ Thị Hiền, hiện có xu hướng sinh viên sau khi vào đại học học ngành 1, sẽ chọn thêm ngành 2 để học nếu đáp ứng đủ ngưỡng điểm theo quy định. Thí sinh không bị ràng buộc về quy chế tuyển sinh của ngành 2, nhưng bị ràng buộc về chuẩn đầu ra, phải tốt nghiệp xong ngành 1 mới được xét tốt nghiệp ngành 2. Tổng thời gian học của 2 ngành có giới hạn, có trường tối đa là 6 năm.

PGS.TS Vũ Thị Hiền khuyên phụ huynh và thí sinh có thể cùng thảo luận thêm về việc chọn ngành 2; hoặc có thể tích lũy thêm các chứng chỉ ngắn hạn của ngành thứ 2, để có thể linh hoạt về cơ hội nghề nghiệp sau này.

×