Trữ lượng kim cương của Trung Quốc lớn đến mức nào? Tỉnh nào sở hữu "kho báu" kim cương lớn nhất với hơn 13 triệu carat?

Trữ lượng kim cương của Trung Quốc lớn đến mức nào?

Nhắc đến Trung Quốc, nhiều người thường nghĩ ngay tới quốc gia sản xuất và chế tác kim cương lớn của thế giới. Điều này hoàn toàn có cơ sở, nhưng phần lớn lại là kim cương nhân tạo chứ không phải kim cương tự nhiên.

Theo các số liệu của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) và nhiều tổ chức địa chất quốc tế, Trung Quốc là nước sản xuất kim cương tổng hợp lớn nhất thế giới trong nhiều năm liên tiếp. Hiện nay, hơn 99% lượng kim cương công nghiệp được sử dụng trên toàn cầu là kim cương nhân tạo và Trung Quốc giữ vai trò thống trị trong lĩnh vực này.

Trong khi đó, xét về tài nguyên kim cương tự nhiên, quy mô của Trung Quốc khiêm tốn hơn rất nhiều. Các thống kê cho thấy trữ lượng kim cương tự nhiên đã được chứng minh của Trung Quốc chỉ vào khoảng hơn 23 triệu carat, đứng đầu châu Á nhưng chỉ xếp khoảng thứ 10 thế giới. Con số này tương đương chưa tới 1% tổng trữ lượng kim cương toàn cầu.

Nếu đặt Trung Quốc cạnh những "đại gia" như Nga, Botswana, Cộng hòa Dân chủ Congo, Canada hay Nam Phi thì khoảng cách là rất lớn. Riêng Nga sở hữu trữ lượng hàng trăm triệu carat, gấp nhiều lần Trung Quốc.

Sản lượng khai thác cũng phản ánh thực tế này. Trong giai đoạn giữa những năm 2010, Trung Quốc chỉ khai thác khoảng 200.000 carat kim cương tự nhiên mỗi năm, đứng quanh vị trí thứ 10 thế giới.

Lịch sử phát hiện kim cương ở Trung Quốc bắt đầu khá sớm. Ngay từ thời vua Đạo Quang của nhà Thanh, vào nửa đầu thế kỷ XIX, những người đào vàng đã phát hiện kim cương trong lưu vực sông Nguyên thuộc tỉnh Hồ Nam. Tuy nhiên, những viên kim cương này có chất lượng không cao nên chủ yếu được dùng làm dụng cụ khoan để sửa chữa đồ sứ.

Sau đó, các phát hiện mới lần lượt xuất hiện tại các tỉnh Sơn Đông, Quý Châu và Liêu Ninh. Đặc biệt, vào thập niên 1930, Sơn Đông từng phát hiện viên kim cương tự nhiên lớn nhất trong lịch sử Trung Quốc, kỷ lục vẫn chưa bị phá cho tới nay.

Tỉnh nào ở Trung Quốc sở hữu "kho báu" kim cương lớn nhất?

Sau khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, các cuộc điều tra địa chất quy mô lớn được tiến hành trên khắp cả nước. Những năm 1950 - 1970, các nhà địa chất liên tiếp xác định được các vành đai chứa kim cương tại Hồ Nam, Sơn Đông, Quý Châu và đặc biệt là tỉnh Liêu Ninh.

Trong số đó, mỏ Ngoã Phòng Điếm nổi lên như phát hiện quan trọng nhất. Vùng Ngoã Phòng Điếm thuộc thành phố Đại Liên, nằm trên bán đảo Liêu Đông, phía tây tỉnh Liêu Ninh, tiếp giáp biển Bột Hải. Các thân quặng kimberlite (đá chứa kim cương) đầu tiên được phát hiện vào thập niên 1970 và hoạt động khai thác thương mại bắt đầu từ những năm 1990.

Điểm đặc biệt của mỏ Ngoã Phòng Điếm không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở chất lượng kim cương. Theo các nghiên cứu địa chất và truyền thông Trung Quốc, khoảng 70% sản lượng tại đây đạt chất lượng đá quý, trong khi tỷ lệ trung bình của nhiều mỏ kim cương trên thế giới chỉ dao động khoảng 17-20%. Các chuyên gia từng đánh giá nhiều viên kim cương tại đây có độ tinh khiết rất tốt, đủ tiêu chuẩn chế tác trang sức cao cấp và cạnh tranh với nhiều nguồn cung nổi tiếng trên thế giới.

Theo các số liệu được công bố sau nhiều đợt khảo sát, khoảng 60% trữ lượng kim cương tự nhiên của Trung Quốc tập trung tại Ngoã Phòng Điếm. Bước ngoặt lớn diễn ra năm 2011 khi các kỹ sư phát hiện thêm một thân quặng lớn ở độ sâu khoảng 860 m dưới lòng đất. Riêng mỏ mới này ước tính chứa khoảng 1 triệu carat kim cương.

Sau phát hiện đó, tổng trữ lượng của mỏ Ngoã Phòng Điếm được nâng lên khoảng 13,2 triệu carat, đưa nơi đây trở thành mỏ kim cương tự nhiên lớn nhất Trung Quốc và cũng được xem là lớn nhất châu Á.

Theo ước tính của giới chuyên môn Trung Quốc tại thời điểm phát hiện, tổng giá trị tài nguyên của mỏ có thể đạt khoảng 660 tỷ nhân dân tệ, mặc dù con số thực tế còn phụ thuộc vào tỷ lệ kim cương đá quý, kích cỡ, màu sắc, độ tinh khiết và hiệu quả khai thác trong tương lai.

Các nghiên cứu gần đây còn cho thấy Ngoã Phòng Điếm có thể vẫn còn nhiều thân quặng chưa được phát hiện. Một phần của mỏ số 50 được cho là nằm ở độ sâu gần 300 m, cách khu vực khai thác cũ khoảng 1 km. Vì vậy, mỏ này không chỉ là vùng có trữ lượng kim cương lớn nhất Trung Quốc hiện nay mà còn là khu vực có tiềm năng thăm dò và khai thác lâu dài trong tương lai.

Vì sao Trung Quốc vẫn phải nhập khẩu lượng lớn kim cương?

Trung Quốc hiện là một trong những nước nhập khẩu kim cương nhiều nhất thế giới. Nguyên nhân đầu tiên là quy mô trữ lượng tự nhiên của Trung Quốc vẫn khá nhỏ nếu đặt trong bức tranh toàn cầu.

Thứ hai, nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc rất lớn. Trong hơn hai thập kỷ qua, cùng với sự gia tăng tầng lớp trung lưu và thị trường trang sức phát triển nhanh, nhu cầu đối với kim cương chất lượng cao tăng mạnh. Nguồn cung trong nước không đủ đáp ứng nên Trung Quốc vẫn phải nhập khẩu lượng lớn kim cương thô từ Nga, Botswana, Canada, Nam Phi và nhiều quốc gia châu Phi để phục vụ ngành chế tác trang sức.

Bên cạnh đó, chiến lược phát triển của Trung Quốc đã chuyển mạnh sang kim cương nhân tạo. Khác với kim cương tự nhiên phải mất hàng tỷ năm hình thành dưới lòng đất, kim cương tổng hợp có thể được tạo ra trong phòng thí nghiệm bằng công nghệ HPHT hoặc CVD với chất lượng ngày càng cao.

Hiện nay Trung Quốc là quốc gia dẫn đầu thế giới về sản xuất kim cương nhân tạo. Theo USGS, nước này chiếm phần lớn năng lực sản xuất toàn cầu đối với kim cương công nghiệp tổng hợp và giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng vật liệu siêu cứng. Không chỉ phục vụ ngành trang sức, kim cương nhân tạo còn được sử dụng rộng rãi trong sản xuất chip bán dẫn, dụng cụ cắt gọt siêu cứng, thiết bị y tế, hàng không vũ trụ và các công nghệ lượng tử.

Điều đó cho thấy, nếu xét riêng về tài nguyên kim cương tự nhiên, Trung Quốc không phải là "đại gia" của thế giới. Tuy nhiên, nếu xét trên toàn bộ chuỗi giá trị từ khai thác, chế tác đến sản xuất kim cương nhân tạo, quốc gia này lại đang giữ một vị trí rất quan trọng trong ngành công nghiệp kim cương toàn cầu.

×