Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số Sơn La, cầm tay chỉ việc, lấy ruộng vườn, ao chuồng làm lớp thực hành

Khuyến nông đến gần với bà con nông dân

Từ khi mô hình chính quyền 2 cấp đi vào hoạt động, hệ thống Trung tâm Dịch vụ tổng hợp tại 75 xã, phường trên địa bàn tỉnh Sơn La được thành lập đã tạo nên một “cánh tay nối dài” của ngành nông nghiệp xuống tận cơ sở.

Với hơn 20 cán bộ cấp tỉnh và trên 350 khuyến nông viên cấp xã, mạng lưới này không chỉ chuyển tải chủ trương, chính sách mà còn trực tiếp hướng dẫn người dân thay đổi phương thức sản xuất.

Không còn cảnh nông dân phải tự mày mò kỹ thuật, nay cán bộ khuyến nông “bám bản, bám vườn, bám chuồng”. Mỗi vụ mùa, họ có mặt từ khâu chọn giống, trồng trọt, chăm sóc đến tiêu thụ sản phẩm.

Trung tâm đã xây dựng kế hoạch hoạt động bám sát định hướng phát triển nông nghiệp của tỉnh, tập trung triển khai các mô hình sản xuất theo quy trình VietGAP, hữu cơ; liên kết chuỗi giá trị; ứng dụng công nghệ cao; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi thích ứng biến đổi khí hậu. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp liên kết với hợp tác xã, tổ hợp tác trong chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ.

Bà Hoàng Thị Thu Hiền, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La, cho biết: Giai đoạn 2020–2025, đơn vị đã tham mưu tổ chức hơn 300 lớp tập huấn kỹ thuật sản xuất nông, lâm, thủy sản và khuyến công cho gần 10.000 lượt nông dân.

Điểm khác biệt của các lớp tập huấn là chú trọng thực hành. Người dân được trực tiếp “cầm tay chỉ việc”: từ chọn giống, thâm canh, xen canh tăng vụ, ghép cải tạo cây ăn quả đến kỹ thuật nuôi lợn sinh sản sử dụng đệm lót sinh học, phòng trừ dịch bệnh, nuôi cá lồng VietGAP, bảo quản nông sản sau thu hoạch.

Cùng với đó, Trung tâm triển khai 47 mô hình trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản; hỗ trợ máy gặt đập liên hợp, máy làm đất đa năng, hệ thống tưới ẩm, nhà sấy năng lượng mặt trời. Nông dân còn được hướng dẫn sử dụng công nghệ số để quản lý sản xuất, quảng bá và bán hàng trực tuyến.

Nhờ vậy, nhiều hộ nông dân lần đầu biết ghi nhật ký điện tử sản xuất, truy xuất nguồn gốc, đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử.

Nông dân đổi đời nhờ áp dụng kỹ thuật vào canh tác

Một trong những mô hình tiêu biểu là nhân rộng giống nhãn Ánh vàng 205 tại khu vực huyện Sông Mã, Mai Sơn, Yên Châu (cũ). Trong 5 năm, đã trồng mới và ghép cải tạo 120 ha. Giống nhãn này cho năng suất 10–15 tấn/ha, quả giòn ngọt, thơm, giá bán 30.000–70.000 đồng/kg, mang lại doanh thu 450–700 triệu đồng/ha.

Ông Lê Xuân Trường, thôn Nà Sản, xã Chiềng Mung, tỉnh Sơn La chia sẻ: Năm 2023, sau khi được cán bộ khuyến nông giới thiệu và tham quan mô hình tại huyện Sông Mã (cũ), gia đình mạnh dạn ghép cải tạo 2 ha nhãn. Sau 2 năm, cây phát triển tốt, ít sâu bệnh, quả sai, cùi dày, có thể treo trên cây cả tháng.

Vụ vừa qua, gia đình thu hơn 20 tấn quả, bán giá 30.000–70.000 đồng/kg, đem lại nguồn thu cao hơn hẳn so với giống cũ. Đặc biệt, nhãn phù hợp chế biến long nhãn nên đầu ra ổn định.

Không chỉ nhãn, nhiều mô hình chăn nuôi, trồng cây ăn quả, nuôi thủy sản ứng dụng công nghệ cao cũng đang mang lại hiệu quả rõ rệt, giúp nông dân từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa.

Là một trong những hộ tham gia chuỗi liên kết nông nghiệp tuần hoàn với HTX nông nghiệp hữu cơ - vi sinh Micro.Bio, được Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La hỗ trợ về kỹ thuật, ông Mùa A Già, bản Hẹo, phường Chiềng Sinh, tỉnh Sơn La chia sẻ: Tôi hiện quản lý gần 4 ha sản xuất, gồm: 1 ha ao nuôi cá, đàn vịt bầu cổ xanh 12.000 con/năm, 1.000 m2 nho hạ đen không hạt và 400 cây ăn quả.

Mô hình vận hành theo quy trình tuần hoàn khép kín, HTX cung cấp sâu canxi (nuôi từ ruồi lính đen) làm thức ăn giàu đạm cho vịt; phân vịt được tận dụng nuôi cá, vịt bơi giúp tăng oxy hòa tan trong ao. Sâu canxi sau khi ủ còn tạo dịch hữu cơ bón cho nho và cây ăn quả. Nhờ chu trình tái tạo này, chi phí đầu vào giảm khoảng 30%, hạn chế rác thải và mùi hôi, bảo vệ môi trường. Riêng đàn vịt cổ xanh dự kiến mang lại doanh thu khoảng 2,5 tỷ đồng/năm.

Cũng theo bà Hoàng Thị Thu Hiền, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La, thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La tiếp tục tận dụng nguồn vốn Trung ương và địa phương để xây dựng các mô hình điển hình; tập trung cây trồng chủ lực, hình thành vùng nguyên liệu và củng cố thương hiệu nông sản Sơn La.

Các hoạt động tập huấn, chuyển giao kỹ thuật hiện đại sẽ được tăng cường, hướng nông dân tiếp cận sản xuất hữu cơ, ứng dụng chuyển đổi số và liên kết tiêu thụ.

Từ những lớp học ngoài đồng, những vườn cây được ghép cải tạo, đến những phiên chợ nông sản trực tuyến – hệ thống khuyến nông đang từng bước thay đổi tư duy sản xuất. Nông dân không chỉ trồng cây để bán, mà sản xuất theo thị trường.

Khi cán bộ khuyến nông thực sự “đi cùng nông dân”, nông nghiệp Sơn La đang chuyển mình theo hướng xanh, hiện đại và bền vững, mở ra cơ hội tăng thu nhập lâu dài cho người dân vùng nông thôn.

×