Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cùng chuyên gia Hà Lan tìm “điểm nghẽn” của chè hữu cơ Thái Nguyên

Thái Nguyên tìm hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ từ nhu cầu thực tế của nông dân

Trước đó, trong khuôn khổ chương trình làm việc, chiều 13/8, đoàn công tác của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cùng chuyên gia Hà Lan Peter Henk Prins đã có buổi làm việc với Thường trực Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên, Ban Công tác nông dân và đại diện một số sở, ngành. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi khảo sát các mô hình sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong hai ngày 14 và 15/8.

Bà Nguyễn Thị Việt Hà - Phó Trưởng ban Công tác nông dân, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cho biết, chuyến công tác nằm trong kế hoạch đối ngoại của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, với trọng tâm là tìm hiểu nhu cầu thực tế của nông dân về nông nghiệp hữu cơ, đồng thời xem xét khả năng kết hợp sản xuất với du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp.

Theo bà Hà, điểm quan trọng của chương trình không chỉ dừng ở việc khảo sát mô hình mà là từ thực tế sản xuất để xây dựng các đề xuất dự án phù hợp. Những đề xuất này sẽ hướng tới việc tìm kiếm nguồn tài trợ, hỗ trợ các tổ hợp tác, hợp tác xã và các sáng kiến phát triển chè hữu cơ, nông nghiệp gắn với du lịch.

Trước đó, Mạng lưới Đối tác về nước của Hà Lan từng phối hợp với Trung ương Hội Nông dân Việt Nam triển khai các chương trình hỗ trợ nông nghiệp. Một số hoạt động đã tập trung vào xét nghiệm đất, xét nghiệm nước, tập huấn quy trình sản xuất nông nghiệp hữu cơ và hỗ trợ vật tư, hướng tới giúp nông dân đáp ứng các tiêu chuẩn cần thiết để đưa sản phẩm vào những thị trường yêu cầu cao, trong đó có thị trường châu Âu.

Từ nền tảng đó, chương trình khảo sát tại Thái Nguyên được kỳ vọng sẽ mở ra hướng hợp tác mới, phù hợp với thế mạnh của tỉnh, nhất là phát triển chuỗi sản xuất chè hữu cơ và kết nối với du lịch nông nghiệp.

Chè hữu cơ Thái Nguyên còn những điểm nghẽn nào cần tháo gỡ?

Sáng 14/8, đoàn công tác đã đến thăm và làm việc tại Tổ hội nghề nghiệp sản xuất chè hữu cơ xóm La Giang, xã Quang Sơn. Đây là một trong những mô hình được lựa chọn để đoàn tìm hiểu trực tiếp quá trình chuyển đổi từ sản xuất thông thường sang sản xuất hữu cơ.

Theo bà Phạm Mai Linh - Chủ tịch Hội Nông dân xã Quang Sơn, Tổ hội nghề nghiệp sản xuất chè hữu cơ xóm La Giang được thành lập từ tháng 9/2022, ban đầu có 12 hộ với 2,5ha chè. Đến nay, việc chuyển đổi vẫn đang được thực hiện từng bước, bởi không phải tất cả các hộ đều có điều kiện áp dụng ngay phương thức sản xuất hữu cơ.

Khó khăn của mô hình không chỉ nằm ở kỹ thuật canh tác mà còn ở quỹ đất chè nhỏ, sản xuất manh mún, trong khi điều kiện môi trường trên địa bàn chịu tác động từ hoạt động khai thác khoáng sản cũng tạo thêm áp lực cho việc mở rộng vùng chè hữu cơ.

Đáng chú ý, Tổ Hội nghề nghiệp từng được Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên hỗ trợ 600 triệu đồng từ Quỹ Hỗ trợ nông dân cho 10 hộ vay trong thời hạn 3 năm. Nguồn vốn đã giúp các hộ có thêm điều kiện đầu tư sản xuất và phát triển chè hữu cơ, đến nay dự án đã kết thúc và nguồn vốn được hoàn trả.

Chị Vi Thị Phương – Tổ trưởng Tổ hội nghề nghiệp sản xuất chè hữu cơ xóm La Giang cho biết, những năm đầu sản xuất chè hữu cơ, cây chè giảm sức, sâu bệnh gia tăng, sản lượng và chất lượng sản phẩm giảm, trong khi việc tìm đầu ra gặp nhiều khó khăn. Người tiêu dùng ban đầu chưa quen với hình thức sản phẩm, nhất là khi chè hữu cơ không có màu xanh và hình thức bắt mắt như chè được sản xuất theo phương pháp thông thường.

Sau khoảng 3 năm chuyển đổi, những tín hiệu tích cực bắt đầu rõ hơn. Đất dần được phục hồi, cây chè khỏe hơn, chất lượng và giá bán cũng được cải thiện. Dù vậy, theo chị Phương, nhu cầu về vốn, phân hữu cơ và điều kiện để tự sản xuất phân vẫn là những điểm nghẽn lớn.

“Muốn làm phân hữu cơ thì cần nguồn vốn để xây dựng khu ủ phân. Nếu không có nguồn vốn, bà con rất khó thực hiện”, chị Phương chia sẻ.

Đây cũng chính là những vấn đề thực tế mà đoàn công tác ghi nhận để có cơ sở xây dựng các chương trình hỗ trợ trong thời gian tới.

Thái Nguyên mở hướng phát triển chè hữu cơ gắn với du lịch nông nghiệp

Theo ông Nguyễn Đình Điệp - Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên, qua khảo sát thực tế, các mô hình sản xuất trên địa bàn đã đạt được những kết quả nhất định nhưng vẫn còn không ít hạn chế, nhất là về kiến thức khoa học kỹ thuật, quy trình sản xuất và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn cao.

Ông Điệp đánh giá, chương trình là cơ hội thiết thực đối với nông nghiệp Thái Nguyên, đặc biệt nếu các đề xuất sau khảo sát được triển khai thành dự án hỗ trợ cụ thể. Khi đó, nông dân, tổ sản xuất và hợp tác xã có thể được đào tạo, tập huấn, tiếp cận quy trình sản xuất bài bản, từng bước nâng chất lượng sản phẩm để hướng tới những thị trường khó tính như châu Âu, châu Mỹ. Trong đó, chè hữu cơ được xác định là một trong những sản phẩm chủ lực cần ưu tiên.

Trong buổi chiều cùng ngày, đoàn tiếp tục thăm và làm việc tại Hợp tác xã Nông nghiệp Bản Mộc, xã Yên Bình. Tại đây, đoàn công tác tập trung tìm hiểu mô hình phát triển chè Shan Tuyết theo hướng hữu cơ gắn với du lịch nông nghiệp. HTX hiện liên kết, quản lý và bao tiêu vùng chè Shan Tuyết với 15,7ha được chứng nhận hữu cơ PGS và đã được cấp mã số vùng trồng. Trong đó, hai sản phẩm Trà Shan Tuyết Bản Mộc và Hồng trà Shan Tuyết đều đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Tuy nhiên, theo đại diện HTX, hiện nay đơn vị còn gặp khó khăn về vốn đầu tư chế biến, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Do đó, HTX kiến nghị được hỗ trợ nguồn lực, đào tạo kỹ thuật, kết nối tiêu thụ, đồng thời phát triển vùng chè gắn với trải nghiệm văn hóa Tày và du lịch cộng đồng.

Theo nội dung chương trình làm việc, ngày 15/8, đoàn tiếp tục khảo sát tại Hợp tác xã Yến Dương ở thôn Nà Giáo, xã Thượng Minh, sau đó thăm và làm việc với Hợp tác xã Du lịch xanh Hồ Ba Bể, xã Ba Bể.

Theo kế hoạch, phạm vi khảo sát không chỉ tập trung vào sản xuất hữu cơ mà còn hướng tới mối liên kết giữa nông nghiệp, sản phẩm địa phương và du lịch xanh, du lịch cộng đồng nhằm xây dựng các đề xuất hỗ trợ vừa sát nhu cầu của nông dân, vừa gắn với định hướng phát triển của địa phương.

Thông qua chuyến khảo sát lần này sẽ góp phần tìm đúng điểm nghẽn, xác định đúng nhu cầu và xây dựng hỗ trợ dựa trên năng lực thực tế của từng mô hình.

Với Thái Nguyên, chè vẫn được xác định là sản phẩm nông nghiệp chủ lực, do đó việc tiếp cận thêm các giải pháp kỹ thuật, đào tạo, tiêu chuẩn hóa quy trình và kết nối với những chương trình hỗ trợ quốc tế có thể tạo thêm động lực để nông nghiệp hữu cơ phát triển theo hướng bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm và từng bước mở rộng thị trường.

×