Trung ương Hội Nông dân Việt Nam khởi động dự án canh tác lúa thân thiện với môi trường giai đoạn 2026 - 2027

Đây là sự kiện quan trọng nhằm triển khai giai đoạn mới 2026 - 2027 của dự án, nhằm tiếp nối những thành công đã đạt được trong giai đoạn 2020 - 2024 với sự tài trợ của tổ chức EarthCare Foundation.

Tham dự hội thảo có ông Nguyễn Văn Phan - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Công tác Nông dân, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, Giám đốc Ban Quản lý dự án, cùng các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ, Ủy viên Ban Chấp hành và lãnh đạo các ban, đơn vị Trung ương Hội.

Hội thảo cũng quy tụ đông đảo các chuyên gia đầu ngành, các nhà khoa học, cố vấn dự án từ các trường đại học, học viện uy tín và lãnh đạo Hội Nông dân các tỉnh, thành phố tham gia dự án.

Đặc biệt, sự kiện còn có sự tham gia của gần 70 đại biểu đại diện các doanh nghiệp, hợp tác xã bao tiêu sản phẩm và nông dân tiêu biểu đến từ 6 tỉnh, thành phố tham gia dự án gồm: Bắc Ninh, Hưng Yên, Thanh Hóa, Nghệ An, Cần Thơ và Tây Ninh.

Nâng cao vai trò nòng cốt của Hội Nông dân trong chuyển đổi nông nghiệp xanh

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Xuân Định nhấn mạnh, trước những thách thức hiện hữu của biến đổi khí hậu, việc chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và phát thải thấp đã trở thành yêu cầu tất yếu để phát triển bền vững.

"Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ nhiệm vụ trong giai đoạn tới của lĩnh vực tam nông là phải “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn, theo chuỗi giá trị, có hiệu quả cao. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong nông nghiệp; phát triển các vùng sản xuất hàng hóa lớn, chất lượng và giá trị gia tăng cao, gắn với chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sản phẩm…”.

Trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, Hội Nông dân Việt Nam xác định vai trò nòng cốt trong việc thực hiện các nhiệm vụ đột phá chiến lược, trong đó chú trọng vào chuyển đổi số và phát triển kinh tế tập thể gắn với an toàn thực phẩm, hỗ trợ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi phát triển doanh nghiệp nông nghiệp"- Phó Chủ tịch Nguyễn Xuân Định cho biết.

“Dự án “Tuyên truyền, vận động nông dân áp dụng canh tác lúa thân thiện với môi trường, góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050” được kỳ vọng sẽ đóng góp trong hiện thực hóa các nhiệm vụ đột phá đó. Đồng thời, đây là minh chứng thiết thực thể hiện sự chung tay của Hội Nông dân Việt Nam với Chính phủ, các bộ, ban, ngành trong việc thực hiện cam kết của Việt Nam về đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050”- Phó Chủ tịch Nguyễn Xuân Định nhấn mạnh.

Phấn đấu có 50.000 hộ nông dân canh tác lúa thân thiện với môi trường

Tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Việt Hà – Phó Trưởng ban Công tác Nông dân, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đã giới thiệu tổng quan Dự án.

Bà Nguyễn Thị Việt Hà cho biết: Từ năm 2020 đến năm 2024, với sự tài trợ của Tổ chức EarthCare Foundation, Hội Nông dân Việt Nam đã triển khai Dự án “Tuyên truyền, vận động nông dân áp dụng canh tác lúa thân thiện với môi trường tại Việt Nam” tại 24 tỉnh, thành phố (trước sáp nhập).

Dự án đã hỗ trợ hàng trăm nghìn hộ nông dân chuyển đổi sang áp dụng ít nhất một trong ba kỹ thuật canh tác lúa thân thiện với môi trường, giảm đáng kể tình trạng đốt rơm rạ và việc sử dụng phân đạm hóa học và ước tính cắt giảm khoảng 559.600 tấn CO2 tương đương mỗi năm.

Thông qua việc giảm sử dụng phân bón hóa học, quản lý rơm rạ đúng cách và áp dụng kỹ thuật tưới ướt khô xen kẽ, bà con không chỉ cắt giảm chi phí đầu vào, tăng lợi nhuận mà còn góp phần bảo vệ hệ sinh thái đồng ruộng và giảm đáng kể lượng khí nhà kính phát thải ra môi trường.

Tiếp nối những kết quả đạt được trong phát triển bền vững canh tác lúa thân thiện với môi trường, đặc biệt trong việc xây dựng chuỗi giá trị cho sản phẩm gạo thân thiện với môi trường, Hội Nông dân Việt Nam tiếp tục phối hợp với Tổ chức EarthCare Foundation triển khai Dự án giai đoạn 2026 - 2027, góp phần thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2027, dự án đặt ra những mục tiêu cao hơn. Dự án không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, vận động, lan tỏa các kỹ thuật canh tác thân thiện với môi trường mà còn tập trung xây dựng chuỗi giá trị cho sản phẩm gạo bền vững.

3 giải pháp kỹ thuật quan trọng dự án tập trung thực hiện trong giai đoạn mới này là: Kỹ thuật quản lý rơm rạ đúng cách, Kỹ thuật sử dụng phân bón đúng cách; Kỹ thuật tưới ướt khô xen kẽ

Giai đoạn mới, dự án phấn đấu có 50.000 hộ nông dân chuyển đổi sang canh tác lúa thân thiện với môi trường trên diện tích 12.600ha; Cắt giảm 100.000 tấn phát thải khí nhà kính từ canh tác lúa; Thúc đẩy việc ký kết 6 hợp đồng liên kết sản xuất và tiêu thụ với 35.000 tấn gạo thân thiện với môi trường được doanh nghiệp bao tiêu.

Phát triển thị trường cho sản phẩm lúa gạo phát thải thấp

Tại Hội thảo, các đại biểu đã tích cực trao đổi, thảo luận và tập trung vào các nội dung chuyên môn sâu sắc cho dự án canh tác lúa thân thiện với môi trường.

PGS.TS.NGƯT Hoàng Văn Phụ, Cố vấn Dự án đã trình bày về tiềm năng đóng góp của ngành lúa gạo Việt Nam vào mục tiêu phát thải ròng bằng 0 thông qua canh tác lúa phát thải thấp.

Ông Hoàng Văn Phụ khẳng định vai trò nòng cốt của Hội Nông dân Việt Nam trong việc tuyên truyền, vận động hội viên, nông dân thúc đẩy chuyển đổi tư duy, liên kết sản xuất và phát triển nông nghiệp xanh, hiện đại bền vững.

Để hiện thực hóa mục tiêu canh tác lúa phát thải thấp, ông Hoàng Văn Phụ nhấn mạnh sự cần thiết của một hệ thống chính sách đồng bộ, đi kèm với việc đầu tư hạ tầng và nâng cao năng lực cho nông dân cùng các tổ chức liên quan.

Cụ thể, ông Hoàng Văn Phụ đề xuất tập trung hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, tín dụng và đào tạo; đẩy mạnh đầu tư hệ thống thủy lợi; nhân rộng các mô hình hợp tác xã và tổ hợp tác nông dân. Đặc biệt, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đẩy mạnh chuyển đổi số gắn liền với việc phát huy vai trò chủ đạo của Hội Nông dân trong tiến trình phát triển này.

Tại hội thảo, ông Lã Văn Đoàn – Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tế cùng các bài học thành công của địa phương trong quá trình triển khai dự án. Ông cho biết, thời điểm mới bắt đầu, Hội Nông dân tỉnh đã đối mặt với nhiều trở ngại do tư duy canh tác truyền thống đã ăn sâu bám rễ, khiến người dân chưa hiểu rõ về mô hình canh tác lúa thân thiện với môi trường.

Để khắc phục, Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh đã áp dụng phương châm đào tạo trực quan, thực chất với tư duy "nói có sách, mách có chứng".

Ngay cả khi triển khai hỗ trợ các mô hình có quy mô lên tới vài chục ha tại một xã, đơn vị luôn chọn lọc từ 2 đến 3 hộ gia đình làm nòng cốt để thực hiện chuẩn chỉ cả 3 kỹ thuật canh tác lúa thân thiện với môi trường. Đến kỳ thu hoạch, Hội tổ chức các buổi hội thảo đầu bờ để nông dân trong vùng đến tham quan, trực tiếp so sánh hiệu quả giữa ruộng mô hình và ruộng canh tác truyền thống.

“Khi người dân nhìn thấy năng suất lúa đảm bảo, chi phí giảm, môi trường đồng ruộng sạch sẽ hơn thì không cần cán bộ Hội phải thuyết phục nhiều, họ sẽ tự giác làm theo. Từ những hạt nhân này, chính người nông dân có kiến thức sẽ trở thành những tuyên truyền viên tích cực nhất, tiếp tục hướng dẫn, lan tỏa cho các hộ khác theo phương thức nông dân dạy nông dân”- ông Đoàn chia sẻ.

TS. Nguyễn Thành Tâm, Giám đốc Chương trình Hệ sinh thái Sản xuất, Viện Mekong đã chia sẻ về liên kết chuỗi giá trị và phát triển thị trường cho sản phẩm lúa gạo phát thải thấp như một động lực thúc đẩy chuyển đổi xanh. Hội thảo cũng ghi nhận ý kiến đóng góp từ đại diện các doanh nghiệp về việc liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, cùng phần tham luận của NGND.TS. Phạm Thanh Hải về ứng dụng khoa học hành vi trong tuyên truyền, vận động nông dân.

Trong phiên làm việc buổi chiều, dưới sự điều phối của bà Nguyễn Thị Việt Hà, các đại biểu đã tập trung thảo luận nhóm nhằm xây dựng kế hoạch chi tiết và thống nhất cơ chế phối hợp thực hiện dự án tại các địa phương, cam kết đẩy mạnh hiệu quả và tác động của dự án trong giai đoạn mới.

×