Bình luận
0
Năm 1962, Tăng Ước Nông, hậu duệ của Tăng Quốc Phiên, đã giao bản 《Lý Tú Thành tự thuật》 – vốn nhiều năm được gia tộc họ Tăng coi là tài liệu tuyệt mật – cho nhà xuất bản để công bố. Kể từ đó, chân dung thật của Lý Tú Thành, một trong những tướng lĩnh quan trọng nhất của Thái Bình Thiên Quốc, dần được hé lộ.
Bản tự thuật chứa nhiều tư liệu lịch sử có giá trị, giúp phục dựng nhiều sự kiện của cuộc chiến Thái Bình Thiên Quốc. Đồng thời, nó cũng làm dấy lên cuộc tranh luận kéo dài về việc liệu Lý Tú Thành có thật sự xứng đáng với danh hiệu "Trung Vương" mà Hồng Tú Toàn từng ban hay không.
Tuy nhiên, câu chuyện không dừng lại ở đó. Đến năm 1977, một phát biểu của hậu duệ khác trong gia tộc Tăng Quốc Phiên lại làm bùng lên nghi vấn rằng mục đích thực sự của bản tự thuật này còn sâu xa hơn rất nhiều, thậm chí che giấu một chiến lược lớn mà chính Lý Tú Thành đã tính toán.
Năm 1857 là thời kỳ huy hoàng nhất trong cuộc đời Lý Tú Thành. Sau khi chỉ huy quân Thái Bình giải vây thành Trấn Giang, ông lập công lớn. Để khen thưởng, Hồng Tú Toàn ban cho ông cái tên "Lý Tú Thành". Điều đặc biệt là chữ "Tú" (秀) vốn nằm trong tên của chính Hồng Tú Toàn, nhưng vẫn được dùng để ban thưởng mà không kiêng húy. Trong hệ thống của Thái Bình Thiên Quốc, đây được xem là sự vinh dự cao nhất.
Lý Tú Thành gia nhập Thái Bình quân khi 28 tuổi. Nhờ chiến công liên tiếp, ông nhanh chóng được phong làm Quân sư Hữu hậu tứ quân, rồi sau đó trở thành Địa quan Phó Thừa tướng, nổi lên như ngôi sao sáng của bộ máy lãnh đạo Thái Bình Thiên Quốc giai đoạn cuối.
Sau biến cố Thiên Kinh, Hồng Tú Toàn ngày càng tín nhiệm ông hơn, phong làm Phó chưởng soái, trở thành nhân vật chỉ huy quân đội chỉ đứng sau Thiên Vương.
Năm 1858, sau khi đánh tan đại doanh quân Thanh ở phía Bắc Thiên Kinh, ông được phong tước Trung Vương. Hồng Tú Toàn kỳ vọng ông sẽ giữ trọn chữ "Trung" đến cùng. Thế nhưng, Lý Tú Thành cuối cùng vẫn không thể cứu vãn vận mệnh Thiên Kinh.
Năm 1864, khi Thiên Kinh thất thủ, ông nhường con ngựa tốt nhất cho Hồng Thiên Quý Phúc (Thiếu Thiên Vương) chạy trốn, còn bản thân cưỡi ngựa yếu nên bị quân Thanh bắt sống.
Người trực tiếp thẩm vấn Lý Tú Thành là Tăng Quốc Thuyên, em trai Tăng Quốc Phiên. Vốn căm hận đối thủ lâu năm này, Tăng Quốc Thuyên nổi giận sai binh lính dùng dao rạch từng nhát trên cánh tay Lý Tú Thành. Máu chảy không ngừng nhưng ông vẫn không kêu một tiếng.
Sau khi được Triệu Liệt Văn can ngăn, việc tra tấn mới dừng lại. Ngày hôm sau, Triệu Liệt Văn tiếp tục thẩm vấn. Lúc này, Lý Tú Thành tỏ ra vô cùng hợp tác. Ông kể mình năm nay 42 tuổi, thuở nhỏ sống bằng nghề đốt than, sau bị người khác lôi kéo gia nhập Thái Bình Thiên Quốc.
Khi được hỏi vị "Vương" nào ông kính phục nhất, Lý Tú Thành trả lời ngay: "Chỉ kính phục Dực Vương Thạch Đạt Khai”.
Triệu Liệt Văn lại hỏi: "Ông có biết Hồng Tú Toàn không thể thành công không?"
Lý Tú Thành đáp bằng một câu nổi tiếng: "Giống như cưỡi lên lưng hổ, không thể xuống được”.
Trong lần thẩm vấn này, ông hầu như trả lời tất cả câu hỏi. Đến cuối cùng, ông bất ngờ nói: "Trên trời có vài ngôi sao, báo hiệu việc ngoại bang sẽ chưa yên ổn. Hơn mười năm sau sẽ ứng nghiệm”.
Triệu Liệt Văn vốn am hiểu Kinh Dịch nhưng cho rằng đây chỉ là lời mê tín dân gian.
Sau đó, khi được hỏi còn mong muốn gì không, Lý Tú Thành chỉ xin được viết thư giải tán các thuộc hạ cũ để chết cũng không còn vướng bận. Triệu Liệt Văn nhận xét: "Ông ta vẫn còn ý muốn cầu sống”.
Năm ngày sau, Tăng Quốc Phiên đến Thiên Kinh và trực tiếp xử lý vụ việc. Chính trong khoảng thời gian từ 29/7 đến 7/8/1864, Lý Tú Thành đã viết bản tự thuật dài hơn 70.000 chữ. Nội dung chủ yếu gồm bảy phần:
- Quá trình khởi nghĩa Kim Điền.
- Diễn biến trước và sau biến cố Thiên Kinh.
- Sáu lần giải vây Thiên Kinh.
- Những trận đánh với đội quân "Thường Thắng Quân" tại Thượng Hải.
- Biện hộ cho chính sách quân sự và hành chính của Thái Bình Thiên Quốc.
- Phân tích nguyên nhân thất bại của phong trào.
- Bày tỏ mong muốn giúp Tăng Quốc Phiên chiêu hàng tàn quân Thái Bình.
Sau khi đọc bản tự thuật, Tăng Quốc Phiên hỏi Triệu Liệt Văn: "Ta định xử tử Lý Tú Thành ngay tại chỗ, không chờ triều đình phê chuẩn. Ý ông thế nào?"
Triệu Liệt Văn hoàn toàn đồng tình. Ba ngày sau, Tăng Quốc Phiên gặp Lý Tú Thành lần cuối. Ông vẫn nhận thấy Lý Tú Thành còn nuôi hy vọng được tha chết. Tăng Quốc Phiên chỉ nói rằng phải chờ triều đình quyết định.
Ngày hôm sau, ông sai người báo: "Pháp luật quốc gia không thể dung thứ. Ta không thể cứu ngươi”.
Lý Tú Thành cúi đầu cảm tạ: "Ân đức của đại nhân, suốt đời không quên. Kiếp này đã lỡ, kiếp sau xin báo đáp”.
Theo nhiều nhà nghiên cứu, Tăng Quốc Phiên không dám áp giải Lý Tú Thành về Bắc Kinh vì ba lý do.
Thứ nhất, sau khi Thiên Kinh thất thủ, quân Tương đã cướp sạch kho tàng của Thái Bình Thiên Quốc. Lý Tú Thành biết rõ toàn bộ sự việc. Nếu ra kinh xét xử, ông rất có thể sẽ tố cáo Tăng Quốc Thuyên cùng nhiều tướng lĩnh quân Tương.
Thứ hai, Tăng Quốc Phiên và em trai từng nhiều lần báo cáo chiến công có phần phóng đại. Nếu Lý Tú Thành vì muốn sống mà khai hết sự thật, uy tín của họ Tăng sẽ bị hủy hoại.
Thứ ba, việc Hồng Thiên Quý Phúc trốn thoát cùng nhiều sai sót trong quá trình quân Thanh tiếp quản Thiên Kinh cũng sẽ bị phơi bày. Điều này sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến danh tiếng của quân Tương.
Vì vậy, xử tử Lý Tú Thành càng sớm thì càng có lợi.
Đây chính là điểm gây tranh cãi lớn nhất.
Theo nhật ký của Triệu Liệt Văn, bản gốc dài khoảng 50.000–60.000 chữ. Trong nhật ký và thư từ của Tăng Quốc Phiên cũng nhiều lần xác nhận ông đích thân đọc, chỉnh sửa từng trang. Ông mất ba ngày liên tục để rà soát toàn bộ bản thảo.
Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng mọi nội dung bất lợi cho bản thân và quân Tương đều đã bị ông cắt bỏ hoặc sửa đổi trước khi gửi lên triều đình. Sau đó, bản đã chỉnh sửa được lưu giữ tại quê nhà họ Tăng suốt gần một thế kỷ và không cho người ngoài tiếp cận.
Năm 1962, khi bản tự thuật được công bố, giới sử học lập tức tranh luận dữ dội.
Có học giả nhận xét: "Trung Vương không còn giữ được chữ 'Trung', chứng cứ rõ như ban ngày”.
Đến tháng 12/1977, Du Đại Trăn, chắt ngoại của Tăng Quốc Phiên, tiết lộ một câu chuyện được mẹ bà truyền lại: "Lý Tú Thành từng khuyên Tăng Quốc Phiên xưng đế, nhưng ông ấy không dám”.
Một số học giả cho rằng đây mới là mục đích lớn nhất của bản tự thuật.
Lý Tú Thành có thể hy vọng Tăng Quốc Phiên sẽ tách khỏi nhà Thanh, tự lập làm hoàng đế. Khi đó, lực lượng Thái Bình Thiên Quốc còn sót lại sẽ có cơ hội phục hồi, hình thành cục diện "tam phân thiên hạ".
Tuy nhiên, ông đã đánh giá sai con người cũng như tham vọng chính trị của Tăng Quốc Phiên.
Cuối cùng, nhiều ghi chép của người phương Tây từng tiếp xúc với Lý Tú Thành đều mô tả ông là một người có ngoại hình nhanh nhẹn, phong thái uy nghiêm, ánh mắt sắc sảo, nghị lực phi thường và khí chất của một nhà quân sự xuất chúng.
Thế nhưng, con người thật của Lý Tú Thành, cũng như mức độ chân thực của 《Lý Tú Thành tự thuật》, đến nay vẫn là chủ đề gây tranh luận trong giới sử học. Một số học giả coi đây là tư liệu lịch sử vô giá, trong khi những người khác cho rằng cần đọc với thái độ hết sức thận trọng, bởi bản lưu truyền ngày nay rất có thể đã trải qua quá trình chỉnh sửa dưới tay Tăng Quốc Phiên trước khi được lưu giữ và công bố.
Đối với tôi, ngày mai không phải là một viễn cảnh xa xôi với những thành tựu lẫy lừng, mà ngày mai hiện hữu ngay trong những nỗ lực hôm nay để chữa lành những vết nứt của gia đình và tìm lại sự bình yên cho đôi bàn tay mẹ.
Chia sẻ
Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã rời Mỹ ngay trước khi các trận bán kết World Cup 2026 diễn ra để bay tới Qatar tham dự lễ tang của Hamad bin Khalifa Al Thani.
Chia sẻ
Ngày 13/7/2026, Ban Thường vụ Hội Nông dân tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ công tác Hội và Phong trào nông dân năm 2026 cho 99 lãnh đạo Hội Nông dân các xã, phường trên địa bàn toàn tỉnh.
Chia sẻ
Sáu tháng đầu năm 2026, hệ thống WinMart, WinMart+/WiN thuộc WinCommerce (WCM) đạt doanh thu gần 23.000 tỷ đồng, tăng 28% so với cùng kỳ năm trước. Lượng khách đến mua sắm đạt khoảng 1,6 triệu lượt mỗi ngày, tăng 24% so với cùng kỳ.
Chia sẻ
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ rất quyết liệt chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan chức năng khẩn trương kiểm tra, xác minh khách quan, toàn diện liên quan đến phản ánh kết quả thi môn toán tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.
Chia sẻ
CLB Trường Tươi Đồng Nai tiếp tục gây tiếng vang trên thị trường chuyển nhượng khi chính thức công bố bản hợp đồng với tiền đạo người Romania - Andrei Ivan.
Chia sẻ
Một xe tải tông vào phía sau chiếc xe lu di chuyển cùng chiều trên Quốc lộ 1A, đoạn qua xã Bắc Gianh, tỉnh Quảng Trị, khiến tài xế xe tải bị thương nặng, phải nhập viện cấp cứu.
Chia sẻ
Thông tin tổ hợp Hanoi Daewoo Hotel cùng khối văn phòng Daeha được chào bán với giá khoảng 6.000 tỷ đồng đang gây chú ý. Đây là một trong những khu "đất vàng" có lịch sử đổi chủ nhiều lần.
Chia sẻ
TS. Trần Hữu Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông, Bộ Xây dựng cho biết, theo đánh giá của các tổ chức quốc tế, kinh tế tầm thấp tại Việt Nam có thể tạo ra khoảng 10 tỷ USD doanh thu và khoảng 1 triệu việc làm trong vòng 10 năm tới. Đây sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy nhiều trụ cột phát triển mà Việt Nam đang theo đuổi.
Chia sẻ
Theo luật sư, pháp luật hiện hành không quy định xử phạt người tiêu dùng mua hàng giả, hàng nhái về sử dụng cá nhân. Tuy nhiên, nếu cá nhân, tổ chức tham gia vào chuỗi lưu thông (như mua về để bán lại, vận chuyển, hoặc tích trữ với số lượng lớn), họ sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Chia sẻ
Tại giải Pickleball thanh thiếu niên ba nước Việt – Lào – Trung lần thứ II, diễn ra tại Vân Nam (Trung Quốc), đoàn vận động viên trẻ tỉnh Lai Châu đã lập kỳ tích với 15 huy chương, trong đó có 9 huy chương Vàng.
Chia sẻ
Walmart - nhà bán lẻ lớn nhất Mỹ, và hàng loạt doanh nghiệp tại Mỹ sẽ đến TP.HCM tìm nhà cung cấp trong sự kiện vào đầu tháng 9 tới. Đây là một những chương trình xúc tiến thương mại, kết nối chuỗi cung ứng quy mô lớn nhất cả nước hiện nay.
Chia sẻ
Xã Yết Kiêu, thành phố Hải Phòng (địa phận huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương cũ) đã tổ chức gặp mặt, chia tay cán bộ thôn thôi giữ chức vụ do thực hiện sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ chức lại các thôn trên địa bàn xã.
Chia sẻ
Tổ chức ứng cứu sự cố tai nạn đường biển trong vụ lật canô chở đoàn khách Ấn Độ tại Phú Quốc cuối tuần qua không chỉ là cuộc chạy đua giành "thời gian vàng". Sự phối hợp giữa lực lượng cứu hộ, các cơ sở y tế trên đảo và các bệnh viện tuyến cuối cho thấy năng lực ứng phó y tế của Phú Quốc đang từng bước được hoàn thiện, khi đảo Ngọc hướng tới trở thành điểm đến và trung tâm tổ chức sự kiện quốc tế.
Chia sẻ
Việc Liên minh châu Âu thất bại trong các nỗ lực thông qua gói trừng phạt thứ 21 đã phơi bày sự rạn nứt sâu sắc trong EU về thái độ đối với Nga, Ngoại trưởng Litva Kęstutis Budrys tuyên bố.
Chia sẻ
Ngày 13/7, MC Mù Tạt (Nguyễn Huyền Trang) - vợ cầu thủ Đức Huy đã chia sẻ trên TikTok về hành trình mang thai con đầu lòng cùng khó khăn.
Chia sẻ
Nếu không có luật này, chiến thuật, cách tổ chức phòng ngự và tấn công của môn thể thao này sẽ hoàn toàn khác bây giờ.
Chia sẻ
Từ ngày 1/7, khi có người thân, bạn bè hoặc người khác đến ở qua đêm, hộ gia đình có trách nhiệm thông báo lưu trú. Bộ Công an cho biết quy định nhằm cập nhật chính xác thông tin cư trú, phục vụ quản lý nhà nước và người dân có thể thực hiện trực tuyến qua VNeID hoặc nhiều hình thức khác.
Chia sẻ
Argentina cần dũng cảm phá vỡ chính khuôn mẫu của mình, bởi trong lịch sử, vận may chỉ mỉm cười với những người dám mạo hiểm.
Chia sẻ
"Gấu mèo say xỉn" ôm chai rượu mà cầu thủ Erling Haaland ôm về nước sau khi Na Uy World Cup 2026 có gì đặc biệt mà đang trở thành cơn sốt, cháy hàng?
Chia sẻ
Không còn cảnh chen nhau giữ chỗ, cũng hiếm những đợt nhà đầu tư xuống tiền theo tâm lý đám đông, thị trường bất động sản TP.HCM đang chứng kiến sự thay đổi rõ nét khi lãi suất vay mua nhà duy trì ở mức cao. Trong bối cảnh đó, người mua ở thực trở thành lực cầu chính, buộc doanh nghiệp địa ốc phải thay đổi chiến lược để thích nghi
Chia sẻ
Argentina vẫn dẫn đầu thế giới về vay nợ IMF, cho thấy nền kinh tế nước này tiếp tục phụ thuộc mạnh vào các gói cứu trợ tài chính quốc tế.
Chia sẻ
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương yêu cầu xác định rõ các hạ tầng, nền tảng và dữ liệu dùng chung trong Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số nhằm tránh đầu tư trùng lặp, đồng thời sớm ban hành hướng dẫn triển khai để các bộ, ngành, địa phương thống nhất thực hiện.
Chia sẻ
Đoàn kiểm tra của TP Hà Nội đã kiểm tra công tác tổ chức bữa ăn bán trú tại nhiều xã, phường trên địa bàn, phát hiện 6 xã có vi phạm, gồm: Thường Tín, Thượng Phúc, Trung Giã, Sóc Sơn, Bình Minh, Thanh Oai.
Chia sẻ
Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương điều tra, làm rõ vụ việc điểm thi môn Toán có dấu hiệu bất thường tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.
Chia sẻ
Xã Định Hòa, tỉnh Thanh Hóa (địa phận huyện Yên Định cũ) đã tổ chức hội nghị công bố Nghị quyết về sắp xếp, sáp nhập thôn và các quyết định về tổ chức, cán bộ tại 9 thôn mới trên địa bàn xã.
Chia sẻ
Khi Lý Uyên khởi binh ở Thái Nguyên lật đổ nhà Tùy, Lý Kiến Thành và Lý Thế Dân đều là hai cánh tay đắc lực nhất của cha mình. Nếu Lý Thế Dân nổi tiếng với tài cầm quân ngoài chiến trường thì Lý Kiến Thành lại nhiều năm ở lại Trường An phụ trách điều hành triều chính, quản lý hậu cần, ổn định lòng người và duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước.
Chia sẻ
Từ niềm trăn trở "Đà Nẵng cần có một món quà mang dấu ấn riêng dành cho du khách", chị Mai Thị Ý Nhi (phường Hòa Khánh, thành phố Đà Nẵng) đã dành nhiều năm miệt mài nghiên cứu để tạo nên những chiếc bánh dừa nướng mang thương hiệu Top Coco. Đến nay, sản phẩm không chỉ trở thành đặc sản nổi tiếng của thành phố biển mà còn đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia, có mặt tại nhiều thị trường quốc tế như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Anh, Pháp và Hà Lan.
Chia sẻ
Việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố đang được nhiều địa phương triển khai theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP. Không ít người dân băn khoăn liệu sau khi sáp nhập có phải đổi giấy tờ, mất quyền lợi hay thay đổi các giao dịch hành chính. Luật sư Hoàng Anh Sơn đã có những phân tích để người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.
Chia sẻ
HLV Park Hang-seo có bị “bẻ ghế” tại Kanchanaburi ở Thai-League 2?; Giá vé bán kết World Cup 2026 trận Argentina gặp Anh trở nên đắt đỏ; HLV Deschamps bảo đảm Mbappe sẽ đá chính.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Minh Tuấn
