Truy tìm "thủ phạm" gây viêm màng não, sốc nhiễm khuẩn cho cụ ông, điều trị mãi không khỏi

Ngày 3/8, tin từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, các bác sĩ Trung tâm Hồi sức tích cực vừa truy tìm nguyên nhân và phát hiện người bệnh đồng thời nhiễm giun lươn – một "mắt xích" quan trọng giúp lý giải cơ chế dẫn đến tình trạng nhiễm trùng nguy kịch cho 1 cụ ông.

Bệnh nhân T.Q.L. (72 tuổi, quê Ninh Bình) khởi phát bệnh khoảng hai ngày trước khi nhập viện với triệu chứng đau đầu, ý thức chậm dần. Tại bệnh viện tuyến tỉnh, kết quả chọc dịch não tủy ghi nhận sự gia tăng tế bào và protein trong dịch não tủy, hướng tới chẩn đoán viêm màng não mủ.

Mặc dù được điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhân chuyển biến xấu rất nhanh. Người bệnh rơi vào sốc nhiễm khuẩn nặng, tụt huyết áp, phải đặt nội khí quản, thở máy và sử dụng thuốc vận mạch liều cao. Sau hai ngày, bệnh nhân được chuyển đến Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng nguy kịch.

Bác sĩ Nguyễn Đức Hiếu, Trung tâm Hồi sức tích cực cho biết, ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ tiến hành chọc lại dịch não tủy để định danh tác nhân gây bệnh và làm kháng sinh đồ. Kết quả xác định vi khuẩn E. coli là nguyên nhân gây viêm màng não. Dựa trên kháng sinh đồ, người bệnh được điều trị bằng kháng sinh phù hợp. Điều khiến các bác sĩ đặc biệt lưu ý là E. coli vốn là vi khuẩn thường trú ở đường tiêu hóa nhưng lại xuất hiện trong dịch não tủy.

"Trên cơ địa bệnh nhân cao tuổi lại có nền xơ gan, việc vi khuẩn đường ruột xuất hiện ở vị trí bất thường như dịch não tủy là dấu hiệu cảnh báo đặc biệt. Chúng tôi buộc phải đặt câu hỏi: Điều gì đã 'mở đường' cho vi khuẩn vượt qua hàng rào bảo vệ của cơ thể và gây nhiễm trùng nặng như vậy?", bác sĩ Hiếu chia sẻ.

Từ nghi vấn này, các bác sĩ tiếp tục mở rộng xét nghiệm. Kết quả cho thấy bệnh nhân dương tính với giun lươn. Bên cạnh điều trị viêm màng não do E. coli và hồi sức tích cực, người bệnh được điều trị đồng thời nhiễm giun lươn.

Theo bác sĩ Hiếu, giun lươn không trực tiếp gây ra viêm màng não mủ. Tuy nhiên, y văn đã ghi nhận ở những trường hợp tăng nhiễm hoặc nhiễm giun lươn lan tỏa, ấu trùng giun khi xuyên qua thành ruột vào máu có thể mang theo các vi khuẩn Gram âm đường ruột, điển hình là E. coli.

Từ đó, vi khuẩn có thể gây nhiễm khuẩn huyết, thậm chí viêm màng não. Đáng nói, giun lươn là loại ký sinh trùng có khả năng tự tái nhiễm và duy trì chu kỳ sống trong cơ thể người nhiều năm mà hầu như không gây triệu chứng rõ rệt.

Khi sức đề kháng suy giảm, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền như xơ gan, ký sinh trùng có thể tăng sinh mạnh, làm gia tăng nguy cơ xảy ra các biến chứng nhiễm khuẩn nặng.

"Nói một cách dễ hiểu, tác nhân trực tiếp gây viêm màng não ở bệnh nhân này là E. coli, không phải giun lươn. Tuy nhiên, việc phát hiện đồng thời nhiễm giun lươn là dữ kiện quan trọng, giúp giải thích vì sao vi khuẩn vốn chỉ sống trong đường ruột lại có thể xuất hiện trong dịch não tủy. Điều này cũng giúp bác sĩ xây dựng chiến lược điều trị toàn diện hơn cho người bệnh", bác sĩ Hiếu nhấn mạnh.

Sau khi được điều trị bằng kháng sinh theo kháng sinh đồ, kết hợp điều trị giun lươn và hồi sức tích cực, tình trạng nhiễm trùng cũng như các chỉ số dịch não tủy của bệnh nhân dần cải thiện.

Sau gần 12 ngày điều trị, người bệnh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Bệnh nhân tỉnh táo, được rút ống nội khí quản, ngừng hoàn toàn thuốc vận mạch và hiện chỉ còn hỗ trợ oxy qua gọng kính mũi với lưu lượng khoảng 2 lít/phút. Mặc dù đã qua giai đoạn nguy kịch, bệnh nhân vẫn cần tiếp tục điều trị đủ liệu trình và được theo dõi sát.

Bác sĩ Hiếu cho biết, nhiễm giun lươn không phải lúc nào cũng chỉ biểu hiện bằng các triệu chứng đường tiêu hóa. Bệnh có thể tồn tại âm thầm trong thời gian dài và ở một số trường hợp, đặc biệt là người suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh nền, có thể dẫn đến tăng nhiễm, kéo theo các biến chứng nhiễm khuẩn nguy hiểm do vi khuẩn đường ruột. Người dân không nên chủ quan với các bệnh ký sinh trùng.

Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu dữ dội, nôn, lơ mơ hoặc rối loạn ý thức, cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám. Đặc biệt, đối với người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch, việc tầm soát và điều trị ký sinh trùng theo chỉ định của bác sĩ có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm và điều trị kịp thời, góp phần hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

×