Ngọc tỷ truyền quốc có thực sự tồn tại? Phổ Nghi tiết lộ điều bật ngờ

Ngọc tỷ truyền quốc có thực sự tồn tại? Phổ Nghi tiết lộ điều bật ngờ

Trong kho tàng truyền thuyết của lịch sử Trung Hoa, hiếm có bảo vật nào mang nhiều màu sắc huyền bí như Truyền quốc ngọc tỷ. Suốt hơn hai nghìn năm, người đời vẫn lưu truyền rằng ai sở hữu ngọc tỷ sẽ nắm trong tay thiên mệnh, là hoàng đế chính thống của thiên hạ. Bao nhiêu triều đại thay nhau hưng suy, bao nhiêu cuộc chiến tranh đẫm máu nổ ra, cũng đều ít nhiều gắn với truyền thuyết về khối ngọc được cho là khắc từ Hòa Thị Bích – viên ngọc nổi tiếng nhất lịch sử Trung Quốc.

Thế nhưng, điều kỳ lạ là ngay cả Phổ Nghi, vị hoàng đế cuối cùng của nhà Thanh, người từng sống hơn mười năm trong Tử Cấm Thành và tiếp xúc với vô số quốc bảo của hoàng cung, cũng từng khẳng định rằng ông chưa bao giờ nhìn thấy Truyền quốc ngọc tỷ.

Lời phủ nhận ấy khiến một câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bảo vật này có thực sự tồn tại hay chỉ là một truyền thuyết được thêu dệt qua nhiều thế kỷ?

Muốn tìm lời giải, trước hết phải quay về thời Chiến Quốc.

Theo Sử ký của Tư Mã Thiên, Hòa Thị Bích vốn là viên ngọc do người nước Sở tên Biện Hòa phát hiện. Ông nhiều lần dâng ngọc lên vua Sở nhưng đều bị cho là lừa dối, thậm chí bị chặt cả hai chân. Chỉ đến đời Sở Văn Vương, viên đá mới được mổ ra và phát hiện bên trong là khối ngọc quý hiếm có, từ đó được đặt tên là Hòa Thị Bích.

Đến năm 221 trước Công nguyên, sau khi thống nhất sáu nước, Tần Thủy Hoàng cho người dùng Hòa Thị Bích chế tác thành quốc tỷ. Trên mặt ngọc khắc tám chữ nổi tiếng:

"Thụ mệnh vu thiên, ký thọ vĩnh xương" (Nhận mệnh từ Trời, sống lâu và hưng thịnh mãi mãi).

Từ đó, ngọc tỷ không còn đơn thuần là một món bảo vật, mà trở thành biểu tượng cao nhất của hoàng quyền và thiên mệnh. Người nắm giữ ngọc tỷ được xem là thiên tử chính thống.

Sau khi nhà Tần sụp đổ, ngọc tỷ rơi vào tay Lưu Bang, trở thành quốc bảo của nhà Hán. Trải qua Đông Hán, Tam Quốc, Tây Tấn rồi thời Nam Bắc triều đầy biến động, truyền quốc ngọc tỷ nhiều lần đổi chủ theo vận mệnh của các triều đại.

Trong giai đoạn Tam Quốc, Tôn Kiên từng tìm thấy ngọc tỷ tại Lạc Dương sau khi Đổng Trác đốt kinh thành. Chính vì bảo vật này mà Viên Thuật sau đó tự xưng hoàng đế, trở thành đối tượng bị các chư hầu đồng loạt thảo phạt.

Đến thời Tây Tấn thống nhất thiên hạ, ngọc tỷ lại trở về triều đình trung ương.

Tuy nhiên, từ sau thời Ngũ Đại Thập Quốc, dấu vết của Truyền quốc ngọc tỷ bắt đầu trở nên mờ nhạt. Có nhiều giả thuyết cho rằng nó thất lạc khi Hậu Đường diệt vong; cũng có ý kiến cho rằng bị quân Kim cướp mất, hoặc rơi vào tay người Mông Cổ khi nhà Nguyên thống nhất Trung Hoa.

Điều đáng chú ý là từ thời Minh trở đi, trong các ghi chép chính sử gần như không còn nhắc đến việc triều đình sở hữu ngọc tỷ này nữa.

Các hoàng đế nhà Minh và nhà Thanh đều cho chế tác hàng chục, thậm chí hàng trăm loại ngọc tỷ khác nhau để phục vụ các nghi lễ và công việc hành chính. Riêng triều Thanh có hơn 20 bảo tỷ quan trọng và hàng trăm con dấu lớn nhỏ, nhưng không chiếc nào được xác nhận là Truyền quốc ngọc tỷ của Tần Thủy Hoàng.

Bởi vậy, khi nhà Thanh sụp đổ, dân gian vẫn tin rằng bảo vật ấy chắc chắn được cất giấu ở nơi bí mật nhất trong Tử Cấm Thành.

Biến cố năm 1924 đã khiến bí mật ấy một lần nữa được nhắc đến.

Tháng 10 năm đó, Phùng Ngọc Tường phát động chính biến Bắc Kinh. Tướng Lộc Chung Lân được giao tiến vào Tử Cấm Thành, yêu cầu Phổ Nghi rời khỏi hoàng cung.

Chỉ trong ba ngày, vị "Hoàng đế Tuyên Thống" bị buộc phải rời nơi tổ tiên nhà Thanh đã sinh sống gần ba thế kỷ.

Theo hồi ký của Phổ Nghi và nhiều tài liệu lịch sử, trước khi ông rời cung, phía chính quyền Bắc Dương đã đưa ra hàng loạt điều kiện. Quan trọng nhất là hủy bỏ hoàn toàn danh hiệu hoàng đế của nhà Thanh, kể từ đó Phổ Nghi chỉ còn là một công dân bình thường của Trung Hoa Dân Quốc.

Đúng vào thời điểm ấy, Lộc Chung Lân bất ngờ hỏi Phổ Nghi về Truyền quốc ngọc tỷ.

Ông tin rằng món bảo vật tượng trưng cho chính thống của các triều đại Trung Hoa chắc chắn vẫn nằm đâu đó trong hoàng cung.

Nếu tìm được, đây không chỉ là một cổ vật vô giá mà còn là biểu tượng của hơn hai nghìn năm lịch sử đế chế Trung Hoa.

Điều khiến nhiều người bất ngờ là Phổ Nghi tỏ ra vô cùng ngạc nhiên.

Ông thừa nhận trong Giao Thái điện có lưu giữ nhiều bảo tỷ của nhà Thanh, bản thân từng sử dụng một số trong đó khi xử lý các nghi lễ. Tuy nhiên, ông khẳng định chưa từng nhìn thấy bảo vật nào được gọi là Truyền quốc ngọc tỷ hay chế tác từ Hòa Thị Bích.

Theo lời Phổ Nghi, trong hoàng cung chỉ tồn tại các bảo tỷ do chính triều Thanh chế tác, còn Truyền quốc ngọc tỷ chỉ xuất hiện trong các ghi chép lịch sử.

Lộc Chung Lân không hoàn toàn tin lời giải thích này. Ông nghi ngờ Phổ Nghi cố tình che giấu nơi cất giấu quốc bảo. Tuy nhiên, do hai bên đã đạt được thỏa thuận về việc rời cung nên ông không tiếp tục ép hỏi.

Cuộc tìm kiếm vì thế kết thúc trong vô vọng.

Sau này, trong cuốn "Nửa đời trước của tôi", Phổ Nghi cũng không hề nhắc đến việc từng nhìn thấy Truyền quốc ngọc tỷ.

Điều này càng khiến giới sử học nghiêng về nhận định rằng bảo vật đã thất lạc từ rất lâu trước khi nhà Thanh ra đời.

Thực tế, trong các cuộc khai quật khảo cổ lớn từ thế kỷ XX đến nay, chưa từng phát hiện hiện vật nào được xác nhận là Truyền quốc ngọc tỷ.

Dù vậy, trên thị trường cổ vật từng nhiều lần xuất hiện những khối ngọc được cho là "quốc tỷ thất lạc", nhưng tất cả đều bị các chuyên gia bác bỏ vì không đáp ứng niên đại, chất liệu hoặc kiểu chữ thời Tần.

Một số học giả còn cho rằng ngay cả việc Hòa Thị Bích được dùng để chế tác ngọc tỷ cũng chưa chắc là sự thật lịch sử tuyệt đối, bởi nhiều ghi chép về sự kiện này xuất hiện khá muộn, pha trộn giữa chính sử và truyền thuyết.

Ngược lại, cũng có người tin rằng bảo vật đã bị chôn theo một vị hoàng đế, bị nung chảy trong chiến tranh hoặc vẫn còn nằm ở một nơi nào đó chưa được phát hiện.

Chính sự mập mờ ấy càng khiến Truyền quốc ngọc tỷ trở thành một trong những bí ẩn lớn nhất của lịch sử Trung Hoa.

Nếu một ngày nào đó, bảo vật thật sự xuất hiện cùng những bằng chứng xác thực về nguồn gốc từ thời Tần Thủy Hoàng, giá trị của nó sẽ vượt xa bất kỳ món cổ vật nào từng được phát hiện. Nó không chỉ là một khối ngọc quý, mà còn là biểu tượng vật chất của hơn hai nghìn năm lịch sử đế chế, là chứng nhân cho sự thay đổi của hàng chục triều đại và vô số cuộc tranh đoạt quyền lực.

Có lẽ cũng chính vì vậy mà, dù đã biến mất từ rất lâu, Truyền quốc ngọc tỷ vẫn luôn là bảo vật khiến các nhà sử học, giới khảo cổ và những người yêu lịch sử không ngừng tìm kiếm. Còn câu trả lời cuối cùng – liệu nó thực sự tồn tại hay đã vĩnh viễn biến mất trong dòng chảy lịch sử – đến nay vẫn chưa có ai có thể khẳng định chắc chắn.

×