Truyền thông Mỹ tung bằng chứng điều tra rúng động: Quân đội Mỹ ném bom nặng 900kg tấn công Iran, đánh trúng nhà dân

The New York Times cho biết, một cuộc điều tra dựa trên video, ảnh hiện trường, ảnh vệ tinh và phân tích của các chuyên gia vũ khí cho thấy, quân đội Mỹ có thể đã sử dụng bom Mark-84 nặng khoảng 2.000 pound, tương đương hơn 900kg, trong cuộc không kích nhằm vào đảo Qeshm của Iran vào đêm thứ Năm tuần trước. Vụ tấn công đã đánh trúng một ngôi nhà và được cho là đã khiến 3 thành viên trong một gia đình thiệt mạng, trong đó có một bé trai 2 tuổi.

Hai người con khác của gia đình, cũng có mặt tại khu vực xảy ra vụ việc, đã sống sót một cách kỳ diệu.

Vụ tấn công làm dấy lên những lo ngại về mức độ an toàn của dân thường tại các khu vực trở thành mục tiêu trong những chiến dịch quân sự quy mô lớn.

Bằng chứng kỹ thuật và phân tích hiện trường

Cuộc điều tra của The New York Times đưa ra nhận định về loại vũ khí được sử dụng dựa trên nhiều bằng chứng kỹ thuật chi tiết. Các chuyên gia đã phân tích kỹ các đoạn video, ảnh vệ tinh có độ phân giải cao, đồng thời đo kích thước hố bom và kiểm tra những mảnh vỡ của vũ khí còn sót lại tại hiện trường.

Các kết quả ban đầu cho thấy, Mỹ có thể đã sử dụng bom Mark-84 – một trong những loại bom thông thường có kích thước lớn và sức công phá mạnh nhất trong kho vũ khí của quân đội Mỹ. Mark-84 có trọng lượng khoảng 2.000 pound, tương đương hơn 900 kg.

Báo Mỹ cũng chỉ ra một điểm đáng chú ý rằng: không phát hiện căn cứ, cơ sở hay mục tiêu quân sự nào nằm gần địa điểm xảy ra vụ nổ khiến dân thường thương vong.

Bên cạnh đó, các báo cáo của quan chức Iran cũng không đề cập đến bất kỳ thương vong nào về phía quân đội liên quan đến đợt không kích cụ thể này.

Các nhà báo và chuyên gia đã đối chiếu hình ảnh do người dân và truyền thông địa phương ghi lại với ảnh vệ tinh để xác định chính xác vị trí vụ nổ, đồng thời ước tính kích thước hố bom. Kết quả cho thấy vụ tấn công đã tạo ra một hố sâu rộng ít nhất khoảng 9 m và phá hủy nhiều công trình xung quanh.

Theo chuyên gia Trevor Ball, cựu kỹ thuật viên xử lý vật liệu nổ của quân đội Mỹ và hiện làm việc tại tổ chức nghiên cứu Armament Research Services, kích thước hố bom cùng mức độ hư hại của các công trình phù hợp với dấu vết do bom Mark-84 gây ra. Đây là một trong những loại bom thông thường lớn nhất được quân đội Mỹ sử dụng.

Mark-84 có thể được gắn bộ dẫn đường JDAM, giúp biến bom không điều khiển thành vũ khí dẫn đường bằng hệ thống định vị GPS. Hai chuyên gia vũ khí đã xem xét các bức ảnh do truyền thông Iran công bố và nhận định một số mảnh kim loại tại hiện trường có thể là bộ phận của hệ thống dẫn đường JDAM do Mỹ sản xuất. Tuy nhiên, The New York Times cho biết chưa thể xác minh độc lập địa điểm chính xác nơi các mảnh vỡ được tìm thấy.

Chuyên gia vũ khí Frederic Gras của Pháp cũng nhận định kích thước hố bom phù hợp với một quả Mark-84 được thả từ trên không. Theo ông, quả bom có thể đã phát nổ dưới mặt đất thay vì nổ ngay khi va chạm. Địa hình cát tại khu vực có thể đã hấp thụ một phần năng lượng vụ nổ và hướng phần lớn sức ép xuống phía dưới, qua đó hạn chế mức độ tàn phá ở khu vực xung quanh.

Mỹ mở điều tra về thương vong dân sự

Về phản ứng chính thức, The Jerusalem Post dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đợt không kích do lực lượng Mỹ tiến hành trong đêm xảy ra vụ việc có cường độ hỏa lực “bất thường”, với quy mô “gần gấp đôi” so với các cuộc tấn công diễn ra vào đêm trước đó.

Quan chức này mô tả, chiến dịch là “rộng khắp, toàn diện và đạt hiệu quả cao”, song không cung cấp thêm thông tin về các mục tiêu cụ thể mà quân đội Mỹ nhắm tới trên đảo Qeshm. Đảo Qeshm nằm gần eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Trước các thông tin liên tục xuất hiện về thương vong dân sự, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã ra tuyên bố ngắn, cho biết sẽ tiến hành một cuộc điều tra chính thức về những trường hợp dân thường được cho là đã thiệt mạng hoặc bị thương trong cuộc tấn công.

Tuy nhiên, CENTCOM chưa công bố các chi tiết quan trọng liên quan đến mục tiêu quân sự của đợt không kích.

Cơ quan này cũng từ chối xác nhận loại vũ khí được sử dụng, đồng thời chưa đưa ra đánh giá ban đầu về kết quả của các cuộc không kích làm rung chuyển đảo Qeshm trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang.

Người phát ngôn CENTCOM Tim Hawkins tuyên bố quân đội Mỹ “không bao giờ chủ đích nhắm mục tiêu vào dân thường”. Tuy nhiên, vụ không kích trên đảo Qeshm tiếp tục đặt ra nhiều câu hỏi về mục tiêu thực sự của chiến dịch và việc sử dụng bom cỡ lớn tại khu vực có mật độ dân cư cao.

Theo tài liệu của quân đội Mỹ, các loại bom cỡ lớn như Mark-84 thường được sử dụng nhằm vào những mục tiêu như công trình kiên cố, bãi đường sắt hoặc các tuyến liên lạc.

Các chuyên gia cảnh báo việc sử dụng loại vũ khí có sức công phá lớn này tại khu vực đông dân cư có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho dân thường.

Giáo sư luật Tom Dannenbaum thuộc Đại học Stanford cho biết lực lượng tấn công phải thực hiện mọi biện pháp khả thi nhằm giảm thiểu thương vong dân sự, bao gồm lựa chọn loại vũ khí, thời điểm tiến công và đưa ra cảnh báo trước nếu điều kiện cho phép. Theo ông, việc sử dụng một quả bom nặng khoảng 900 kg tại khu vực đông dân cư “rất khó để dung hòa” với nghĩa vụ bảo vệ dân thường.

×