TS Võ Trí Thành: Tiết kiệm trong dân rất cao nhưng đầu tư thực tế lại hạn chế

Tại Lễ vinh danh FChoice 2025 và Hội thảo "Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số và Cơ hội đầu tư năm 2026" do CafeF tổ chức ngày 13/1, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh phát biểu: "Tôi có 3 từ. Thứ nhất phi thường, tiếp đó là bất thường và làm sao đưa cái phi thường, bất thường thành bình thường. Đây chính là câu chuyện của tôi muốn chia sẻ bài học Việt Nam rút ra được trong năm 2025".

Thế giới bất định và áp lực thích ứng

Tại Lễ vinh danh FChoice 2025 và Hội thảo “Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số và Cơ hội đầu tư năm 2026” do CafeF tổ chức ngày 13/1, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh đã khái quát thách thức này bằng ba từ khóa: Phi thường, bất thường và làm sao để trở thành bình thường. Đây cũng chính là bài học lớn mà Việt Nam rút ra được trong năm 2025.

Theo TS. Võ Trí Thành, thế giới hiện nay đang đối mặt với trạng thái bất định mang tính cấu trúc. Đó là sự đối đầu địa chính trị ngày càng gay gắt giữa các cường quốc, biến đổi khí hậu và thiên tai cực đoan, ranh giới công nghệ mở rộng nhanh chưa từng có, cùng quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tái cấu trúc nền kinh tế toàn cầu dưới sự dẫn dắt của các tập đoàn lớn.

"Sự giao thoa giữa chính trị, địa chính trị với công nghệ và kinh tế chưa bao giờ sâu sắc và phức tạp như hiện nay. Toàn cầu hóa, thương mại và đầu tư dựa trên luật lệ đang chịu va đập mạnh mẽ, trong khi thế giới đồng thời nói nhiều về rủi ro và khát vọng", TS. Thành nhấn mạnh.

Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra cho Việt Nam không chỉ là nâng cao năng lực chống chịu trước cú sốc bên ngoài, mà còn phải duy trì được tăng trưởng thương mại, đầu tư và theo đuổi các mục tiêu phát triển dài hạn đến năm 2030 - 2045, trong khi nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình vẫn hiện hữu với nhiều quốc gia ASEAN.

Để không bị cuốn theo những biến động toàn cầu, TS. Võ Trí Thành cho rằng Việt Nam cần ứng xử linh hoạt và khéo léo với môi trường quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. Đồng thời, việc duy trì và mở rộng quan hệ với các thị trường lớn khác như Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Ấn Độ vẫn mang ý nghĩa then chốt.

Tuy nhiên, trong một thế giới có xu hướng phân mảnh và bảo hộ gia tăng, thị trường trong nước ngày càng đóng vai trò quan trọng. Với quy mô dân số gần 100 triệu người và tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh, Việt Nam sở hữu một không gian tiêu dùng và đầu tư nội địa đủ lớn để trở thành trụ đỡ cho tăng trưởng dài hạn, nếu được khai thác đúng cách.

Song song với đó, việc củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô, đẩy mạnh cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vẫn là những điều kiện nền tảng để tăng trưởng không chỉ nhanh mà còn bền vững.

Dưới góc nhìn chính sách, GS.TS Trần Đình Thiên, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, Việt Nam đang chứng kiến một sự chuyển dịch mang tính "phi thường": Coi khu vực kinh tế tư nhân là động lực tăng trưởng cốt lõi của nền kinh tế.

Theo ông, phải đến giai đoạn gần đây, khu vực tư nhân mới thực sự được đặt vào vai trò "bình thường" của mình trở thành nền tảng và động lực chính của tăng trưởng. Điểm đáng chú ý khác là cách tiếp cận mới trong xây dựng chính sách, khi các nghị quyết không còn rời rạc, đơn lẻ mà được thiết kế theo "bộ", theo "khối", nhằm tạo ra sự thay đổi mang tính hệ thống.

Cách tiếp cận này, theo GS.TS Trần Đình Thiên, đang mở ra những động lực tăng trưởng mới. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn nằm ở năng lực thực thi, bởi nếu chính sách không được triển khai hiệu quả, những kỳ vọng cải cách sẽ khó chuyển hóa thành kết quả thực tế.

Nghịch lý "tiền nhiều" nhưng đầu tư ít

Dù có nhiều điểm sáng, bức tranh kinh tế vẫn tồn tại một nghịch lý đáng suy ngẫm: Tỷ lệ tiết kiệm trong dân rất cao nhưng đầu tư thực tế lại hạn chế. TS. Võ Trí Thành thẳng thắn nhìn nhận, tiền trong túi dân vẫn còn đó, nhưng rào cản hành chính và sự bấp bênh của thị trường đang khiến niềm tin của nhà đầu tư bị lung lay.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinGroup dẫn chứng: Năm 2025, đầu tư trong nước chỉ tăng 8,4% - một con số đáng báo động. Ông đặt câu hỏi: "Trong 3-6 năm tới, kinh tế vẫn dựa vào đầu tư, vậy tiền đâu?". Nếu không có cấu trúc vốn dài hạn và chiến lược khai mở nguồn vốn tư nhân bài bản, các "ước mơ lớn" của Việt Nam sẽ đối mặt với rủi ro tài chính rất lớn.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (KBC) lại mang đến một góc nhìn đầy lạc quan. Ông tin rằng, với lợi thế hiện tại, GDP Việt Nam hoàn toàn có thể lọt vào Top 10 quốc gia hàng đầu thế giới trong một thập kỷ tới.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, KBC đang tập trung vào các dự án FDI chất lượng cao, gắn liền với tăng trưởng xanh và công nghệ tương lai. Việc đầu tư vào hạ tầng năng lượng sạch và các trung tâm dữ liệu AI (AI Data Center) chính là bước đi chiến lược mà KBC lựa chọn để hấp thụ dòng vốn quốc tế, tạo tiền đề cho mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn 2026 và những năm tiếp theo.

×