Từ năm 2026, quy định mới siết trách nhiệm người bán: Thông tin sai, che giấu nguồn gốc có thể phải bồi thường

Truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng: Nền tảng của hoạt động bán hàng trung thực

Theo Điều 6d khoản 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa quy định: Việc truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng sản phẩm, hàng hóa phải được thực hiện trên nguyên tắc trung thực, khách quan, bảo đảm tính xác thực và khả năng xác minh, đồng thời không gây cản trở lưu thông hàng hóa và phải thống nhất với pháp luật về hải quan, thương mại, thuế, phòng vệ thương mại và các luật có liên quan. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm hỗ trợ cơ quan có thẩm quyền xác minh nguồn gốc, quy trình sản xuất, thành phần và chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Còn Điều 6d khoản 2 nêu rõ: Đối với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao, việc truy xuất nguồn gốc là bắt buộc và do Bộ, cơ quan ngang Bộ xác định, có lộ trình thực hiện, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với năng lực doanh nghiệp và đặc thù từng ngành hàng. Quy định này đặc biệt tác động tới các lĩnh vực như thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm, sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

Trong khi đó, Điều 6d khoản 3 khẳng định: Tổ chức, cá nhân sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, lưu thông sản phẩm, hàng hóa được khuyến khích và hỗ trợ triển khai truy xuất nguồn gốc, phù hợp với quy mô và điều kiện sản xuất, kinh doanh. Điều này tạo hành lang pháp lý để doanh nghiệp chủ động minh bạch thông tin, đồng thời nâng cao uy tín trên thị trường.

Song song với nghĩa vụ, luật cũng mở rộng quyền tiếp cận thông tin cho bên bán.

Tại Điều 15 khoản 7 quy định: Tổ chức, cá nhân bán hàng được truy cập, tiếp cận thông tin truy xuất nguồn gốc và dữ liệu chất lượng sản phẩm, hàng hóa từ tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu hoặc hệ thống thông tin điện tử theo quy định của pháp luật, nhằm phục vụ việc bán hàng và cung cấp thông tin minh bạch cho người tiêu dùng.

Điều 15 khoản 8, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa tiếp tục nhấn mạnh: Tổ chức, cá nhân bán hàng được hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật từ tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu trong việc kiểm tra, bảo quản, vận chuyển, cung cấp thông tin và thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Thông tin sai, che giấu nguồn gốc: Người bán có thể phải bồi thường theo luật

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa đã dành trọn Điều 16 để quy định cụ thể nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân bán hàng, trong đó trọng tâm là trách nhiệm về chất lượng và tính trung thực của thông tin cung cấp cho người tiêu dùng.

Tại Khoản 1, Điều 16 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa quy định: Tổ chức, cá nhân bán hàng phải tuân thủ các điều kiện bảo đảm chất lượng đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường theo Điều 34a của Luật và chịu trách nhiệm về chất lượng hàng hóa.

Đáng chú ý, Điều 16 khoản 3 xác định rõ nghĩa vụ cốt lõi: Thông tin trung thực về chất lượng và nguồn gốc xuất xứ sản phẩm, hàng hóa. Đây là căn cứ pháp lý trực tiếp để xử lý các hành vi bán hàng gian dối, quảng cáo sai sự thật, che giấu hoặc làm sai lệch xuất xứ sản phẩm.

Ngoài ra, trách nhiệm cung cấp thông tin và phối hợp với cơ quan quản lý cũng được siết chặt.

Khoản 7, Điều 16 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa  quy định: Cung cấp tài liệu, thông tin đối với hàng hóa bị kiểm tra cho đoàn kiểm tra, cơ quan kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Trong khi đó, Điều 16 khoản 8 yêu cầu: Kịp thời cung cấp thông tin về mức độ rủi ro trung bình, mức độ rủi ro cao của sản phẩm, hàng hóa và cách phòng ngừa cho người mua khi nhận được cảnh báo từ tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu.

Khoản 9, Điều 16 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa nhấn mạnh nghĩa vụ: Kịp thời dừng bán hàng và thông báo cho tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu và người mua khi phát hiện sản phẩm, hàng hóa không phù hợp với tiêu chuẩn công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật hoặc quy định của luật khác.

Về trách nhiệm khắc phục hậu quả, Điều 16 khoản 11 quy định nghĩa vụ hợp tác thu hồi, xử lý sản phẩm, hàng hóa không phù hợp; còn Điều 16 khoản 12 xác định rõ: Bồi thường thiệt hại theo quy định tại Mục 2 Chương V của Luật này và các quy định khác của luật có liên quan.

Đối với hoạt động bán hàng trên môi trường số, luật bổ sung hàng loạt nghĩa vụ mới.

Khoản 15, Điều 16 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa  yêu cầu: Tuân thủ quy định của pháp luật về thương mại điện tử và pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa khi bán hàng trên nền tảng số.

Điều 16 khoản 16 quy định: Kiểm tra, xác minh thông tin sản phẩm, hàng hóa đăng tải trên nền tảng số để bảo đảm tuân thủ quy định về chất lượng, nhãn hàng hóa và truy xuất nguồn gốc.

Đặc biệt, Điều 16 khoản 17, 18 và 19 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa lần lượt đặt ra nghĩa vụ thiết lập hệ thống tiếp nhận phản ánh, khiếu nại; dừng bán sản phẩm không đạt chuẩn hoặc đã bị thu hồi; và thiết lập cơ chế giải quyết bồi thường khi sản phẩm, hàng hóa gây mất an toàn cho người tiêu dùng.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 78/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Từ thời điểm này, việc bán hàng không trung thực về chất lượng, nguồn gốc xuất xứ không chỉ vi phạm đạo đức kinh doanh mà còn có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý và nghĩa vụ bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

×