Từ ngày 2 loại cây này "điểm danh có" trên đất dốc, vùng đất nào ở Sơn La trù phú, dân giàu lên, đó là 2 thứ cây gì?

Dân xã Chiềng Mung thôi trọng cây ngô, làm giàu từ cây cà phê

Từng là vùng đất còn nhiều khó khăn, đường sá cách trở, đời sống người dân chủ yếu dựa vào cây ngô, cây sắn trên nương, nhưng bằng những chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước cùng sự đổi thay trong tư duy sản xuất của người dân, Chiềng Mung hôm nay đã khoác lên mình diện mạo mới với những vườn cà phê, cây ăn quả xanh tốt, những ngôi nhà khang trang mọc lên khắp bản làng.

Ngày nay, nếu có dịp trở lại Chiềng Mung, ít ai có thể hình dung được nơi đây từng là một trong những vùng đất còn nhiều khó khăn của tỉnh Sơn La.

Cách đây vài chục năm, để đến được những bản đồng bào Thái, Mông ở vùng cao, người dân phải vượt qua những con dốc, những cung đường đất lầy lội vào mùa mưa, bụi mù vào mùa khô. Có những bản cách trung tâm xã chỉ vài chục cây số nhưng phải đi mất gần nửa ngày đường mới tới nơi.

Khi ấy, cuộc sống của bà con chủ yếu dựa vào cây ngô, cây sắn trên nương và vài con gà, con lợn nuôi quanh nhà. Sản xuất mang tính tự cung, tự cấp nên cái đói, cái nghèo cứ đeo bám hết năm này qua năm khác.

Thế nhưng, Chiềng Mung hôm nay đã hoàn toàn khác. Những con đường bê tông đã nối dài đến tận các bản làng.

Những ngôi nhà xây kiên cố với mái xanh, mái đỏ mọc lên ngày một nhiều. Xe máy, ti vi, tủ lạnh đã trở thành vật dụng quen thuộc trong mỗi gia đình.

Trẻ em được đến trường đầy đủ, người dân yên tâm phát triển kinh tế, xây dựng cuộc sống ấm no.

Đằng sau sự đổi thay ấy là sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước, của các cấp chính quyền địa phương; nhưng trên hết là sự thay đổi trong tư duy, cách nghĩ, cách làm của người dân nơi đây.

Người nông dân Chiềng Mung không còn giữ quan niệm "con trâu đi trước, cái cày theo sau" hay chỉ trông chờ vào cây ngô, cây sắn trên nương.

Thay vào đó là mạnh dạn đưa cơ giới hóa vào sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa, nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất canh tác.

Gia đình ông Lò Văn Nghĩa, ở bản Phiêng Quài - Tòng Chính, xã Chiềng Mung là một trong những gia đình thay đổi cách nghĩ, cách làm. Cũng như nhiều hộ dân trong vùng, trước đây cuộc sống gia đình ông chủ yếu phụ thuộc vào cây ngô, cây sắn trên nương. Làm lụng quanh năm nhưng cuộc sống vẫn chật vật, thiếu trước hụt sau.

Không chấp nhận đói nghèo trên chính mảnh đất quê hương, được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, Hội Nông dân và các chương trình vay vốn ưu đãi, gia đình ông mạnh dạn chuyển sang phát triển cây cà phê.

Ông Nghĩa nhớ lại: Ngày trước gia đình khó khăn lắm, nhiều khi cơm còn không đủ ăn. 

Nhưng được các cấp, các ngành hỗ trợ giống, kỹ thuật và vốn vay, gia đình tôi mạnh dạn đầu tư trồng cà phê, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Hiện nay với hơn 2 ha cà phê, mỗi năm gia đình cũng thu về cả trăm triệu đồng.

Không dừng lại ở việc trồng cà phê, ông Nghĩa còn đầu tư xây dựng cơ sở sơ chế, thu mua cà phê tươi cho bà con trong vùng.

Mỗi năm, gia đình ông thu mua hàng trăm tấn cà phê quả tươi, góp phần giải quyết đầu ra cho người dân, đồng thời tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương vào mùa thu hoạch.

Ở Chiềng Mung hôm nay, không chỉ riêng gia đình ông Nghĩa vươn lên làm giàu từ cây cà phê mà còn có rất nhiều hộ dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu sản xuất, áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nâng cao thu nhập.

Ông Lê Xuân Trường, ở thôn Nà Sản, xã Chiềng Mung chia sẻ: Năm 2023, gia đình tôi được cán bộ khuyến nông giới thiệu giống nhãn Ánh Vàng 205.

Sau khi đi tham quan các mô hình tại Sông Mã, tôi mạnh dạn ghép cải tạo hơn 100 cây nhãn cũ. Sau hai năm, cây phát triển rất tốt, ít sâu bệnh, quả sai, độ ngọt cao, đặc biệt cùi ráo nước nên rất phù hợp chế biến long nhãn.

Theo ông Trường, hiện giống nhãn này được thương lái thu mua với giá từ 30.000 đến 50.000 đồng/kg, cao hơn nhiều so với các giống cũ trước đây, giúp gia đình có thêm nguồn thu nhập ổn định.

Nông nghiệp hàng hóa hiện đại ở vùng đất dốc

Với lợi thế địa hình bằng phẳng trải dài trên cao nguyên Nà Sản, cùng khí hậu thuận lợi và đất đai màu mỡ, Chiềng Mung đang từng bước trở thành vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa trọng điểm của khu vực. Xã tập trung phát triển các loại cây công nghiệp và cây ăn quả có giá trị kinh tế cao như cà phê, nhãn, xoài, na...

Hiện toàn xã có khoảng 1.185 ha cây công nghiệp và 1.736 ha cây ăn quả, giá trị canh tác đạt trên 100 triệu đồng/ha/năm.

Ông Nguyễn Thành Long, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Mung thông tin: Sự chuyển mình của nông nghiệp Chiềng Mung thể hiện rõ qua việc ứng dụng công nghệ cao, sản xuất theo hướng hữu cơ, VietGAP và phát triển kinh tế tập thể.

Nhiều hợp tác xã, trang trại sản xuất hiệu quả đã được hình thành, góp phần ổn định đầu ra, nâng cao thu nhập cho người dân.

Cùng với nông nghiệp, lĩnh vực thương mại, dịch vụ tại địa phương cũng phát triển mạnh mẽ với 39 doanh nghiệp, 18 hợp tác xã và 461 hộ kinh doanh, hoạt động trong các lĩnh vực vận tải, thương mại và sơ chế nông sản.

Các cụm công nghiệp được quy hoạch bài bản, từng bước hình thành chuỗi liên kết giữa nông nghiệp, công nghiệp chế biến và thương mại dịch vụ, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm địa phương.

Nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng bộ xã Chiềng Mung cũng xác định mục tiêu xây dựng địa phương phát triển nhanh và bền vững; đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính, giữ gìn bản sắc văn hóa và nâng cao đời sống nhân dân.

Địa phương đặt mục tiêu duy trì 1.180 ha cà phê, mở rộng diện tích cây ăn quả lên 1.750 ha, trong đó có 50 ha ứng dụng công nghệ cao; phát triển 350 ha rau màu, với 30% diện tích sản xuất an toàn; nâng số doanh nghiệp và hợp tác xã hoạt động lên 50 đơn vị vào năm 2030, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 1,5%, đồng thời phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao.

Từ một vùng đất từng gắn với những con đường đất lầy lội, những mùa ngô sắn chỉ đủ ăn qua ngày, Chiềng Mung hôm nay đang từng ngày thay da đổi thịt.

Sự đổi thay ấy không chỉ được đo bằng những con đường bê tông, những ngôi nhà khang trang hay những vườn cây trĩu quả, mà còn được đo bằng sự đổi mới trong tư duy của người dân, những người nông dân đã dám nghĩ, dám làm và dám làm giàu trên chính quê hương mình.

×