Từ tháng 8/2026, thêm thẩm quyền xử phạt vi phạm trong lĩnh vực đất đai

Câu hỏi

Ông Phạm Văn Tình (xã Thường Tín) thông tin từ tháng 8/2026 có rất nhiều quy định có hiệu lực, đi vào thực tế. Ông thắc mắc, trường hợp vi phạm liên quan đến đất đai thì công an có thẩm quyền xử phạt hay không?

Trả lời

Luật sư Vũ Anh Tuấn (Văn phòng Luật sư Trung Hòa – Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho hay, Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, có hiệu lực từ ngày 31/8/2026 quy định rõ thẩm quyền được xử phạt đối với một số hành vi vi phạm trong lĩnh vực đất đai.

Cụ thể, Khoản 5 Điều 7 Nghị định số 281/2026/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 04 tháng 10 năm 2024 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hàng chính trong lĩnh vực đất đai nêu rõ:

Các chức danh thanh tra thuộc lực lượng Công an nhân dân quy định tại Điều 7 Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính trong sử dụng đất an ninh theo quy định tại Nghị định này.

Các chức danh Công an theo quy định tại Điều 8 Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính được xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính trong sử dụng đất an ninh quy định tại khoản 1, khoản 5 Điều 12; khoản 1, khoản 4, khoản 6 Điều 13; Điều 15; khoản 3 Điều 27 và Điều 28 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP theo thẩm quyền.

Cụ thể hơn, các chức danh thuộc lực lượng Công an nhân dân có thẩm quyền được xử phạt đối với một số hành vi vi phạm cụ thể như: Vi phạm về sử dụng đất an ninh; Vi phạm về sử dụng đất sai mục đích; Lấn đất, chiếm đất; Cản trở hoặc gây khó khăn cho việc sử dụng đất của người khác; Sử dụng giấy tờ giả trong thủ tục đất đai; Vi phạm về cung cấp thông tin đất đai.

Ngoài ra, Nghị định mới cũng cập nhật danh sách người có quyền lập biên bản vi phạm hành chính, bao gồm: Trưởng đoàn, thành viên đoàn thanh tra;Trưởng đoàn, thành viên đoàn kiểm tra chuyên ngành đất đai; Trưởng đoàn, thành viên đoàn kiểm tra do thủ trưởng tổ chức thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường thành lập; Công chức, viên chức đang thi hành công vụ trong lĩnh vực đất đai;

Trước đây, Nghị định 123/2024/NĐ-CP chỉ quy định các chức danh Công an được xử phạt theo thẩm quyền đối với hành vi sử dụng giấy tờ giả tại khoản 3 Điều 27, trong đó, phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với trường hợp tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung giấy tờ, chứng từ trong việc sử dụng đất mà không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này.

Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với trường hợp khai báo không trung thực việc sử dụng đất hoặc tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung giấy tờ, chứng từ trong việc sử dụng đất dẫn đến việc cấp Giấy chứng nhận và việc chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất bị sai lệch mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với trường hợp sử dụng giấy tờ giả trong thực hiện thủ tục hành chính và các công việc khác liên quan đến đất đai mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Công chức, viên chức kiểm lâm đối với vi phạm liên quan đến đất lâm nghiệp; Người thuộc lực lượng Công an nhân dân đối với vi phạm trong lĩnh vực đất đai; Người thuộc lực lượng Quân đội nhân dân đối với vi phạm chế độ quản lý, sử dụng đất quốc phòng.

Luật sư Vũ Anh Tuấn cho biết thêm, Nghị định 281/2026/NĐ-CP cũng tăng thẩm quyền phạt tiền của Chủ tịch UBND cấp xã. Theo quy định mới, Chủ tịch UBND cấp xã có quyền: Phạt cảnh cáo; Phạt tiền đến 250 triệu đồng; Đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn trong thời hạn 03 tháng đối với các vi phạm liên quan đất đai.

Đồng thời, áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định 123/2024/NĐ-CP.

Trước đây, Chủ tịch UBND cấp xã chỉ có quyền phạt tiền đến 05 triệu đồng và chỉ được áp dụng hai biện pháp khắc phục hậu quả là buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất và buộc khôi phục tình trạng ban đầu của mốc địa giới hành chính.

Song song với đó, Điều 1 Nghị định 281/2026/NĐ-CP bổ sung Điều 3a vào Nghị định 123/2024/NĐ-CP, trong đó quy định nguyên tắc xác định mức xử phạt vi phạm hành chính về đất đai tại đặc khu như sau: Áp dụng mức xử phạt như đơn vị hành chính phường đối với đặc khu được công nhận loại đô thị và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng với chính quyền địa phương ở phường 

Áp dụng mức xử phạt như đơn vị hành chính xã đối với đặc khu thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng với chính quyền địa phương ở xã.

Quy định này nhằm xác định rõ mức phạt áp dụng tại đặc khu trong trường hợp Nghị định 123/2024/NĐ-CP quy định mức phạt khác nhau giữa địa bàn xã và địa bàn phường.

×