Từ Thủ Thiêm đến rạch Xuyên Tâm: "Đi từng ngõ, gõ từng nhà" để vận động người dân đồng thuận (bài 2)

"Muốn dân thông, cán bộ phải lội bộ vào từng hẻm hóc"

Nhiều đêm, đèn tại trụ sở UBND phường Bình Thạnh vẫn sáng rực. Trên chiếc bàn họp lớn của vị Chủ tịch phường, bản đồ quy hoạch dự án rạch Xuyên Tâm được phủ kín bởi những mảnh giấy ghi chú nhiều màu sắc. Đó là sơ đồ phân loại các hộ dân chưa đồng ý bàn giao mặt bằng.

Mỗi mảnh giấy là một bài toán riêng biệt, không nhà nào giống nhà nào: Hộ thì vướng tranh chấp di chúc của ông bà để lại chưa phân định xong, hộ thì diện tích đo đạc thực tế vênh với giấy tờ từ vài chục năm trước, hộ khác lại chê giá bồi thường chưa đủ để mua một căn nhà mới tương đương.

"Nếu chỉ ngồi một chỗ lật giở hồ sơ rồi áp đúng khung quy định, chúng tôi sẽ không bao giờ có được mặt bằng sạch. Muốn dân thông, cán bộ phải lội bộ vào từng hẻm hóc", Chủ tịch UBND phường Bình Thạnh Phan Quang Khánh nói, khẳng định thêm rằng “không thể mang một bài văn mẫu đi vận động cho tất cả các nhà”.

Theo ông Khánh, tại các điểm nóng của dự án rạch Xuyên Tâm, thành phố đã kích hoạt toàn bộ hệ thống chính trị cơ sở. Từ Bí thư chi bộ khu phố, Trưởng ban công tác Mặt trận đến đại diện Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên đều được huy động vào cuộc. Họ chia nhau thành các nhóm nhỏ, sắm vai những "con thoi" bền bỉ, ngày đêm đi lại giữa cơ quan quản lý và phòng khách của từng nhà dân.

Có những gia đình, tổ công tác phải kiên trì ghé thăm đến lần thứ 5, thứ 7. Hành trình cảm hóa lòng dân được các cán bộ ví như một cuộc "mưa dầm thấm lâu" đầy kiên nhẫn.

Ở lần một, lần hai tiếp cận ban đầu, việc gõ cửa thường đi kèm sự từ chối hoặc phản ứng gay gắt từ chủ nhà, nhưng đây là lúc cán bộ chấp nhận áp lực để nắm bắt tâm lý và thái độ ban đầu. Đến lần thứ ba, thứ tư, khi người dân đã bình tĩnh hơn, tổ công tác trở lại để lắng nghe tâm tư, ghi nhận những bức xúc, khó khăn cốt lõi của họ thay vì giải thích chính sách khô khan.

Cũng theo ông Khánh, khi đã có thông tin, ở lần thứ 5, thứ 6, cán bộ mang những vướng mắc về phòng họp, phối hợp liên ngành tìm cơ chế rồi trở lại trực tiếp bàn bạc, đề xuất giải pháp tháo gỡ với người dân. Phải đến lần thứ 7 và những lần sau đó, khi mọi nút thắt được giải quyết hợp tình hợp lý, đôi bên mới đi đến đồng thuận bàn giao, ký biên bản, hỗ trợ thu dọn đồ đạc, di dời và thực hiện các cam kết về an sinh xã hội.

Đối với các trường hợp ngặt nghèo, ông Khánh cho hay hệ thống chính trị không chỉ áp dụng cứng nhắc các quy định pháp lý. Nhiều chính sách mang đậm tính nhân văn đã được linh hoạt lồng ghép, vận động các nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ chi phí xây sửa nhà mới, kết nối tạo sinh kế, chuyển đổi nghề nghiệp, thậm chí lo trước trường học, thủ tục chuyển trường cho con em họ khi đến nơi ở mới. “Chính sự lo toan chu toàn này đã làm mềm lòng cả những hộ dân được coi là "khó tính" nhất”, ông Khánh tâm sự.

Lãnh đạo sát sao, gỡ khó tại chỗ

Tinh thần "gỡ khó tại chỗ" không dừng lại ở cấp phường, xã mà được quán triệt từ cấp cao nhất của thành phố xuống đến từng tổ dân phố.

Nhìn lại lịch sử, những buổi đối thoại trực tiếp giữa lãnh đạo UBND TP.HCM, lãnh đạo các sở ngành với người dân bán đảo Thủ Thiêm trước đây hay dọc tuyến rạch Xuyên Tâm hiện tại chính là chiếc chìa khóa mở ra các nút thắt tưởng chừng không thể tháo gỡ.

Chính quyền thành phố hiểu rằng, đằng sau mỗi quyết định nhường đất là cuộc xáo trộn lớn về đời sống, thói quen và sinh kế của cả một gia đình.

Theo chủ đầu tư, dự án cải tạo môi trường rạch Xuyên Tâm có 2.190 trường hợp bị ảnh hưởng, gồm 897 trường hợp giải tỏa một phần và 1.293 trường hợp giải tỏa toàn bộ. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 17.200 tỷ đồng.

Ông Đậu An Phúc, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM, cho biết đến nay, nhờ sự phối hợp của các địa phương, công tác bàn giao mặt bằng cơ bản đạt 100%. Sau khi tiếp nhận mặt bằng, các đơn vị thi công sẽ tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án.

Cụ thể, phường An Nhơn có 138 trường hợp bị ảnh hưởng, phường Gia Định 869 trường hợp và phường Bình Thạnh 872 trường hợp đã hoàn tất bàn giao mặt bằng. Riêng phường Bình Lợi Trung có 311 trường hợp bị ảnh hưởng, hiện còn 1 trường hợp chưa bàn giao; UBND phường đang tiếp tục vận động để sớm hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng.

Trước đó, chiều 29/6, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đã kiểm tra thực tế dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm. Tại đây, ông biểu dương sự đồng thuận của người dân trong công tác giải phóng mặt bằng, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án vào cuối năm 2027.

×