Từ vụ không được xuất cảnh vì nợ thuế 15.000 đồng: Có cần bổ sung thủ tục tạm ứng thuế ngay tại sân bay không?

Người dân nợ thuế bị chặn xuất cảnh

Câu chuyện của chị M.T về việc nợ thuế 15.000 đồng sau đó không thể xuất cảnh nhận được sự quan tâm của nhiều người dân. Theo chị T., trước đây chị từng mở doanh nghiệp riêng nhưng sau đó đã giải thể. Các khoản thuế môn bài được bên dịch vụ kế toán xử lý đầy đủ nên chị nghĩ mọi thủ tục đã hoàn tất. Tuy nhiên, về sau lại phát sinh thêm khoảng 15.000 đồng phí ngân hàng liên quan đến nghĩa vụ thuế mà chị không hề hay biết.

Đến khi chuẩn bị sang Nhật Bản công tác, chị mới bất ngờ được thông báo đang nợ thuế nên không thể xuất cảnh. Kế hoạch chuẩn bị của chị T. suốt hai tháng bị trì hoãn, đổ bể. Sau vụ việc, nhiều người dân bày tỏ ý kiến và đưa ra giải pháp tích cực.

Bà Nguyễn Nhị Hà (phường Hà Đông) cho biết, việc đóng thuế là nghĩa vụ của mỗi công dân, việc này cá nhân bà cũng như nhiều công dân khác đều đồng tình, ủng hộ. Hiện nay đã có quy định, ứng dụng EtaxMobile để theo dõi thuế nhưng nhiều người dân vẫn chưa để ý hoặc không nhận được thông báo hoặc nhận được thông báo chậm.

Bởi vậy bà Hà cho rằng, cơ quan chức năng cần quy định một ngưỡng nợ thuế cụ thể là bao nhiêu sẽ bị cấm xuất cảnh đối với cả tổ chức, cá nhân. Rồi việc thông báo, cũng cần đa phương tiện, nền tảng hơn để người dân chủ động, xử lý các khoản chậm nộp thuế, hoặc nợ thuế.

“Có như vậy, các kế hoạch của người dân trong việc đi lại, quá cảnh ra nước ngoài làm việc, tham quan sẽ không bị xáo trộn, bỏ lỡ”, bà Hà chia sẻ.

Tượng tự, ông Nguyễn Văn Sáu ở phường Hoàng Mai cũng cho rằng, bản thân anh cũng như nhiều người thường "bị động" rơi vào tình huống nêu trên do không hề biết mình nợ thuế.

Nhiều người thay đổi địa chỉ cư trú, không còn dùng địa chỉ đăng ký kinh doanh cũ, hoặc thư báo giấy bị thất lạc, dẫn đến việc ra đến sân bay mới ngỡ ngàng biết mình nợ thuế không thể xuất cảnh.

Quy định về việc phát sinh nợ thuế bị cấm xuất cảnh

Nghị định 49/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định cụ thể về ngưỡng tiền thuế nợ và thời gian nợ thuế làm căn cứ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Cụ thể, Điều 4 của Nghị định này quy định thông báo về việc tạm hoãn xuất cảnh và hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh như sau:

Khi người nộp thuế thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế theo quy định tại Điều 124 Luật Quản lý thuế, cơ quan quản lý thuế quản lý trực tiếp người nộp thuế thông báo ngay cho cá nhân quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 3 Nghị định này về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh bằng phương thức điện tử qua tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế. Trường hợp không gửi được thông báo bằng phương thức điện tử thì cơ quan quản lý thuế thông báo trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế.

Đối với người nộp thuế quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị định này, cơ quan quản lý thuế quản lý trực tiếp người nộp thuế thông báo trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh ngay sau khi ban hành Thông báo về việc người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Đối với người nộp thuế quy định tại khoản 4 Điều 3 Nghị định này, cơ quan quản lý thuế quản lý trực tiếp người nộp thuế gửi thông báo về việc tạm hoãn xuất cảnh cho người nộp thuế bằng phương thức điện tử qua tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế ngay khi có thông tin về việc người Việt Nam chuẩn bị xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người nước ngoài chuẩn bị xuất cảnh. Trường hợp không gửi được thông báo bằng phương thức điện tử thì cơ quan quản lý thuế thông báo trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế.

Sau 30 ngày kể từ ngày gửi thông báo cho người nộp thuế quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 3 Nghị định này về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh bằng phương thức điện tử hoặc thông báo trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế mà người nộp thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế, cơ quan quản lý thuế quản lý trực tiếp người nộp thuế ban hành văn bản về việc tạm hoãn xuất cảnh gửi cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để thực hiện tạm hoãn xuất cảnh.

Trường hợp người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì cơ quan quản lý thuế ban hành ngay thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh gửi cơ quan quản lý xuất nhập cảnh. Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh thực hiện việc hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh trong vòng 24 giờ kể từ thời điểm nhận được thông báo của cơ quan quản lý thuế.

Thông báo về việc tạm hoãn xuất cảnh, hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh được gửi đến cơ quan quản lý xuất nhập cảnh bằng việc truyền nhận dữ liệu số giữa hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin của cơ quan quản lý thuế và cơ quan quản lý xuất nhập cảnh. Trường hợp không thực hiện được bằng phương thức điện tử thì cơ quan quản lý thuế gửi thông báo tạm hoãn xuất cảnh, huỷ bỏ tạm hoãn xuất cảnh đến cơ quan quản lý xuất nhập cảnh bằng văn bản giấy.

Như vậy, Nghị định 49/2025/NĐ-CP không quy định ngưỡng nợ tối thiểu, do đó chỉ cần phát sinh khoản nợ thuế quá hạn, dù nhỏ, người nộp thuế vẫn thuộc diện xem xét tạm hoãn xuất cảnh nếu không khắc phục sau thông báo.

Liên quan đến một số thắc mắc, Cục Thuế cho biết, dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đang được lấy ý kiến, hoàn thiện theo hướng tạo điều kiện tối đa cho người dân, người nộp thuế.

Theo dự thảo, sẽ bổ sung ngưỡng nợ thuế từ 01 triệu đồng trở lên để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Bên cạnh việc quy định cụ thể các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh, dự thảo Nghị định đã sửa đổi, bổ sung quy định cụ thể về quy trình thực hiện theo hướng công khai, minh bạch, có thông báo trước và bảo đảm đầy đủ thời gian để người nộp thuế chủ động khắc phục.

Trước thời điểm ban hành Thông báo tạm hoãn xuất cảnh 30 ngày, cơ quan quản lý thuế phải gửi Thông báo sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với các trường hợp quy định tại điểm a, b, c khoản 1 Điều 28 dự thảo Nghị định.

Quy định này nhằm thông báo cho người nộp thuế biết trước để có biện pháp khắc phục ngay khi có kế hoạch xuất cảnh. Người nộp thuế sẽ không rơi vào tình trạng bất ngờ khi bị áp dụng biện pháp tại cửa khẩu hoặc sân bay mà không được thông báo trước.

Khoảng thời gian 30 ngày là thời gian hợp lý để: Kiểm tra, đối chiếu số nợ; Thực hiện nộp tiền thuế; Liên hệ cơ quan thuế để xử lý nếu có sai sót dữ liệu; Chủ động điều chỉnh kế hoạch xuất cảnh. Đây là cơ chế bảo đảm quyền được biết và quyền khắc phục của người nộp thuế.

Hình thức thông báo được thực hiện đồng thời qua nhiều kênh bao gồm việc gửi qua tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế hoặc cá nhân liên qua. Công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế.

Việc sử dụng đồng thời hai hình thức này giúp: Tăng khả năng tiếp cận thông tin; Hạn chế tranh chấp về việc “không nhận được thông báo”; Bảo đảm tính minh bạch trong thực thi. Đây là bước tiến phù hợp với định hướng chuyển đổi số trong quản lý thuế.

Đối với nhóm cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh nợ từ 50 triệu đồng; Người đại diện pháp luật, chủ sở hữu hưởng lợi nợ từ 500 triệu đồng, ngoài điều kiện nợ quá hạn từ 120 ngày trở lên, trước khi thực hiện tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế còn phải thông báo trước 30 ngày để người nộp thuế chủ động khắc phục.

Sau khi đã được cảnh báo trước 30 ngày, nếu người nộp thuế vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế theo ngưỡng quy định thì cơ quan thuế mới ban hành Thông báo về việc tạm hoãn xuất cảnh gửi cơ quan quản lý xuất nhập cảnh.

Cần cơ chế linh hoạt tạo điều kiện cho người nộp thuế

Bà Nguyễn Thị Cúc - chuyên gia về thuế, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam cho biết thêm, dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có nhiều sửa đổi, bổ sung để tạo điều kiện cho người dân, người nộp thuế.

Theo bà, trước mắt cơ quan chức năng có thể nghiên cứu, chủ động xử lý ngay cho công dân khi đã nộp thuế, hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế tại sân bay.

“Khi công dân nộp ngay thì coi như đó là chứng từ chứng minh việc người dân đã nộp thuế và có thể tạo điều kiện cho họ được xuất cảnh luôn”, bà Cúc nêu giải pháp.

Ngoài ra nhiều ý kiến người dân cũng cho rằng, cơ quan chức năng có thể đưa ra thủ tục nộp thuế, tạm ứng thuế ngay tại cửa khẩu, sân bay để công dân kịp xuất cảnh. Hoặc có thể ban hành quyết định xử phạt hay truy thu thuế xong thì mới thông báo tạm hoãn xuất cảnh nhằm tạo điều kiện tối đa cho người dân.

Để tránh phát sinh vướng mắc liên quan đến xuất cảnh, Cơ quan thuế có một số khuyến nghị với người nộp thuế như sau:
- Hoàn thành nghĩa vụ thuế đầy đủ và đúng thời hạn;
- Cập nhật đầy đủ địa chỉ đăng ký kinh doanh, SĐT, địa chỉ email khi có thay đổi;
- Kịp thời xử lý ngay khi nhận được thông báo của cơ quan thuế.
- Truy cập Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính bằng tài khoản của doanh nghiệp, cá nhân; Cài đặt và sử dụng ứng dụng Etax Mobile để nhận các thông báo của cơ quan thuế bằng phương thức điện tử.
- Trước khi xuất cảnh hoặc khi có dự định đi công tác, du lịch... tại nước ngoài, NNT cần chủ động tra cứu mình có bị tạm hoãn xuất cảnh trên trang thông tin điện tử ngành thuế theo đường link sau: https://www.gdt.gov.vn/wps/portal/Home/nt/xc

×