Từ vụ “khuất tất bữa ăn người tâm thần”: Chuyên gia chỉ ra các tiêu chuẩn bắt buộc trong chăm sóc người bệnh

Bữa ăn cho người bệnh tâm thần phải đảm bảo dinh dưỡng và giám sát chặt chẽ

Trước những phản ánh của Báo điện tử Dân Việt về dấu hiệu khuất tất trong bữa ăn dành cho người bệnh tâm thần tại Trung tâm Trợ giúp xã hội tỉnh Phú Thọ.

Trao đổi với phóng viên, Tiến sĩ, Bác sĩ Hồ Giang Nam, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nghệ An cho rằng đối với các cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng người bệnh tâm thần tập trung, việc tổ chức bữa ăn phải tuân thủ chặt chẽ các quy định về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm.

“Mọi khâu liên quan đến thực phẩm, từ lựa chọn nguyên liệu, chế biến đến phân chia khẩu phần đều phải được kiểm soát nghiêm ngặt. Qua những thông tin báo Dân Việt phản ánh, nếu thực tế có sự chênh lệch giữa kế hoạch thực phẩm và thực phẩm sử dụng, hoặc việc ghi chép không đầy đủ thì cơ quan chức năng cần kiểm tra, làm rõ để đảm bảo quyền lợi cho người bệnh”, TS.BS Hồ Giang Nam nhận định.

Tiến sĩ Nam cũng cho biết, dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị và phục hồi của người bệnh tâm thần.

Theo ông Nam, khẩu phần ăn dành cho bệnh nhân nội trú phải bảo đảm đủ năng lượng, cân đối các nhóm chất dinh dưỡng và phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người bệnh.

“Thông thường, nhu cầu năng lượng trung bình của một bệnh nhân khoảng 1.800 – 2.200 kcal mỗi ngày, trong đó tỷ lệ các nhóm chất cần được phân bổ hợp lý. Bữa ăn cần đa dạng thực phẩm, bổ sung đầy đủ rau xanh và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm”, ông Nam cho biết.

Theo vị chuyên gia này, trong thực tế điều trị, nhiều bệnh nhân tâm thần khi mới nhập viện có thể gặp tình trạng suy dinh dưỡng do ăn uống kém trong thời gian dài. Ngược lại, một số trường hợp lại có nguy cơ tăng cân nhanh do tác dụng phụ của thuốc điều trị. Vì vậy, chế độ dinh dưỡng cần được theo dõi và điều chỉnh phù hợp trong suốt quá trình điều trị.

Cũng theo Tiến sĩ Hồ Giang Nam, các cơ sở chăm sóc người bệnh tâm thần phải tuân thủ nghiêm các quy định về kiểm soát thực phẩm trong bếp ăn tập thể.

Theo đó, thực phẩm sử dụng trong bữa ăn phải có nguồn gốc rõ ràng, còn tươi, không ôi thiu và được kiểm tra trước khi đưa vào chế biến.

Bếp ăn phải thực hiện đầy đủ quy trình kiểm thực ba bước, bao gồm kiểm tra thực phẩm đầu vào, giám sát quá trình chế biến và lưu mẫu thức ăn sau khi nấu.

“Việc ghi chép sổ sách, theo dõi số lượng thực phẩm, lưu mẫu thức ăn và kiểm soát vệ sinh trong bếp ăn là những yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo chất lượng bữa ăn cho người bệnh”, ông Nam cho biết.

Ngoài ra, khu vực bếp ăn cần được tổ chức theo nguyên tắc bếp ăn một chiều, tách biệt các khâu sơ chế, chế biến và chia suất ăn nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm chéo thực phẩm.

Trách nhiệm kiểm soát bữa ăn không chỉ thuộc về nhà cung cấp

Trước đó theo điều tra của phóng viên Báo điện tử Dân Việt tại khu vực bếp ăn và sổ sách quản lý thực phẩm của Trung tâm Trợ giúp xã hội Phú Thọ xuất hiện nhiều chi tiết chưa trùng khớp với các cam kết trong hồ sơ đấu thầu.

Cụ thể, một số thực phẩm được mua trực tiếp từ chợ đầu mối, trong khi tại khu vực chế biến có xuất hiện thịt đông lạnh được giã đông để nấu ăn. Ngoài ra, việc cung cấp suất ăn sáng cũng cho thấy mức chi phí thực tế thấp hơn đáng kể so với đơn giá được thể hiện trong hồ sơ trúng thầu.

Trong buổi làm việc với Báo điện tử Dân Việt, đại diện Trung tâm Trợ giúp xã hội tỉnh Phú Thọ cho rằng thực phẩm được cung cấp thông qua đơn vị ký hợp đồng nên nếu xảy ra vấn đề liên quan đến chất lượng hoặc nguồn gốc thực phẩm thì nhà cung cấp phải chịu trách nhiệm.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Hồ Giang Nam, dù thực phẩm được cung cấp bởi đơn vị bên ngoài thì cơ sở nuôi dưỡng vẫn là đơn vị trực tiếp tổ chức bữa ăn và chịu trách nhiệm kiểm soát toàn bộ quá trình từ tiếp nhận thực phẩm đến phân chia khẩu phần cho người bệnh.

“Đơn vị cung cấp chịu trách nhiệm về nguồn hàng, nhưng việc tiếp nhận, kiểm tra, bảo quản và chế biến thực phẩm vẫn thuộc trách nhiệm của cơ sở sử dụng”, ông Nam phân tích.

Theo vị chuyên gia này, việc theo dõi, ghi chép đầy đủ các khâu liên quan đến thực phẩm cũng là căn cứ để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát khi cần thiết.

Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Hoàng Văn Hà, Giám đốc công ty luật ARC Hà Nội cho biết quyền được chăm sóc và bảo đảm dinh dưỡng của đối tượng bảo trợ xã hội có trong Điều 25 Luật Người khuyết tật năm 2010, người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng được Nhà nước bảo đảm chăm sóc tại cơ sở trợ giúp xã hội, được cung cấp các dịch vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và đáp ứng những nhu cầu thiết yếu trong đời sống.

"Nếu việc tổ chức bữa ăn tại các cơ sở chăm sóc tập trung không bảo đảm quy định về an toàn thực phẩm thì có thể bị xử lý theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP", luật sư Hà nói.

Cũng theo luật sư Hà, các cơ sở trợ giúp xã hội đang quản lý và chăm sóc những nhóm đối tượng yếu thế, vì vậy việc tổ chức bữa ăn cho người bệnh không chỉ là hoạt động hậu cần mà còn liên quan trực tiếp đến trách nhiệm quản lý nguồn kinh phí phục vụ người được chăm sóc.

Trong trường hợp có sự chênh lệch giữa kế hoạch thực phẩm, sổ sách quản lý và thực tế bữa ăn của người bệnh, cơ quan chức năng cần làm rõ liệu có hay không việc thực hiện không đúng định mức hoặc quản lý thực phẩm thiếu minh bạch.

“Nếu có căn cứ cho thấy việc bớt xén khẩu phần ăn hoặc sử dụng không đúng nguồn kinh phí phục vụ người được chăm sóc, cá nhân liên quan có thể bị xem xét trách nhiệm theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm”, luật sư Hà cho biết.

Ngoài ra, luật sư Hà nhận định nếu việc cung cấp thực phẩm không bảo đảm chất lượng gây ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh, hành vi này còn có thể bị xử lý theo Điều 317 Bộ luật Hình sự – Tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, với mức hình phạt cao nhất lên tới 20 năm tù.

Trong vụ việc này, theo các chuyên gia, việc đối chiếu kế hoạch thực phẩm, sổ sách quản lý cùng với kiểm tra thực tế bếp ăn sẽ là căn cứ quan trọng để cơ quan chức năng làm rõ liệu bữa ăn của người bệnh tại cơ sở chăm sóc tập trung có được bảo đảm đúng tiêu chuẩn hay không.

×