Tưới tiết kiệm – giải pháp xanh cho nông nghiệp Lào Cai

Hiệu quả rõ nét từ những mô hình tưới hiện đại

Những năm gần đây, tình trạng khô hạn tại các địa phương vùng cao của Lào Cai diễn ra với tần suất ngày càng nhiều, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất nông nghiệp.

Trước thực tế đó, nhiều đơn vị, doanh nghiệp và hợp tác xã đã mạnh dạn đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm nhằm chủ động nguồn nước, thích ứng với điều kiện thời tiết cực đoan.

Tại xã Bắc Hà, Trại Nghiên cứu và Sản xuất rau quả Bắc Hà đã triển khai mô hình tưới nhỏ giọt trong nhà lưới để đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng. Hệ thống được áp dụng trên các loại cây có giá trị kinh tế như cà chua, dưa lưới, dâu tây, nho...

Nước được cung cấp trực tiếp đến vùng rễ theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây, giúp giảm thất thoát, hạn chế cỏ dại và sâu bệnh, đồng thời tiết kiệm đáng kể lượng nước và công lao động. Người sản xuất có thể chủ động cài đặt thời gian, điều chỉnh lưu lượng nước phù hợp với từng loại cây trồng, qua đó nâng cao hiệu quả canh tác.

Anh Nguyễn Mạnh Dương, Phó Trưởng trại Nghiên cứu và Sản xuất rau quả Bắc Hà, cho biết: "Hệ thống tưới nhỏ giọt giúp tiết kiệm nước rất hiệu quả trong mùa khô, lượng nước được cung cấp vừa đủ cho cây nên không bị lãng phí. Nhờ chủ động nguồn nước tưới, cây sinh trưởng ổn định hơn, giảm công chăm sóc, hạn chế sâu bệnh, giảm rửa trôi phân bón và nâng cao chất lượng nông sản".

Không chỉ ở Bắc Hà, nhiều mô hình sản xuất tại các địa phương khác trong tỉnh cũng đang phát huy hiệu quả nhờ ứng dụng công nghệ tưới tiên tiến.

Tại Hợp tác xã Du lịch và Dược liệu Tâm Bình An (xã Bản Hồ), hơn 1 ha cây dược liệu đã được đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp phun sương nhằm duy trì độ ẩm cho cây trồng. Do địa hình đồi dốc, nguồn nước khan hiếm, hợp tác xã phải dẫn nước từ khe suối về bể chứa trước khi đưa vào hệ thống tưới.

Theo chị Nguyễn Thị Thúy, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch và Dược liệu Tâm Bình An, việc áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm giúp đơn vị chủ động nguồn nước, giảm đáng kể chi phí nhân công. Ngay cả trong những đợt nắng nóng kéo dài, cây trồng vẫn sinh trưởng ổn định, bảo đảm năng suất và chất lượng.

Tương tự, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Nữ hoàng Hồng Sâm đang triển khai mô hình trồng cây nữ hoàng hồng sâm trên diện tích 7 ha tại phường Cam Đường và xã Bảo Thắng, liên kết với khoảng 40 hộ dân tham gia sản xuất.

Đây là loại cây yêu cầu độ ẩm ổn định trong suốt quá trình sinh trưởng. Vì vậy, doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống bể chứa nước dự trữ kết hợp tưới nhỏ giọt, đồng thời phủ bạt trên các luống trồng để hạn chế bốc hơi nước và giữ ẩm cho đất.

Theo anh Bùi Xuân Tâm, Phó Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Nữ Hoàng Hồng Sâm, phương pháp tưới nhỏ giọt giúp tiết kiệm đáng kể lượng nước so với cách tưới truyền thống, đồng thời giảm công lao động, tiết kiệm chi phí sản xuất và duy trì độ ẩm tối ưu cho cây phát triển.

Không chỉ mang lại hiệu quả về kỹ thuật, mô hình còn tạo giá trị kinh tế cao. Cây nữ hoàng hồng sâm có thời gian sinh trưởng khoảng 12 tháng; mỗi vụ, người dân có thể thu hoạch từ 3 - 5 lứa lá với giá thu mua khoảng 10.000 đồng/kg, trong khi củ được doanh nghiệp thu mua khoảng 500.000 đồng/kg. Sau thu hoạch, sản phẩm được chế biến thành các dòng dược liệu và sản phẩm chăm sóc sức khỏe, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân liên kết.

Nhân rộng mô hình, hướng tới nền nông nghiệp bền vững

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, hiện toàn tỉnh có khoảng 1.500 ha sản xuất nông nghiệp ứng dụng các hệ thống tưới tiên tiến như tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa và tưới phun sương.

Đánh giá của ngành chuyên môn cho thấy, các công nghệ tưới hiện đại có thể giúp tiết kiệm từ 60–80% lượng nước, giảm 70–80% chi phí nhân công và tăng năng suất cây trồng từ 40–50% so với phương pháp tưới truyền thống.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến sản xuất nông nghiệp, việc ứng dụng và nhân rộng các mô hình tưới tiết kiệm không chỉ là giải pháp ứng phó với tình trạng thiếu nước mà còn là hướng đi tất yếu để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Việc chủ động nguồn nước, giảm chi phí đầu vào, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản đang tạo nền tảng để ngành nông nghiệp Lào Cai từng bước chuyển đổi theo hướng hiện đại, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

×