Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ở trung tâm sân khấu Đại hội XIV của Đảng do ai tạo tác, bằng chất liệu gì?

Tác giả tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ở trung tâm sân khấu Đại hội XIV của Đảng là ai?

Những ngày qua, hình ảnh sân khấu của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng có nhiều điểm khác biệt so với các Đại hội Đảng trước đây đã nhận được nhiều phản hồi tích cực của người dân.

Trong đó, đáng chú ý nhất là ở tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt ở vị trí trung tâm sân khấu Đại hội. Đây là lần đầu tiên ở một kỳ Đại hội của Đảng, đặt tượng toàn thân Chủ tịch Hồ Chí Minh, thay vì tượng bán thân đặt một bên sân khấu (phía bên trái theo hướng nhìn từ khán phòng) như một số đại hội trước đó. Điều này làm nổi bật lên nhiều thông điệp quan trọng của Đại hội XIV của Đảng.

Theo tìm hiểu, mẫu tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tại sân khấu Đại hội XIV của Đảng được nhiều người cho là của nhà điêu khắc Lâm Quang Nới.

Chia sẻ với Dân Việt, nhà điêu khắc Lâm Quang Nới cũng xác nhận, mẫu tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tại sân khấu Đại hội XIV của Đảng chính là mẫu tượng do ông tạo tác. Ông cho biết, mẫu tượng này là phiên bản của tượng đài đặt trước cửa UBND thành phố trên đường Nguyễn Huệ, TP.HCM.

Vì là phiên bản nên sẽ có một chút hơi khác biệt so với bản gốc nhưng không đáng kể và không dễ để nhận ra nếu không phải giới điêu khắc. Và do thời gian quá gấp, chỉ có khoảng 60 ngày để làm mẫu tượng này nên ê-kíp của nhà điêu khắc Lâm Quang Nới đã quyết định dùng phương pháp quét mẫu gốc rồi in 3D, chất liệu tượng làm bằng composite (vật liệu tổng hợp).

“Tôi cảm thấy vinh dự và tự hào khi mẫu tượng do mình sáng tạo được chọn đặt trang trọng ở vị trí trung tâm nhất của sân khấu Đại hội XIV của Đảng. Bức tượng cũng là đỉnh cao trong sự nghiệp điêu khắc của tôi”, nhà điêu khắc Lâm Quang Nới chia sẻ.

Được biết, vào năm 2013, Thành ủy TP.HCM đã tổ chức cuộc thi sáng tác mẫu tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 40 năm giải phóng miền Nam năm 2015, 125 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và 104 năm ngày Người ra đi tìm đường cứu nước. Từ 32 mẫu của 24 tác giả và 1 đơn vị gửi về, Thành ủy TP.HCM đã tổ chức trưng bày và lấy ý kiến người dân về các phác thảo này.

Gần 160 đoàn với hơn 4.200 lượt người xem và hơn 3.000 phiếu góp ý cho các mẫu tượng. Để lựa chọn được tác phẩm tương xứng với nhân cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thành ủy TP.HCM lập hội đồng nghệ thuật, lắng nghe ý kiến của các nguyên lãnh đạo và các nhà khoa học để chọn mẫu tượng đài thích hợp. Cuối cùng, TP.HCM đã chọn mẫu tượng đài của tác giả Lâm Quang Nới.

Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh của nhà điêu khắc Lâm Quang Nới được đặt trên đường Nguyễn Huệ, trước cửa UBND TP.HCM thay cho tượng “Bác Hồ với thiếu nhi” của nhà điêu khắc Diệp Minh Châu đặt ở vị trí này trước đó.

Mẫu tượng của nhà điêu khắc Lâm Quang Nới được nhận xét là tác phẩm toát lên sự thanh cao, cốt cách giản dị, trìu mến, gần gũi với nhân dân của Bác Hồ; bảo đảm yêu cầu mỹ thuật, thể hiện được thần thái, tầm vóc vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, danh nhân văn hóa thế giới, đáp ứng nhu cầu tình cảm của người dân trong nước và bạn bè quốc tế đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Cả chặng đường dài sáng tạo gắn liền với tượng đài

Chia sẻ với Dân Việt, nhà điêu khắc Lâm Quang Nới nói rằng, tính đến nay, ông là tác giả của hơn 100 tượng đài đặt ở các không gian công cộng khắp cả nước. Riêng tượng về chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh cho các địa phương thì lên tới cả nghìn mẫu. Có thể nói, cả chặng đường dài sáng tạo của ông gắn liền với tượng đài.

Một số tượng đài tiêu biểu do nhà điêu khắc Lâm Quang Nới tạo tác như: Tượng đài Bác Hồ - Bác Tôn, món quà do Đảng bộ và Nhân dân TP.HCM tặng Thủ đô Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội; tượng đài Bất khuất đặt trong khu di tích lịch sử Ngã Ba Giồng TP.HCM; Tượng đài cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt tặng cho Trường THPT Võ Văn Kiệt (tỉnh Vĩnh Long); tượng đồng cố Giáo sư Trần Văn Giàu tặng cho Trường THPT Trần Văn Giàu (quận Bình Thạnh, TPHCM); đài tưởng niệm các chiến sĩ Mậu Thân và tượng đài Đoàn kết toàn dân ở TP Bạc Liêu; tượng đài Chiến thắng An Lão ở tỉnh Bình Định; tượng đài tưởng niệm các chiến sĩ Nam Kỳ khởi nghĩa ở Hóc Môn... Đặc biệt là tượng đài chiến sĩ Gạc Ma đặt ở Cam Ranh, Khánh Hòa.

Nhà điêu khắc Lâm Quang Nới cho biết, ông sinh năm 1950 ở Nam Định cũ (nay thuộc tỉnh Ninh Bình). Năm 13 tuổi, ông đã đi theo nhóm thợ chạm khắc gỗ ở Bùi Chu- Phát Diệm chuyên sửa chữa, trùng tu các bức tượng, phù điêu ở các nhà thờ, đền chùa trong vùng bị hư hại bởi đạn, pháo.

Năm 1968, khi vừa tròn 18 tuổi, ông trở thành bộ đội pháo binh ở miền Đông Nam Bộ. Ở chiến trường, Lâm Quang Nới vừa làm công tác văn hóa, vừa vẽ minh họa, vẽ tranh và làm tượng.

Sau giải phóng, nhà điêu khắc Lâm Quang Nới về TP.HCM học Đại học Mỹ thuật đến 1982 thì ra trường. Tuy là tác giả nhiều tượng đài nổi tiếng, nhưng ít người biết nhà điêu khắc này tốt nghiệp khoa Tranh lụa.

Sau 6 năm ròng học tập ở trường mỹ thuật, Lâm Quang Nới về Bảo tàng Cách mạng TP.HCM. Ở đây ông làm công tác nghiên cứu trưng bày nên thuộc nằm lòng các sự kiện lịch sử và tiếp xúc với nhiều nhân chứng. Sau này ông về Bảo tàng Phụ nữ rồi Trung tâm Bảo tồn di tích TP.HCM - một cơ hội tốt để có chất liệu sáng tác tượng đài sau này.

Năm 2010, TP.HCM muốn có một món quà tặng Hà Nội nhân dịp kỷ niệm ngàn năm Thăng Long nên tổ chức cuộc thi phác thảo mẫu tượng đài và Lâm Quang Nới đoạt giải Nhất với bức tượng Bác Hồ và Bác Tôn. Tượng bằng đồng đen cao 5,4m, đế 1,8m, đặt tại Công viên Thống Nhất. Ý tưởng sáng tạo bức tượng này lấy từ cái bắt tay của Bác Hồ với Bác Tôn sau kỳ họp Quốc hội khóa II năm 1961, trong đó 4 bàn tay đã nói lên tất cả, về tinh thần đoàn kết, đấu tranh, hướng tới ngày chiến thắng.

Đầu năm 2015, mẫu tượng Chủ tịch Hồ Chủ tịch bằng đồng đen nguyên khối cao 4,5m, đế tượng bằng đá đen cao 2,1m của ông được chọn làm tượng đài đặt trước UBND TP.HCM, nơi mỗi ngày có hàng ngàn du khách tới viếng thăm, dâng hoa và chiêm ngưỡng. Đây là một công trình trọng điểm, mang ý nghĩa chính trị, văn hóa và giá trị nhân văn sâu sắc.

Nhà điêu khắc Lâm Quang Nới kể, hồi làm công tác trưng bày bảo tàng ở căn cứ Trung ương Cục miền Nam, ông hết sức cảm động khi đọc được lá thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh viết năm 1967, trong đó Người có một nguyện vọng thiết tha là vào miền Nam để thăm đồng bào, chiến sĩ ta đang tham gia kháng chiến. Lá thư đó đã mang đến cho ông những cảm xúc mạnh mẽ và ấn tượng sâu sắc.

Vì thế, hình ảnh mà điêu khắc gia muốn gửi gắm ở bức tượng này chính là sau ngày chiến thắng, người dân miền Nam đón Bác về thăm. Bác vừa bước đi vừa vẫy tay chào, gương mặt tươi vui, thần thái nhẹ nhõm, yêu thương chan hòa. Thời điểm đó, họa sĩ Huỳnh Văn Mười - Chủ tịch Hội Mỹ thuật TP.HCM nhận xét về bức tượng này rằng: “Tượng đài này có thể nói là đẹp nhất trong các tượng đài về Bác hiện có trên toàn quốc”.

Trao đổi với Dân Việt, kiến trúc sư Nguyễn Văn Quý (Đà Nẵng) nói rằng, ông chính là người đã tham gia vào tạo hình phần khuôn mặt và đầu tóc của mẫu tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt ở vị trí trung tâm sân khấu Đại hội XIV của Đảng cho đơn vị thi công theo đề nghị chuyên môn. Với ông, đây là một niềm vinh dự lớn, đồng thời cũng là một dấu mốc đáng nhớ trong sự nghiệp của mình.

×