Tưởng Giới Thạch trước lúc chết bừng tỉnh: “Nội gián” sâu nhất lại là người ngày ngày bàn việc quân với mình

Cuối năm 1949, tại dinh thự Thảo Sơn ở Đài Bắc, một tiếng vỡ chói tai đột ngột vang lên.

Khi viên sĩ quan tùy tùng trình bức điện báo về cuộc khởi nghĩa ở Nghi Tân, chiếc ấm trà tử sa mà Tưởng Giới Thạch thường dùng rơi khỏi tay, vỡ tan trên nền gạch xanh. Nước trà nóng bốc khói trắng. Toàn thân ông run lên, nghiến răng mắng: “Đồ khốn! Đến cả hắn cũng phản rồi! Ta đến tận bây giờ mới nhìn rõ!”

Người đời đều biết câu chuyện bi tráng về Ngô Thạch, vị tướng bị coi là “điệp viên nằm vùng” đã truyền tin tình báo tại Đài Loan. Nhưng ít người biết rằng, trong giai đoạn quyết định nhất của cuộc nội chiến Quốc – Cộng, có một người khác còn đứng gần trung tâm quyền lực hơn nhiều.

Người ấy ngày ngày ngồi trong phòng họp cơ mật của Bộ Thống soái Nam Kinh, cùng Tưởng Giới Thạch diễn tập sa bàn, hoạch định tuyến hành quân và nghiên cứu phương án tác chiến.

Từ Mạnh Lương Cố đến chiến trường Hoài Hải, nhiều kế hoạch tuyệt mật của quân Quốc dân đảng thậm chí còn chưa kịp truyền tới các binh đoàn tiền tuyến thì bản sao chi tiết đã được bí mật chuyển tới bàn làm việc của Trung ương Quân ủy Trung Cộng ở Tây Bá Pha. Người ấy là Quách Nhữ Côi.

1. Cuộc khởi nghĩa khiến Tưởng Giới Thạch nổi giận

Ngày 11/12/1949, tại Nghi Tân, trọng trấn phía nam Tứ Xuyên, gió sông mang theo cái lạnh ẩm buốt giá trùm lên mái ngói xanh của Bộ tư lệnh Binh đoàn 22.

Trong phòng họp, đèn sáng suốt đêm. Hơn chục sĩ quan cấp sư đoàn, trung đoàn mặc quân phục chỉnh tề, ngồi hai bên chiếc bàn dài, sắc mặt nặng nề.

Ở vị trí chủ tọa là một vị tướng trung niên dáng người gầy, đeo kính gọng vàng. Ông mặc quân phục trung tướng Quốc dân đảng thẳng nếp. Đó là Quách Nhữ Côi, Tư lệnh Binh đoàn 22 kiêm Trung tướng Quân trưởng Quân đoàn 72 – một nhân vật từng được Tưởng Giới Thạch đích thân nâng đỡ.

Trước mặt ông là một xấp giấy còn thơm mùi mực. Trên trang đầu có sáu chữ lớn: “Thư tuyên cáo khởi nghĩa gửi toàn thể quan binh”. Ngoài phòng họp, tiếng pháo của quân Giải phóng ngày càng gần.

Quân đoàn 72 là một đơn vị chủ lực do Tưởng Giới Thạch đặc biệt cho phép tái lập, được trang bị phần lớn vũ khí Mỹ, với hơn 13.000 quân. Nhiệm vụ của họ là giữ Nghi Tân, ngăn quân Giải phóng tiến vào Tứ Xuyên và yểm hộ lực lượng Hồ Tông Nam rút về phía tây.

Tất cả sĩ quan đều chờ lệnh “tử thủ Nghi Tân”. Nhưng Quách Nhữ Côi tháo kính xuống, từ tốn lau mắt kính rồi nhìn từng thuộc cấp.

Sau đó ông cầm bản tuyên bố lên, dùng giọng Tứ Xuyên điềm tĩnh đọc: “Chính quyền Quốc dân đảng đã mục nát đến tận cùng, dân sinh điêu đứng, lòng dân mất sạch… Tôi thuận theo xu thế lịch sử và nguyện vọng của nhân dân, kể từ hôm nay dẫn toàn thể quan binh rời khỏi phe Quốc dân đảng, chính thức tuyên bố khởi nghĩa!”

Cả phòng im phăng phắc. Một lát sau, những sĩ quan đã được bí mật vận động trước đó đứng lên hưởng ứng.

Đến gần sáng, đài phát thanh Nghi Tân phá vỡ sự im lặng vô tuyến trên bầu trời Tây Nam. Tuyên ngôn khởi nghĩa được phát đi khắp nơi.

Tại Đài Bắc, một bức điện đề chữ “tuyệt mật” được đưa tới trước mặt Tưởng Giới Thạch. Khi đọc đến dòng “Quách Nhữ Côi dẫn quân khởi nghĩa tại Nghi Tân”, sắc mặt ông lập tức biến đổi.

Theo câu chuyện được kể lại trong văn bản, Tưởng Giới Thạch run lên, ném mạnh chén trà xuống đất rồi mắng: “Quách Nhữ Côi… đến cả Quách Nhữ Côi cũng phản rồi!”

Điều khiến ông không thể chấp nhận là Quách Nhữ Côi không phải một quân phiệt địa phương hay một tướng lĩnh vốn có hiềm khích với trung ương.

Ông là học viên khóa 5 Hoàng Phố, nhân vật quan trọng trong hệ thống của Trần Thành, từng hai lần phụ trách cơ quan tác chiến được mệnh danh là “Đệ nhất sảnh thiên hạ” của Bộ Quốc phòng.

Nhưng Tưởng Giới Thạch không biết rằng, cuộc khởi nghĩa tại Nghi Tân chỉ là quân cờ cuối cùng trong một ván cờ đã kéo dài nhiều năm.

2. Từ con nhà nho đến học viên Hoàng Phố

Năm 1907, Quách Nhữ Côi sinh ra trong một gia đình có truyền thống học hành tại huyện Đồng Lương, Tứ Xuyên. Cha ông từng là người đứng đầu bảng trong một kỳ thi tại phủ Trùng Khánh, nhưng con đường khoa cử bị cắt đứt khi nhà Thanh bãi bỏ chế độ khoa cử.

Cuối năm 1925, sau khi tốt nghiệp Trung học Liên hợp Thành Đô, Quách Nhữ Côi từ bỏ dự định thi vào Đại học Đồng Tế để học y. Ông quyết định theo nghiệp quân sự.

Mùa xuân năm 1926, Quách Nhữ Côi tới Quảng Châu, thi vào khóa 5 Trường Quân sự Hoàng Phố, ngành bộ binh. Tại đây, ông nghiên cứu chiến thuật, địa hình, công sự và tiếp xúc với nhiều tài liệu tư tưởng tiến bộ.

Năm 1928, khi đang hoạt động trong một đơn vị quân phiệt Tứ Xuyên, Quách Nhữ Côi bí mật gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ông mới 21 tuổi.

Tuy nhiên, năm 1930, phong trào thanh trừng cộng sản diễn ra dữ dội trong quân đội Tứ Xuyên. Người anh họ Quách Nhữ Đống, khi đó là sư trưởng, đưa ông sang Nhật Bản học tập.

Quách Nhữ Côi vào Trường Sĩ quan Lục quân Nhật Bản, nghiên cứu pháo binh và nghiệp vụ tham mưu. Sau Sự biến 18/9/1931, chứng kiến quân Nhật xâm chiếm Đông Bắc Trung Quốc, ông bỏ học trở về nước.

Sau đó, Quách Nhữ Côi vào Đại học Lục quân, cơ sở được coi là trường đào tạo quân sự cao cấp nhất của Quốc dân đảng. Ông tốt nghiệp với thành tích xuất sắc và được Trần Thành chú ý.

Thế nhưng từ năm 1930, Quách Nhữ Côi đã mất liên lạc hoàn toàn với tổ chức Đảng Cộng sản. Sự gián đoạn ấy kéo dài tới 17 năm.

3. Lá thư tuyệt mệnh trên chiến trường Tùng Hỗ

Tháng 8/1937, chiến dịch Tùng Hỗ bùng nổ. Quách Nhữ Côi được lệnh chỉ huy đơn vị chống lại quân Nhật tại Thượng Hải.

Quân Nhật có ưu thế lớn về pháo binh và không quân, liên tục ném bom các trận địa phòng ngự. Trong bảy ngày đêm chiến đấu, đơn vị của Quách Nhữ Côi chịu tổn thất nặng nề.

Trong thời khắc nguy hiểm nhất, ông viết cho sư trưởng Hoắc Quỹ Chương một bức thư được xem là tuyệt mệnh: “Khoảng tám nghìn quân của tôi đã gần như hy sinh hết, thế tiến công của địch vẫn chưa suy giảm, tiền đồ khó đoán. Nếu trận địa còn, tôi sẽ trở về gặp ngài. Nếu trận địa mất, tôi sẽ chết trên chiến trường, lấy thân mình bọc da ngựa. Ngày sau kháng chiến thắng lợi, khi ngài với tư cách danh tướng kháng Nhật đi tàu qua cửa Ngô Tùng, nếu thấy sóng lớn như núi, ấy chính là tôi trở về gặp ngài”.

Bức thư khiến Quách Nhữ Côi nổi danh trong giới quân sự.

Sau đó ông tiếp tục tham gia nhiều chiến dịch lớn, được Trần Thành, Tiết Nhạc cùng nhiều tướng lĩnh Quốc dân đảng đánh giá cao.

Năm 1944, Quách Nhữ Côi được cử sang Anh khảo sát quân sự. Khi trở về, ông giữ nhiều chức vụ quan trọng.

Bề ngoài, đây là một sĩ quan Quốc dân đảng có chiến công chống Nhật, tiền đồ rộng mở. Nhưng sau chiến thắng năm 1945, chứng kiến tình trạng tham nhũng, tranh giành lợi ích và nguy cơ nội chiến, Quách Nhữ Côi lại tìm cách nối liên lạc với Đảng Cộng sản.

4. Cuộc gặp định mệnh tại Trùng Khánh

Năm 1945, tại Trùng Khánh, Quách Nhữ Côi tình cờ gặp người bạn học cũ Nhậm Địch Du. Ông nhớ rằng anh họ của Nhậm Địch Du là Nhậm Liêm Nho từng là đảng viên cộng sản.

Quách Nhữ Côi lập tức hỏi: “Liêm Nho hiện ở đâu? Anh ấy còn làm việc cho Đảng Cộng sản không?”

Sau đó, ông được thu xếp gặp Nhậm Liêm Nho – khi ấy đang hoạt động tình báo bí mật.

Quách Nhữ Côi nói rằng mình đã tìm tổ chức suốt 17 năm và đề nghị khôi phục đảng tịch, thậm chí muốn rời Quốc dân đảng để tới Diên An. Nhưng tổ chức cho rằng vị trí hiện tại của ông có giá trị lớn hơn rất nhiều.

Cuối năm 1945 và đầu năm 1946, Quách Nhữ Côi bí mật gặp Đổng Tất Vũ. Theo câu chuyện trong văn bản, Đổng Tất Vũ nói với ông: “Nếu tới Diên An, nhiều nhất anh chỉ có thể làm một vị tướng cầm quân. Nhưng nếu tiếp tục ở lại trung tâm Quốc dân đảng, tác dụng của anh có thể hơn cả thiên quân vạn mã.”

Quách Nhữ Côi chấp nhận. Từ đó, ông bắt đầu hoạt động theo nguyên tắc liên lạc đơn tuyến, Nhậm Liêm Nho là đầu mối duy nhất.

Một trong những tài liệu quan trọng đầu tiên mà ông được cho là đã chuyển ra ngoài là bảng thống kê chi tiết lực lượng, biên chế và trang bị của quân đội Quốc dân đảng trên toàn quốc.

Tài liệu được xếp vào loại tuyệt mật, ghi rõ quân số, nơi đóng quân, tỷ lệ trang bị vũ khí Mỹ, dự trữ lương thực và đạn dược.

Quách Nhữ Côi có quyền hợp pháp tiếp cận tài liệu này. Đêm xuống, ông bí mật sao chép những dữ liệu cốt lõi rồi chuyển cho Nhậm Liêm Nho.

5. Bước vào “Đệ nhất sảnh thiên hạ”

Đầu năm 1947, sau thất bại của Quốc dân đảng tại Lai Vu, Trần Thành đề cử Quách Nhữ Côi phụ trách Sảnh 3 Bộ Quốc phòng – cơ quan tác chiến.

Ngày 5/3/1947, ông chính thức bước vào trung tâm thần kinh chỉ huy quân sự của Quốc dân đảng. Từ đây, mọi phương án điều quân, kế hoạch tiến công, phòng thủ, rút lui của các chiến khu lớn đều nằm trong phạm vi công việc của ông.

Ban ngày, Quách Nhữ Côi đứng bên sa bàn cùng Tưởng Giới Thạch, Trần Thành, Cố Chúc Đồng và nhiều tướng lĩnh cao cấp nghiên cứu chiến trường.

Ban đêm, theo cách kể của văn bản, ông dựa vào trí nhớ để phục dựng bố trí quân lực, thời gian hành quân và các mật danh chiến dịch rồi chuyển ra ngoài.

Tháng 5/1947, Quốc dân đảng tập trung khoảng 450.000 quân tấn công căn cứ Sơn Đông. Sư đoàn chỉnh biên 74 của Trương Linh Phủ là lực lượng chủ lực.

Văn bản cho rằng tuyến hành quân và bố trí của đơn vị này đã bị Quách Nhữ Côi chuyển ra ngoài trước trận Mạnh Lương Cố.

Sau ba ngày chiến đấu, Sư đoàn 74 bị tiêu diệt, Trương Linh Phủ tử trận. Thất bại này khiến nhiều tướng lĩnh Quốc dân đảng bắt đầu nghi ngờ rằng trong Bộ Quốc phòng có nội gián. Một trong những người nghi ngờ mạnh nhất là Đỗ Duật Minh.

6. “Người khác đều tham, tại sao riêng ông ta lại thanh liêm?”

Đỗ Duật Minh cho rằng có một điều rất bất thường. Hầu như những kế hoạch có Quách Nhữ Côi tham gia xây dựng đều bị quân cộng sản nhanh chóng nắm bắt hoặc đối phó. Ông quyết định tự mình điều tra.

Một ngày, Đỗ Duật Minh đến thăm nhà Quách Nhữ Côi tại Nam Kinh. Điều khiến ông bất ngờ là nhà của một trung tướng phụ trách tác chiến toàn quốc lại vô cùng đơn sơ. Không đồ cổ quý giá. Không vàng bạc. Bộ ghế sofa thậm chí còn được vá bằng nhiều mảnh vải. Bữa cơm tiếp khách cũng chỉ có rau xanh, đậu phụ và những món đơn giản. Đỗ Duật Minh càng nghi ngờ.

Trong bối cảnh quan trường Quốc dân đảng tham nhũng phổ biến, một người có quyền lực lớn như Quách Nhữ Côi lại không tham tiền, không nhận hối lộ, không mua bất động sản.

Theo giai thoại, Đỗ Duật Minh đã nói với Tưởng Giới Thạch đại ý: “Hiện nay trong đảng và nhà nước, ai cũng tham, chỉ có Quách Nhữ Côi là trong sạch. Thanh liêm đến mức bất thường như vậy, ông ta nhất định là cộng sản!”

Nhưng Tưởng Giới Thạch không tin. Trong mắt ông, Quách Nhữ Côi là học viên Hoàng Phố, được Trần Thành bảo đảm, từng liều chết chống Nhật. Một người sống thanh bạch như thế càng giống một “trung thần” hơn là gián điệp.

Theo văn bản, Tưởng còn cho người kiểm tra nhà Quách Nhữ Côi. Kết quả càng củng cố hình ảnh một sĩ quan sống giản dị, chỉ chuyên tâm nghiên cứu quân sự. Sự thanh liêm vốn khiến Đỗ Duật Minh nghi ngờ, trái lại trở thành tấm bình phong bảo vệ Quách Nhữ Côi.

7. Một màn “đấu ngầm” kỳ lạ

Trong Bộ Quốc phòng khi ấy còn có một nhân vật khác thường xuyên xung đột với Quách Nhữ Côi: Lưu Phỉ, Phó Tổng tham mưu trưởng. Hai người nhiều lần tranh luận gay gắt về kế hoạch tác chiến.

Quách Nhữ Côi từng nghi ngờ Lưu Phỉ cố tình phá các phương án của mình. Nhưng điều bất ngờ, theo câu chuyện trong nguồn, là Lưu Phỉ cũng là một lực lượng tình báo bí mật có liên hệ với phía cộng sản.

Do nguyên tắc hoạt động đơn tuyến, hai người không biết thân phận của nhau. Vì vậy, trong cùng một tòa nhà, hai nhân vật có mục tiêu bí mật tương tự lại nghi ngờ lẫn nhau.

Họ tranh luận đến đỏ mặt trước Tưởng Giới Thạch. Tưởng Giới Thạch nhìn thấy hai thuộc cấp tranh cãi quyết liệt về phương án “diệt cộng”, lại cho rằng cả hai đều đang tận trung với Quốc dân đảng. Sau đó, Quách Nhữ Côi mới nhận được tín hiệu rằng Lưu Phỉ không phải kẻ địch.

8. Ván cờ Hoài Hải

Năm 1948, chiến dịch Hoài Hải chuẩn bị bùng nổ. Tưởng Giới Thạch tập trung lực lượng lớn tại khu vực Từ Châu.

Bộ Quốc phòng lập kế hoạch tổng thể bố trí các binh đoàn Khâu Thanh Tuyền, Hoàng Bách Thao, Lý Di, Tôn Nguyên Lương và lực lượng Hoàng Duy.

Theo văn bản, bản đồ chi tiết về vị trí tập kết, tuyến hành quân, đường tiếp tế và lực lượng dự bị đã được Quách Nhữ Côi sao chép ngay trong đêm sau khi Tưởng phê chuẩn. Tài liệu nhanh chóng được đưa tới Tây Bá Pha.

Ngày 6/11/1948, chiến dịch Hoài Hải bắt đầu. Hoàng Bách Thao bị bao vây tại Niễn Trang. Hoàng Duy bị vây tại Song Đôi Tập.

Đỗ Duật Minh hiểu rằng Từ Châu không thể giữ được nữa, muốn đưa lực lượng chủ lực rút về phía tây nam. Nhưng Đỗ Duật Minh vẫn đặc biệt nghi ngờ Quách Nhữ Côi.

Ông thậm chí từng nói rằng nếu Quách có mặt thì mình sẽ không báo cáo tuyến rút quân cụ thể. Sau đó, lực lượng của Đỗ Duật Minh rời Từ Châu. Tuy nhiên, theo lời kể trong văn bản, Quách Nhữ Côi đã tác động vào tâm lý Tưởng Giới Thạch.

Ông đề xuất rằng nếu Đỗ chỉ rút về phía nam thì Hoàng Duy chắc chắn bị tiêu diệt; nếu Đỗ chuyển quân sang cứu Hoàng Duy, tình hình vẫn còn khả năng xoay chuyển.

Tưởng Giới Thạch lập tức ra lệnh cho Đỗ Duật Minh dừng rút và quay sang giải vây cho Hoàng Duy. Đỗ Duật Minh nhận được mệnh lệnh giữa đồng tuyết.

Ông được kể là đã thở dài: “Đại thế đã mất. Mệnh lệnh này của hiệu trưởng sẽ đưa toàn quân vào chỗ chết!”

Cuối cùng, lực lượng của Đỗ Duật Minh bị bao vây tại Trần Quan Trang. Ngày 10/1/1949, chiến dịch Hoài Hải kết thúc. Hoàng Bách Thao chết, Hoàng Duy và Đỗ Duật Minh bị bắt. Quốc dân đảng mất hơn nửa triệu quân. Quách Nhữ Côi hiểu rằng nhiệm vụ của mình trong Bộ Quốc phòng đã gần kết thúc.

9. Tự xin xuống đơn vị để chuẩn bị cuộc “đảo chiều” cuối cùng

Mùa xuân năm 1949, sau ba chiến dịch lớn, lực lượng chủ lực Quốc dân đảng đã suy yếu nghiêm trọng.

Quách Nhữ Côi nhận được chỉ thị mới: rời cơ quan trung ương, nắm một đơn vị quân đội tại Tây Nam và chờ thời cơ khởi nghĩa. Ông phải tìm cách rời Nam Kinh mà không khiến Tưởng Giới Thạch nghi ngờ.

Sau một cuộc họp, Quách Nhữ Côi chủ động nhận trách nhiệm về những thất bại gần đây và xin từ chức.

Ông nói đại ý: “Ba chiến dịch liên tiếp thất bại, dù tôi đã cố hết sức nhưng chiến cục đến mức này, tôi cảm thấy có lỗi với sự bồi dưỡng của hiệu trưởng. Tôi xin rời chức vụ ở Sảnh tác chiến, xuống đơn vị trực tiếp cầm quân, ra tiền tuyến lấy cái chết chuộc lỗi.”

Tưởng Giới Thạch rất cảm động. Khi ấy ông đang chuẩn bị xây dựng căn cứ chống cộng cuối cùng tại Tứ Xuyên, Vân Nam và Quý Châu. Ông cần những sĩ quan Hoàng Phố đáng tin cậy.

Vì vậy, Tưởng không những đồng ý mà còn giao cho Quách Nhữ Côi chỉ huy Quân đoàn 72 vừa được tái lập, cấp trang bị Mỹ và kinh phí. Nói cách khác, Tưởng Giới Thạch tự tay giao cho Quách Nhữ Côi một đội quân.

10. “Phẫu thuật thay máu” Quân đoàn 72

Mùa hè năm 1949, Quách Nhữ Côi về Tứ Xuyên. Sau khi nhận quân, ông từng bước thay đổi hệ thống chỉ huy.

Những nhân vật cứng rắn, đặc vụ hoặc người bị coi là không đáng tin cậy bị chuyển khỏi vị trí quan trọng. Các chức vụ sư trưởng, trung đoàn trưởng dần được thay bằng những thuộc cấp thân tín hoặc sĩ quan mà Quách Nhữ Côi cho là có thể kiểm soát.

Bề ngoài, Quân đoàn 72 vẫn là lực lượng tinh nhuệ giữ cửa ngõ Tây Nam. Nhưng quyền chỉ huy thực tế đã tập trung trong tay Quách Nhữ Côi.

Mùa thu năm 1949, quân của Lưu Bá Thừa và Đặng Tiểu Bình tiến vào Tây Nam.

Tưởng Giới Thạch mở rộng lực lượng của Quách Nhữ Côi thành Binh đoàn 22 và giao nhiệm vụ giữ Nghi Tân.

Trong một lần gặp mặt ở Trùng Khánh, Tưởng Giới Thạch vỗ vai ông: “Nhữ Côi, Nghi Tân là cửa ngõ của toàn Tứ Xuyên, cũng là con đường rút lui về Tây Xương của Hồ Tông Nam. Thành bại của đảng và nhà nước đều đặt trên vai anh!”

Quách Nhữ Côi nghiêm trang đáp: “Xin hiệu trưởng yên tâm, tôi nhất định sẽ dốc hết sức!”

Nhưng sau khi rời nơi gặp mặt, ông lại bí mật liên lạc với Nhậm Liêm Nho. Đó được mô tả là cuộc gặp bí mật cuối cùng giữa hai người.

Đêm 10/12/1949, khi quân Giải phóng đã áp sát ngoại ô Nghi Tân, Quách Nhữ Côi triệu tập sĩ quan. Ông đọc “Thư tuyên cáo khởi nghĩa gửi toàn thể quan binh” và tuyên bố Binh đoàn 22 rời khỏi Quốc dân đảng.

Hơn 13.000 người tham gia cuộc khởi nghĩa. Hệ thống phòng thủ phía nam Tứ Xuyên nhanh chóng sụp đổ. Tin tức truyền tới Tưởng Giới Thạch. Với ông, đó là một cú đánh đặc biệt nặng nề.

11. Sau chiến thắng vẫn chưa thể công khai thân phận

Sau năm 1949, Quách Nhữ Côi được công khai xếp vào nhóm “tướng lĩnh Quốc dân đảng khởi nghĩa”. Ông từng giữ chức vụ trong chính quyền địa phương.

Do trước đây hoạt động theo nguyên tắc liên lạc đơn tuyến, rất ít người trong hệ thống biết rõ quá trình hoạt động bí mật của ông.

Người liên lạc chủ yếu với Quách Nhữ Côi là Nhậm Liêm Nho. Nhưng năm 1953, Nhậm Liêm Nho qua đời vì xuất huyết não khi mới 42 tuổi.

Theo văn bản, điều đó khiến nhiều chi tiết trong quá trình hoạt động trước năm 1949 của Quách Nhữ Côi trở nên khó chứng minh.

Năm 1951, theo sự tiến cử của Lưu Bá Thừa, ông được điều tới Học viện Quân sự Giải phóng quân ở Nam Kinh, tham gia giảng dạy lịch sử quân sự và chiến thuật hiệp đồng. Ông làm công tác đào tạo quân sự trong nhiều năm.

12. Cuộc gặp lại với Đỗ Duật Minh

Cuối năm 1959, Trung Quốc tiến hành đợt đặc xá đầu tiên đối với một số tù binh Quốc dân đảng. Sau đó, Quách Nhữ Côi và Đỗ Duật Minh có dịp gặp lại. Đỗ Duật Minh khi ấy vẫn chưa quên những nghi ngờ từ thời nội chiến.

Theo câu chuyện được kể lại, trong một lần nói chuyện riêng, ông nắm tay Quách Nhữ Côi và hỏi: “Nhữ Côi, năm đó ở Nam Kinh và Từ Châu, rốt cuộc anh có phải người của Đảng Cộng sản không?”

Quách Nhữ Côi chỉ mỉm cười: “Quang Đình huynh, năm ấy mỗi người phục vụ một bên, chính kiến khác nhau mà thôi. Chuyện chiến tranh đã qua, cần gì nhắc lại”.

Đỗ Duật Minh thở dài. Câu hỏi khiến nhiều tướng lĩnh Quốc dân đảng băn khoăn suốt nhiều năm vẫn chưa có lời giải công khai.

13. Những năm cuối đời

Sau khi chính sách lịch sử được xem xét lại, hồ sơ về hoạt động bí mật của Quách Nhữ Côi dần được phục hồi. Tháng 4/1980, khi đã 73 tuổi, ông được Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc phê chuẩn gia nhập Đảng trở lại.

Tại lễ tuyên thệ, Quách Nhữ Côi tóc đã bạc trắng, đứng trước lá cờ đỏ, giơ tay phải và rơi nước mắt. Từ lần đầu gia nhập Đảng năm 1928 đến lúc chính thức khôi phục tư cách năm 1980 đã trải qua hơn nửa thế kỷ. Những năm cuối đời, Quách Nhữ Côi tiếp tục nghiên cứu lịch sử quân sự.

Ông tham gia chủ biên bộ sách lớn “Ký sự tác chiến chính diện trong Chiến tranh kháng Nhật của Trung Quốc”, sử dụng kinh nghiệm của một người từng trực tiếp tham chiến để ghi lại chiến trường chống Nhật.

Ngày 23/10/1997, Quách Nhữ Côi qua đời tại Nam Kinh do tai nạn giao thông, hưởng thọ 90 tuổi.

×