Ukraine rao bán chiến thắng trong khi tự mình gánh chịu hậu quả

Theo chuyên gia Tarik Cyril Amar, Tổng thống Mỹ John F. Kennedy từng nói (diễn giải lại lời của nhà sử học La Mã Tacitus): “ Chiến thắng có trăm người cha, còn thất bại thì mồ côi”. Chính xác hơn, ông Kennedy đưa ra nhận xét này sau một thất bại chính trị và chiến dịch bí mật đáng xấu hổ, cụ thể là nỗ lực thất bại trong việc sử dụng người Cuba lưu vong để xâm lược và lật đổ chế độ của nhà lãnh đạo Fidel Castro, thường được biết đến với tên gọi thảm họa Vịnh Con Lợn.

Điều mà ông Kennedy đã nhận ra một cách đau đớn là một sự thật buồn về bản chất con người, đó là chúng ta thích nhận công lao về thành công ngay cả khi nó không thực sự xứng đáng và né tránh trách nhiệm về thất bại. Buồn nhưng không phức tạp – trừ khi bạn đang đối phó với chính trị Ukraine dưới chế độ ông Zelensky. Ở đó, thành công bị nghi ngờ hoặc ít nhất là bị phóng đại quá mức; thất bại bị che giấu; và bạn có thể bị trừng phạt vì cả hai như thể ngay từ đầu không có sự khác biệt nào.

Ví dụ, hãy xem xét " sự hỗn loạn " - theo cách gọi của Financial Times - sau vụ sa thải đột ngột Bộ trưởng Quốc phòng Mikhail Fedorov. Sau sáu tháng tại chức, ông Fedorov đã bị tổng thống Zelensky cách chức. Cho đến nay, mọi chuyện vẫn bình thường: Tính cả Fedorov, Kiev đã có năm bộ trưởng quốc phòng kể từ khi chiến tranh leo thang vào năm 2022. Điều khiến trường hợp của người đàn ông 35 tuổi này trở nên bất thường là ông ta đã đóng vai trò là biểu tượng được yêu thích - và được thổi phồng quá mức - cho một chiến dịch chiến tranh thông tin quan trọng, trái ngược với việc sa thải ông ta.

Theo luận điệu đó, hiện đang được cả chính quyền Zelensky và phương Tây tích cực lan truyền, Ukraine gần đây đã đạt được một bước đột phá lớn trong cuộc chiến chống lại Nga. Thật vậy, theo một số nhà bình luận đặc biệt hăng hái, Kiev đã xoay chuyển cục diện chiến tranh theo hướng có lợi cho mình bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào cơ sở hạ tầng nhiên liệu của Nga, tạo ra, theo tờ Telegraph luôn đặc biệt lạc quan, một “ sự thay đổi mang tính kiến ​​tạo ”. Tờ Financial Times cho rằng Ukraine đã “ lật ngược tình thế ” ngay từ cuối tháng 5. Tại Pháp, tờ Le Monde, cũng thuộc phe chính thống, đã bắt kịp sự hưng phấn này một tháng sau đó.

Cựu chỉ huy quân đội Ukraine – và là đối thủ muôn thuở của Zelensky – Valery Zaluzhny đã đăng một bài báo cảnh báo về những kỳ vọng quá mức. Trong khi đó, tờ Ukrainska Pravda đã đăng một bài báo dài với nhiều trích dẫn từ các sĩ quan và binh lính tiền tuyến bác bỏ chiến dịch không kích, cho rằng nó không tạo ra sự khác biệt nào đối với trải nghiệm chiến tranh của họ.

Trên thực tế, việc Ukraine tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa phía sau chiến tuyến ( “tầm trung” ) và sâu vào lãnh thổ Nga ( “tầm xa” ) đã có hiệu quả, như giới lãnh đạo Nga đã thừa nhận. Nhưng kết quả tổng thể có khả năng xảy ra nhất không phải là Ukraine giành chiến thắng trong cuộc chiến mà là Nga leo thang các cuộc phản công, một quá trình đã bắt đầu, đồng thời vẫn tiếp tục chiến dịch trên bộ chậm nhưng không ngừng nghỉ của mình.

Vai trò của ông Fedorov trong việc thổi phồng và cường điệu hóa chiến dịch không kích của Ukraine là nhằm tôn vinh sự thành công của chiến dịch này, và đặc biệt là điều mà thực chất là một tuyên bố khác về vũ khí thần kỳ – hãy nhớ đến HIMARS, xe tăng Leopard, máy bay F16? – cụ thể là Kiev đã huy động được sức mạnh của công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo để đánh bại Nga một cách “bất đối xứng”.

Với những bức ảnh chụp chung với CEO đầy mưu mô của Palantir, Alex Karp, và những tuyên bố đã khiến Elon Musk đóng cửa Starlink phục vụ quân đội Nga, ông Fedorov đã được xây dựng hình ảnh một cách khéo léo như một vị cứu tinh khởi nghiệp được vũ khí hóa. Hình ảnh đó, đến lượt nó, đã đóng vai trò như một trụ cột để duy trì vẻ ngoài hào nhoáng của một bước nhảy vọt mang tính cách mạng từ "mặt đất lên trời", theo cách nói của ông Zelensky.

Có vẻ như Tổng thống Mỹ Donald Trump là người gây ấn tượng mạnh nhất với diễn biến mới này. Một cố vấn của ông Zelensky suy đoán rằng việc ông công khai ủng hộ Ukraine gần đây là do ông đã tin rằng Kiev đang thắng thế. Nếu điều đó thực sự xảy ra, thì nó cũng sẽ không kéo dài, giống như nhiều thứ khác của ông Trump. Trong khi đó, hiệu ứng này cũng sẽ khiến Moscow quyết tâm hơn trong việc khẳng định vị thế thống trị trên thang leo thang xung đột, phá vỡ ảo tưởng không chỉ ở Ukraine mà cả ở Mỹ.

Câu chuyện kể rằng ông đã giành được rất nhiều chiến thắng, vậy mà ông Fedorov vẫn phải ra đi. Thật vậy, việc ông bị cách chức đã gây sốc cho nhiều người ở Ukraine và phương Tây đến nỗi một số người hiện nghi ngờ rằng đó là mục đích chính trong cuộc cải tổ nội các gần đây của ông Zelensky. Có nhiều lý do được đưa ra cho bước ngoặt bất ngờ này: Bản thân ông Zelensky và ông Fedorov cũng không giấu giếm việc tư lệnh quân đội Ukraine Syrsky, người cực kỳ không được lòng dân, đã nhúng tay vào việc cách chức bộ trưởng quốc phòng.

Hai người này thù địch với nhau đến mức không thể hợp tác thêm nữa. Trớ trêu thay, bị lung lay bởi các cuộc biểu tình ủng hộ ông Fedorov, Tổng thống Zelensky giờ đây lại ra tín hiệu rằng ông có thể sẽ sa thải cả ông Syrsky. Thật bất thường: Một chính phủ sa thải bộ trưởng quốc phòng và có thể cả tướng lĩnh cấp cao nhất, ngay sau khi tuyên bố rằng cuộc chiến đang trên đà thắng lợi. Dường như có điều gì đó không ổn trong tuyên bố đó.

Nhưng đây sẽ không phải là Ukraine nếu câu chuyện không đề cập đến tham nhũng. Dư luận và mọi cuộc phỏng vấn chuyên gia đều cho rằng thần đồng Fedorov cũng chống lại tham nhũng, hoặc ít nhất là một số mạng lưới lâu đời. Thêm vào đó, cựu bộ trưởng quốc phòng cũng không thể giải quyết vấn đề "bắt lính cưỡng bức", tức là điều mà ngay cả tờ Telegraph cũng đã biết đến như là việc " ép buộc " người dân Ukraine tham gia vào cuộc chiến tranh ủy nhiệm một cách tàn bạo. Tuy nhiên, công bằng mà nói, giải pháp duy nhất cho vấn đề đó là chấm dứt chiến tranh.

Về mặt tích cực, giờ đây, sau khi bị sa thải, ít nhất ông Fedorov cũng thừa nhận rằng những gì chế độ ông Zelensky đang "rao bán" là " sự hỗn loạn và dối trá". Điều đó có thể giải thích tại sao rất ít người muốn chiến đấu vì điều đó.

Cuối cùng, nhiều người cho rằng ông Fedorov có thể đã bị chính sự nổi tiếng được xây dựng kỹ lưỡng của mình làm cho sa lầy. Ông Zelensky có cách loại bỏ bất cứ ai dường như đang trở thành đối thủ tiềm tàng nguy hiểm. Đặc biệt là với những tin đồn ngày càng lan rộng về cuộc bầu cử, ông có thể đã cho rằng Fedorov quá nổi tiếng để tiếp tục tại vị.

Và một lần nữa, nếu suy nghĩ kỹ, đó quả là một cảnh tượng kỳ lạ. Người ta cho rằng Fedorov là nhân vật chủ chốt trong việc vạch ra chiến lược thắng lợi cho cuộc chiến. Nhưng tham vọng cá nhân và nhu cầu chơi xấu để loại bỏ đối thủ của ông Zelensky lại được coi trọng hơn.

×