Ung Chính đột ngột băng hà ở tuổi 58, vì sao Càn Long ra sức che giấu nguyên nhân?

Ung Chính đột ngột băng hà ở tuổi 58, vì sao Càn Long ra sức che giấu nguyên nhân?

Ngày 23 tháng 8 năm Ung Chính thứ 13 (1735), một tin chấn động lan khắp Viên Minh Viên: Hoàng đế Ung Chính băng hà ở tuổi 58.

Điều kỳ lạ là trong chính sử nhà Thanh, nguyên nhân cái chết của vị hoàng đế này hầu như không được nhắc đến. Các sử quan chỉ ghi vỏn vẹn hai chữ: “băng hà”. Không bệnh gì, không triệu chứng gì, không lời giải thích nào. Chính sự im lặng bất thường ấy đã khiến hậu thế đặt ra vô số nghi vấn.

Điều càng khiến người ta chú ý hơn là phản ứng của người kế vị – Hoàng đế Càn Long.

Thông thường, khi một vị hoàng đế qua đời, triều đình phải lập tức chuẩn bị quốc tang, ổn định chính sự và tổ chức tang lễ. Thế nhưng, một trong những việc đầu tiên mà Càn Long làm sau khi đăng cơ lại là trục xuất các đạo sĩ luyện đan khỏi cung, đồng thời nghiêm cấm thái giám và cung nữ bàn tán về cái chết của tiên đế.

Hành động ấy khiến nhiều người đặt câu hỏi: Phải chăng nguyên nhân cái chết của Ung Chính có điều gì khó nói?

Những động thái bất thường của Càn Long

Sau khi Ung Chính qua đời, nhiều đạo sĩ từng được phép ra vào Viên Minh Viên như Trương Thái Hư hay Vương Định Càn đều bị đuổi khỏi hoàng cung.

Không chỉ vậy, Càn Long còn công khai tuyên bố rằng phụ hoàng mình “chưa từng tin dùng đạo sĩ, cũng chưa từng uống tiên đan”. Nghe qua có vẻ như ông đang bảo vệ danh dự của cha mình.

Nhưng nếu thực sự không có lời đồn nào liên quan đến đan dược, tại sao Càn Long phải vội vàng phủ nhận?

Một vị hoàng đế vừa mới băng hà, người kế vị lập tức giải thích rằng cha mình không dùng thuốc trường sinh, điều đó vô tình cho thấy trong cung lúc ấy đã xuất hiện những lời bàn tán liên quan tới việc luyện đan.

Nếu chỉ là vài đạo sĩ giải khuây, không có gì đáng ngại, triều đình đâu cần phải bịt miệng cung nhân và thanh trừng nhanh đến như vậy.

Giới nghiên cứu cho rằng điều Càn Long lo lắng không phải là cái chết của phụ hoàng, mà là nguyên nhân dẫn đến cái chết ấy.

Bởi nếu một vị hoàng đế nổi tiếng cần chính, nghiêm khắc như Ung Chính lại chết vì mê tín, uống đan dược trường sinh, thì không chỉ hình tượng của ông bị tổn hại mà uy tín của triều đình nhà Thanh cũng bị ảnh hưởng.

Bí ẩn 200 cân chì đen

Một chi tiết đáng chú ý xuất hiện trong hồ sơ Nội vụ phủ nhà Thanh.

Khoảng nửa tháng trước khi Ung Chính qua đời, Viên Minh Viên nhận được một lô vật tư đặc biệt: 200 cân “ngưu thiệt hắc diên” (chì đen hình lưỡi bò).

Đây không phải là dược liệu thông thường.

Trong kỹ thuật luyện đan của Đạo giáo thời phong kiến, chì, thủy ngân, chu sa và nhiều khoáng vật chứa kim loại nặng thường được sử dụng để chế tạo cái gọi là “tiên đan”.

Người xưa tin rằng những loại thuốc này có thể kéo dài tuổi thọ, tăng cường sinh lực và giúp trường sinh bất lão.

Ung Chính từ lâu đã có hứng thú với thuật luyện đan.

Ngay từ thời còn là hoàng tử, ông đã từng làm thơ và trao đổi với các đạo sĩ về việc luyện đơn sa. Khi lên ngôi, niềm quan tâm ấy càng gia tăng.

Điều này cũng không khó hiểu.

Ung Chính là một trong những vị hoàng đế làm việc nhiều nhất trong lịch sử Trung Quốc.

Ông thường xuyên thức khuya xem tấu chương, đích thân xử lý các vụ án lớn nhỏ, chỉnh đốn quan trường, truy thu ngân khố thất thoát và giải quyết hàng loạt vấn đề tồn đọng từ cuối thời Khang Hy.

Khối lượng công việc khổng lồ khiến sức khỏe của ông ngày càng suy giảm.

Trong hoàn cảnh ấy, những lời hứa hẹn về việc tăng cường sinh lực và kéo dài tuổi thọ từ các đạo sĩ rất dễ trở thành sự cám dỗ.

Cái chết đầy bí ẩn

Một số ghi chép dân gian cho rằng đại thần Trương Đình Ngọc từng tận mắt chứng kiến thi thể Ung Chính sau khi qua đời và bị ám ảnh suốt nhiều năm.

Theo những lời truyền tụng này, nhà vua có dấu hiệu thất khiếu xuất huyết (máu chảy từ mắt, mũi, tai và miệng).

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây không phải thông tin được xác nhận trong chính sử, mà chủ yếu xuất hiện trong các giai thoại và ghi chép ngoài lề.

Dẫu vậy, nếu đặt cạnh các dữ kiện khác như việc nhập số lượng lớn chì đen, sự hiện diện của nhiều đạo sĩ trong cung và phản ứng mạnh mẽ của Càn Long sau khi kế vị, giả thuyết về việc Ung Chính tử vong do sử dụng đan dược chứa kim loại nặng vẫn được nhiều nhà nghiên cứu hiện đại nhắc tới.

Ngày nay, y học đã chứng minh rằng các chất như thủy ngân, chì và chu sa có thể gây tổn thương nghiêm trọng tới gan, thận, hệ thần kinh và tim mạch.

Người sử dụng lâu dài có thể xuất hiện các triệu chứng ngộ độc mãn tính, thậm chí đột tử.

Những giả thuyết khác

Trong dân gian, nổi tiếng nhất là truyền thuyết “Lữ Tứ Nương ám sát Ung Chính”.

Theo câu chuyện này, Lữ Tứ Nương – hậu duệ của học giả Lữ Lưu Lương – đã bí mật đột nhập hoàng cung và chém đầu hoàng đế để báo thù.

Truyền thuyết còn kể rằng thi thể Ung Chính được chôn cùng một chiếc đầu bằng vàng vì không tìm lại được thủ cấp thật.

Tuy nhiên, hầu hết các nhà sử học đều cho rằng đây chỉ là tiểu thuyết hóa lịch sử.

Hệ thống phòng vệ của cung đình nhà Thanh vô cùng nghiêm ngặt, việc một nữ hiệp đơn độc đột nhập và ám sát hoàng đế gần như là điều không thể xảy ra.

Một giả thuyết khác cho rằng Ung Chính chết vì lao lực.

Điều này hoàn toàn có cơ sở. Ông thường xuyên làm việc đến khuya, chịu áp lực chính trị rất lớn và đã ở tuổi gần 60.

Các bệnh như đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim hoàn toàn có thể xảy ra.

Tuy nhiên, nếu chỉ đơn thuần là chết vì bệnh tật hay làm việc quá sức, Càn Long không có lý do gì phải che giấu.

Ngược lại, ông hoàn toàn có thể ca ngợi phụ hoàng là vị vua “vì nước quên mình”, qua đó củng cố tính chính danh cho triều đại.

Chính vì thế, nhiều người cho rằng phản ứng của Càn Long cho thấy nguyên nhân thật sự có thể liên quan đến một điều gì đó khiến hoàng gia cảm thấy mất mặt hơn là một căn bệnh thông thường.

Một cái chết còn nhiều tranh cãi

Cho đến ngày nay, nguyên nhân chính xác dẫn đến cái chết của Ung Chính vẫn là một bí ẩn lịch sử.

Không có bằng chứng tuyệt đối nào khẳng định ông chết vì ngộ độc đan dược. Tuy nhiên, hàng loạt dấu hiệu như việc sùng tín thuật luyện đan, số lượng lớn nguyên liệu luyện đan được đưa vào Viên Minh Viên, cùng với động thái che giấu của Càn Long đã khiến giả thuyết này trở nên đáng chú ý.

Nếu quả thật Ung Chính qua đời vì những viên “tiên đan” chứa chì và thủy ngân, thì đây sẽ là một nghịch lý đầy chua chát.

Một vị hoàng đế nổi tiếng vì sự tỉnh táo, thực dụng và quyết đoán trong chính trị lại có thể trở thành nạn nhân của chính niềm tin vào thuật trường sinh.

Có lẽ điều đáng tiếc nhất trong cuộc đời Ung Chính không phải là cái chết đột ngột năm 1735, mà là việc ông đã dành cả đời để kiểm soát thiên hạ, kiểm soát quan lại và kiểm soát vận mệnh đế quốc, nhưng cuối cùng lại không thể kiểm soát được những chất độc âm thầm tích tụ trong cơ thể mình.

×