Uy tín của Phúc Sinh Group sau hành trình kiên định phát triển bền vững

Thế nhưng tại Công ty CP Phúc Sinh, thậm chí các tổ chức quốc tế còn tài trợ thêm tiền để doanh nghiệp này nhân rộng mô hình phát triển bền vững, trở thành người dẫn dắt, tạo cảm hứng cho cả cộng đồng ngành cà phê nói riêng và nông nghiệp Việt Nam nói chung học hỏi.

Có được uy tín này, là nhờ Phúc Sinh đã chủ động, đi trước và kiên định theo đuổi con đường phát triển bền vững từ khi nhiều doanh nghiệp còn mù mờ về “ESG” (viết tắt từ 3 chữ đầu của Environmental: Môi trường; Social: Xã hội và Governance: Quản trị doanh nghiệp).

Hiện toàn bộ chuỗi nhà máy của Phúc Sinh hiện đã đạt chứng nhận kiểm kê khí nhà kính quốc tế ISO 14064-1:2018, một bước tiến quan trọng trong lộ trình tiến tới Net-Zero.

Các sản phẩm nông sản bền vững của Phúc Sinh đang được phân phối tại KCoffee.vn.

Nông dân là chủ thể của nông nghiệp bền vững

Gia đình chị Lường Thị Thuận (SN 1982), người dân tộc Thái ở xã Mường Chanh (tỉnh Sơn La) có 1,2ha trồng cà phê. Những ngày này, hầu như chị đều phải lên nương từ lúc trời còn mờ tối mà làm mãi chưa hết việc.

“Ở đây mọi người đều trồng cà phê giống Arabica, chăm sóc đòi hỏi tỉ mỉ và nhất là bây giờ chúng tôi làm cà phê theo tiêu chuẩn quốc tế nên mọi công đoạn đều phải chuẩn chỉnh. Sau thu hoạch sẽ cắt tỉa cành già cỗi; kiểm tra sâu bệnh và cỏ dại. Giờ không nhổ tiệt cỏ như trước mà sử dụng máy phát để giữ gốc cỏ, giúp bảo vệ đất. Rồi đến bón phân, mỗi năm từ 2-3 đợt; trồng mắc ca làm cây che bóng…”, chị Thuận nói.

Theo chị Thuận, cây cà phê có mặt ở Sơn La từ mấy chục năm trước, nhưng do giá bán thấp nên ít được bà con quan tâm. Tới mùa cà phê chín nông dân hái được bao nhiêu hay bấy nhiêu. Nhưng từ khi Công ty Phúc Sinh xây nhà máy ở vùng miền núi này, họ liên tục có các dự án về kỹ thuật, phổ biến mô hình mới như dùng phân bón hữu cơ, quản lý cỏ dại, sâu bệnh hại, đặc biệt là hướng dẫn nông dân chỉ thu hoạch những quả cà phê chín đỏ. Họ cũng trả giá mua cao hơn các đơn vị thu mua khác.

“Cây cà phê Arabica ra từ 3-4 đợt hoa nên quả cũng chín rải rác. Trước kia chúng tôi thu hoạch kiểu tuốt cành, xanh chín lẫn lộn, thì bây giờ phải kiên nhẫn hái chọn quả chín. Mỗi vụ hái 4-5 đợt mới xong. Bù lại năng suất không chỉ cao hơn mà giá bán cao hơn hẳn nhờ cà phê đạt chất lượng”, chị Thuận chia sẻ.

Vụ vừa qua, gia đình chị Thuận tổng kết được 18 tấn quả tươi, sau khi trừ chi phí, chị còn lãi khoảng 300 triệu đồng. Với mức giá ổn định từ 27.000 đến 35.000 đồng/kg quả tươi, cà phê đang trở thành cây trồng có hiệu quả kinh tế cao nhất tại địa phương.

“Cây cà phê đem lại thu nhập tốt nên bà con quan tâm lắm. Trước kia công ty bảo đi tập huấn, ai cũng ngại, còn đùn đẩy nhau đi. Thế mà đến giờ tôi học nhiều đến nỗi không nhớ nổi bao nhiêu lớp”, chị Thuận cười nói.

Từ hơn 3 năm nay, chị Thuận còn làm Nhóm trưởng liên kết với Phúc Sinh Sơn La, có vai trò làm “cầu nối” giữa nông dân bản Tường Chung với doanh nghiệp. “Ví dụ khi công ty tổ chức họp, tôi sẽ là người thông báo và tập hợp bà con rồi đưa cán bộ giám sát đi kiểm tra diện tích trồng cà phê, đôn đốc bà con tuân thủ các tiêu chí canh tác từ công ty; tổng hợp số liệu sản xuất, mùa vụ để giúp chuỗi liên kết được thông suốt”, chị Thuận chia sẻ.

Theo ông Vũ Việt Thắng, Giám đốc Công ty CP Phúc Sinh Sơn La, điều thuận lợi là nhà máy của công ty được xây dựng trên vùng nguyên liệu cà phê rộng lớn, người nông dân chăm chỉ, chịu khó học hỏi. Để có những quả cà phê chất lượng tốt cho nhà máy chế biến, công ty chọn cách tiếp cận trực tiếp với bà con, hướng dẫn tỉ mỉ từ các tài liệu giấy đến kỹ thuật canh tác ngoài thực địa.

“Chúng tôi đã trải qua quá trình dài làm các chứng nhận từ quy mô nhỏ tới diện tích lớn, trước kia là UTZ (sau này sáp nhập vào Rainforest Alliance - RA), rồi 4C…, nên khi áp dụng chứng nhận mang tính toàn diện nhất là ESG, thì không có nhiều trở ngại. Về cơ bản các tiêu chí đều theo hướng nâng cao chất lượng, thuận tự nhiên, bền vững", – ông Thắng nói.

Trong đó phải tuân thủ nghiêm ngặt 6 trụ cột cốt lõi: Con người (tăng cường đào tạo, không sử dụng lao động trẻ em, đầy đủ bảo hộ lao động…), Sức khỏe đất (tăng cường quy trình hữu cơ, tưới tiết kiệm, dùng thảm cỏ giữ ẩm cho đất…), Sức khỏe cây (chăm sóc tỉa cành, bón phân đúng cách), Cảnh quan môi trường sống (thu gom rác thải), Cảnh quan nương rẫy (trồng cây che bóng, bảo vệ hệ thực vật, hệ côn trùng tự nhiên…) và Thu hái, chế biến đúng cách. Dần dần hình thành chuỗi nông nghiệp bền vững.

Trước kia, để mời nông dân đến nhà văn hoá tập huấn, ông Thắng và các kỹ sư của Phúc Sinh mất rất nhiều thời gian, thậm chí phải hỗ trợ tiền bà con mới đến.

“Song cũng bữa đực bữa cái, hôm nay chồng đi nhưng mai vợ lại đi thay nên học không hiệu quả. Bây giờ chúng tôi kết hợp với chính những nông dân giỏi và các nhóm trưởng như chị Lường Thị Thuận để đào tạo, tập huấn. Họ thành thạo tiếng dân tộc nên phối hợp với nhau rất nhanh”, ông Thắng tiết lộ.

Từ chỗ hợp tác với các hộ nông dân ở 8 bản (năm 2019), quy mô vùng nguyên liệu của Phúc Sinh Sơn La tăng dần và hiện đã đạt gần 3.000ha, tập trung chủ yếu tại khu vực huyện Mai Sơn cũ và thành phố Sơn La. Sự tham gia của nhà máy Phúc Sinh đã góp phần nâng cao chất lượng và thương hiệu vùng cà phê Sơn La, qua đó nâng giá bán sản phẩm của bà con.

"Hãy làm từ cái nhỏ nhất"

Chia sẻ với NTNN, ông Phan Minh Thông, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Phúc Sinh cho biết: Phúc Sinh tự hào là công ty số 1 về phát triển bền vững trong ngành nông nghiệp Việt Nam hiện nay. Không chỉ là các chứng chỉ ở vùng nguyên liệu, Phúc Sinh đã thực hiện hóa mô hình kinh tế tuần hoàn bằng các dây chuyền sản xuất cà phê hiện đại từ Colombia. Vỏ cà phê chín được thu gom để chế biến thành trà Cascara xuất khẩu, vừa gia tăng giá trị, vừa bảo vệ môi trường. Dây chuyền chế biến trà Cascara tại tỉnh Sơn La (khánh thành tháng 10/2023) cũng là dây chuyền đầu tiên tại Việt Nam sản xuất và chế biến trà Cascara trên quy mô lớn.

Như vậy, không chỉ có nguồn thu từ hạt mà bà con đã làm tăng giá trị cho cây cà phê từ việc cung cấp cà phê chín để làm trà Cascara hảo hạng.

Một điều Phúc Sinh khiến nhiều người ngưỡng mộ đó là nhờ số hoá và minh bạch, doanh nghiệp đã 3 lần gọi vốn thành công. Theo đó từ năm 2024 – 2025, Công ty CP Phúc Sinh đã nhận tài trợ quốc tế với tổng trị giá trên 1.000 tỷ đồng nhờ chiến lược phát triển bền vững, trong đó có 430.000 Euro tài trợ không hoàn lại từ Quỹ Khí hậu và Phát triển Hà Lan (DFCD).

“Các tổ chức tài chính quốc tế cảm thấy rất tự hào và hạnh phúc khi hợp tác với một đối tác như Phúc Sinh, vốn luôn đi trước và minh bạch hóa các quy định phát triển bền vững. Khi hai hồ sơ vay vốn được đặt lên bàn, hồ sơ có kiểm kê khí nhà kính và phát triển bền vững như Phúc Sinh sẽ được ưu tiên lựa chọn.

Mọi người cứ thắc mắc vì sao chúng tôi có thể làm được điều đó, nhưng tôi cũng nhiều lần khẳng định, ESG là một hành trình dài mà nếu lãnh đạo không thấu hiểu và quyết tâm, sẽ không thành công. Nếu đầu tư và phát triển bền vững với quy mô lớn mà làm ngay lập tức khi chưa có sự chuẩn bị, thì sẽ là một chi phí khổng lồ. Tuy nhiên Phúc Sinh đã làm từ lúc quy mô còn nhỏ, và sau 10 năm thì đến nay, khách hàng quốc tế đã sẵn sàng trả thêm tiền để mua sản phẩm bền vững của Phúc Sinh”, ông Thông thẳng thắn nói.

×