Vì sao chính quyền Trump giữ hàng triệu đô la tiền thu được từ việc bán dầu của Venezuela trong một ngân hàng ở Qatar?

Ngày 14/1, Chính quyền Tổng thống Trump đã xác nhận thương vụ bán dầu mỏ đầu tiên của Venezuela, cho biết đã thu về 500 triệu đô la. Đây chỉ là thương vụ đầu tiên trong số nhiều thương vụ dự kiến ​​sẽ mang về hàng tỷ đô la trong những tháng và có thể là nhiều năm tới.

Theo một cựu quan chức chính quyền am hiểu vấn đề, số tiền này đã được chuyển đến Qatar, thay vì được giữ trong các ngân hàng Mỹ hoặc gửi trực tiếp đến Venezuela. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nói với Newsmax ngày 14/1 rằng, tiền thu được từ việc bán dầu sẽ bắt đầu chảy vào Venezuela ngay từ ngày 15/1. Hai nguồn tin am hiểu hệ thống tài chính Venezuela cho biết các ngân hàng Venezuela đã bắt đầu quảng cáo tiền mặt, cho thấy tiền thu được từ dầu mỏ đã đến nước này.

Venezuela đã bị các chính phủ phương Tây trừng phạt, về cơ bản bị cô lập khỏi hệ thống ngân hàng toàn cầu trong nhiều năm. Venezuela đã tịch thu các tài sản dầu mỏ trong những thập kỷ qua, và các công ty năng lượng nước ngoài đã yêu cầu bồi thường.

Tổng thống Donald Trump đã phàn nàn về việc Venezuela "đánh cắp" các tài sản dầu mỏ của Mỹ, nhưng ông cũng nói rằng điều quan trọng là tiền thu được từ việc bán dầu phải trực tiếp mang lại lợi ích cho Venezuela và ngăn chặn những người có yêu sách về doanh thu dầu mỏ của Venezuela tiếp cận số tiền mà Mỹ hiện đang thu được từ các giao dịch đó.

Ông Trump đã ban hành một sắc lệnh hành pháp, trong đó ông tuyên bố rằng mọi nỗ lực nhằm áp đặt lệnh tịch thu, phong tỏa tài sản hoặc các phán quyết pháp lý khác để đòi lại số tiền đó đều bị ngăn chặn. Sắc lệnh nêu rõ nếu số tiền này không được giải phóng khỏi những vướng mắc pháp lý như vậy, nó sẽ "gây cản trở đáng kể đến những nỗ lực quan trọng của chúng ta nhằm đảm bảo sự ổn định kinh tế và chính trị ở Venezuela".

Việc chuyển tiền vào một tài khoản ở Qatar, có thể nằm ngoài tầm với của các doanh nghiệp và chủ nợ phương Tây đang đòi nợ, là một cách để đạt được mục tiêu của Mỹ.

Đảm bảo nguồn vốn mang lại lợi ích cho Venezuela

Việc các chủ nợ của Venezuela có thể trì hoãn các khoản thanh toán đó sẽ gây ra vấn đề cho cả nước này và chính quyền Trump.

“Đây thực sự là một vấn đề lớn. Venezuela nợ tiền của tất cả mọi người,” một chuyên gia về quan hệ quốc tế và Venezuela cho biết, người này yêu cầu được giấu tên để có thể phát biểu tự do.

Chuyên gia này cho biết Qatar từ lâu đã đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Mỹ và chính phủ Venezuela, ngay cả trước khi Mỹ bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro mở ra các kênh liên lạc trực tiếp hơn giữa hai chính phủ.

Và các chuyên gia khác nói với CNN rằng các ngân hàng Qatar đã đóng vai trò trung gian tương tự trong thời chính quyền Biden khi cho phép một số khoản tiền từ việc bán dầu mỏ lại chảy về Iran trong bối cảnh nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với nước này.

Theo Alejandro Grisanti, giám đốc sáng lập của Ecoanalitica, một công ty tư vấn khu vực Mỹ Latinh và Nam Mỹ hoạt động tại Venezuela và một số quốc gia khác, các ngân hàng Qatar đang nắm giữ số tiền này đã được chỉ thị bán đấu giá cho các ngân hàng Venezuela, ưu tiên cho thực phẩm, thuốc men và các doanh nghiệp nhỏ. Ông Grisanti cho biết thêm, số tiền đó sẽ được Ngân hàng Trung ương Venezuela thu gom và phân bổ theo các yêu cầu do Mỹ đặt ra.

Ông Bessent nói với Newsmax rằng, số tiền thu được sẽ được dùng để tài trợ cho các hoạt động của chính phủ Venezuela, an ninh và việc cung cấp lương thực.

Nhà Trắng không bình luận trực tiếp về việc chuyển tiền vào một ngân hàng ở Qatar trước khi được thanh toán cho Venezuela.

Mối quan ngại về tính minh bạch

Tuy nhiên, theo chuyên gia này, sắc lệnh hành pháp của ông Trump lẽ ra đã ngăn chặn được vấn đề các chủ nợ chặn dòng tiền cần thiết đến Venezuela. Việc các khoản tiền này được giữ ở Qatar không chỉ khiến chúng nằm ngoài tầm với của các thách thức pháp lý của Mỹ đối với sắc lệnh đó, mà còn làm giảm tính minh bạch của Mỹ trong việc theo dõi dòng tiền.

“Trừ khi có một kế hoạch công khai nào đó được đưa ra và nói rõ đây là cơ cấu quản lý của chính phủ đối với khoản tiền này, ai sẽ kiểm soát, đây là các biện pháp kiểm soát chống tham nhũng, chống rửa tiền sẽ được áp dụng… thì việc này đang được thiết lập giống như một quỹ đen. Điều này rất đáng lo ngại", một chuyên gia giấu tên cho biết.

Điều đó không có nghĩa là chính quyền Trump sẽ cố gắng làm điều gì đó xấu xa với số tiền đó. Nhưng theo chuyên gia, có những lo ngại chính đáng rằng Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez sẽ sử dụng các khoản tiền chảy về Venezuela để tiếp tục trả tiền cho các thành phần tham nhũng trong bộ máy chính phủ, bao gồm các nhóm bán quân sự và các băng đảng ma túy, nhằm duy trì quyền kiểm soát đất nước.

Một số nhà phê bình chính quyền Trump đang đặt câu hỏi về động cơ của ông Trump khi gửi tiền cho Qatar.

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, một đảng viên Dân chủ đến từ Massachusetts, phát biểu với Semafor, trang tin đầu tiên đưa tin về việc tiền được chuyển đến Qatar rằng: “Không có cơ sở pháp lý nào cho phép tổng thống lập một tài khoản ở nước ngoài mà ông ta kiểm soát để bán các tài sản bị quân đội Mỹ tịch thu. Đó chính xác là một động thái mà một chính trị gia tham nhũng sẽ bị thu hút".

×