Vì sao gạo ST25 GlobalGAP ở Cần Thơ (địa phận tỉnh Sóc Trăng cũ) đang bán giá tốt ngoài "chợ" nước Úc?

Gạo ST25 GlobalGAP bán tốt tại thị trường Úc, nông dân được bao tiêu sản phẩm với giá cao

Theo doanh nghiệp trên, nhiều năm trước đây, gạo ST25 giả xuất hiện trên thị trường đã ảnh hưởng không tốt đến hình ảnh và uy tín của sản phẩm gạo ST25 đối với người tiêu dùng.

Trước thực trạng này, UBND tỉnh Sóc Trăng (cũ) có chủ trương bảo vệ thương hiệu gạo địa phương, góp phần gia tăng giá trị gạo ST25.

Nhằm hiện thực hóa việc này, doanh nghiệp phối hợp cùng UBND huyện Trần Đề (thuộc tỉnh Sóc Trăng cũ) triển khai dự án trực tiếp sản xuất, phân phối, xuất khẩu gạo ST25.

Mục tiêu nhằm phát triển sản phẩm trực tiếp từ vùng trồng nơi có thổ nhưỡng tốt nhất. Nâng tầm chất lượng sản phẩm, qua đó nâng cao thu nhập của nông dân và các hợp tác xã. Đồng thời phát triển các sản phẩm chế biến sâu từ đó đa dạng hóa các sản phẩm từ vùng trồng.

Từ những mục tiêu đó, quy trình canh tác gạo ST25 được vạch ra với giống lúa có nguồn gốc rõ ràng, chọn vùng đất thích hợp nhất (xã Thạnh Thới An), trồng, thu hoạch, bảo quản theo tiêu chuẩn GlobalGAP và truy xuất được nguồn gốc trên cổng truy xuất nguồn gốc quốc gia.

Kết quả gạo ST25 GlobalGAP trong dự án có mùi hương và vị ngọt nổi bật. Do vậy, sản phẩm có công thức nấu riêng khác biệt hoàn toàn các sản phẩm trên thị trường. Sản phẩm được xuất khẩu tốt sang thị trường Úc, được bày bán tại nhiều siêu thị cao cấp.

Điều quan trọng hơn, nông dân trong hợp tác xã hợp tác với doanh nghiệp được bao tiêu sản phẩm với giá cao hơn thị trường.

Đại diện doanh nghiệp nói trên cho rằng muốn phát triển chuỗi nông nghiệp xanh bền vững, sản phẩm phải minh bạch về nguồn gốc, đảm bảo chất lượng và có quy trình sản xuất khép kín.

Riêng các cơ quan chức năng phải hỗ trợ công nghệ, liên kết nông dân vào các hợp tác xã để tối ưu hóa chi phí sản xuất. Đồng thời, kết nối các hợp tác xã với doanh nghiệp cung cấp đầu vào và đầu ra, có như vậy mới có tính bền vững.

Chuyển đổi xanh để bảo vệ "vựa lúa" lớn nhất cả nước

Ông Lý Việt Hùng - Trưởng Phòng Kinh tế trung hòa carbon (Cục Biến đổi khí hậu) cho biết, hiện nay, chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn xa vời, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để bảo vệ "vựa lúa" lớn nhất cả nước trước tác động của biến đổi khí hậu.

Ông Hùng phân tích, nông nghiệp vùng ĐBSCL đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Một mặt, khu vực này đang chịu sự tàn phá nặng nề của hạn hán, xâm nhập mặn, sụt lún và nước biển dâng. Mặt khác, chính các hoạt động canh tác nông nghiệp truyền thống lại đang làm trầm trọng thêm tình trạng biến đổi khí hậu.

Theo báo cáo kiểm kê khí nhà kính mới nhất, lĩnh vực nông nghiệp của nước ta phát thải gần 90 triệu tấn CO2 tương đương mỗi năm. Trong đó, canh tác lúa nước chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 45 triệu tấn, tiếp theo là chăn nuôi với khoảng 20 triệu tấn.

Việc thâm canh 3 vụ, nuôi tôm siêu thâm canh và lạm dụng phân bón hóa học đã sinh ra lượng khổng lồ khí methane (CH4) và N2O - những loại khí có khả năng gây hiệu ứng nhà kính mạnh gấp nhiều lần CO2.

Ông Hùng khẳng định: "Chúng ta đi qua những cánh đồng lúa xanh mướt, rất đẹp, nhưng trong quá trình canh tác đó lại phát thải lượng khí methane rất lớn do điều kiện yếm khí". Vì vậy, theo ông, việc chuyển đổi sang mô hình sản xuất ít phát thải là con đường duy nhất để phát triển bền vững.

Tuy nhiên, để chuyển đổi sang mô hình sản xuất ít phát thải phải có sự hỗ trợ của công nghệ để quản lý nước, giống, theo dõi sức khỏe cây trồng. Ngoài ra, cần phải có cơ chế tài chính và thể chế phù hợp. Nguyên nhân là do nông dân đã và đang đối mặt với "ma trận rào cản" từ thiếu vốn, chi phí đầu tư thiết bị cao và năng lực của các hợp tác xã còn hạn chế.

Theo PGS.TS Châu Minh Khôi - Phó Hiệu trưởng Trường Nông nghiệp (Đại học Cần Thơ), Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là trụ cột kinh tế với hơn 2,6 triệu ha đất nông nghiệp, đóng góp khoảng 31% GDP toàn ngành, chiếm 50% sản lượng lúa và 95% lượng gạo xuất khẩu của cả nước.

Tuy nhiên canh tác nông nghiệp cũng là nguồn phát thải khí nhà kính đáng kể. Chỉ riêng canh tác lúa gạo năm 2010 đã phát thải hơn 44 triệu tấn CO2 tương đương, chiếm 18% tổng lượng phát thải của Việt Nam. Trước bối cảnh đó, việc chuyển dịch sang nông nghiệp carbon thấp là tất yếu.

PGS.TS Châu Minh Khôi - Phó Hiệu trưởng Trường Nông nghiệp (Đại học Cần Thơ) cho biết, thời gian qua, ở ĐBSCL đã có những mô hình nông nghiệp chuyển dịch sang carbon thấp. Tuy nhiên, quá trình triển khai có nhiều điểm nghẽn. Trong đó gồm vốn, đất đai, nhân lực, thị trường, hạ tầng, công nghệ, chính sách.

Việc tháo gỡ những nút thắt trên không chỉ giúp nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt trên thị trường quốc tế, mà còn mở ra cơ hội tham gia vào thị trường tín chỉ carbon toàn cầu, mang lại lợi ích trực tiếp cho người nông dân từ việc "bán" không khí sạch.

×