Vì sao Hà Nội tiếp tục lùi thông qua đề án vùng phát thải thấp, chuyển từ "cấm lưu thông" sang "khuyến khích hạn chế"?

HĐND TP Hà Nội ngày 2/6 tiếp tục chưa thông qua Đề án Vùng phát thải thấp (LEZ) và Nghị quyết về chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông xanh. Đây là lần thứ hai liên tiếp các nội dung này được yêu cầu hoàn thiện thêm trước khi trình xem xét.

Tiếp tục nghiên cứu, xem xét thông qua tại kỳ họp tiếp theo

Theo Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Hà Nội Trần Thế Cương, đây là những chính sách rất quan trọng, có tác động lớn đến đời sống xã hội nên đã được tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, các tổ chức và tổ chức các buổi hội thảo thẩm tra kỹ lưỡng, đánh giá khách quan. Dù dự thảo đã tiếp thu nhiều góp ý, tuy nhiên ông Cương nhấn mạnh cần được đánh giá kỹ, tiếp nhận thêm nhiều thông tin của nhân dân, các tổ chức cá nhân liên quan, bảo đảm tính khả thi, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân.

Vì vậy, HĐND TP đề nghị UBND TP Hà Nội tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo trên cơ sở các ý kiến thảo luận tại kỳ họp, để trình lại tại kỳ họp chuyên đề (kỳ họp thứ 4) dự kiến diễn ra vào giữa tháng 6/2026.

Theo dự thảo của UBND TP Hà Nội, lộ trình triển khai vùng phát thải thấp cơ bản không thay đổi. Giai đoạn thí điểm sẽ thực hiện tại phường Hoàn Kiếm từ ngày 1/7 đến hết năm 2026; năm 2027 mở rộng sang phường Cửa Nam; từ năm 2028 đến năm 2029 triển khai trên toàn bộ khu vực bên trong Vành đai 1.

Tuy nhiên, một trong những nội dung gây nhiều tranh luận là phương án quản lý xe ôm công nghệ sử dụng xe máy chạy xăng. Nếu dự thảo trước quy định cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp thì dự thảo mới chuyển sang hướng "khuyến khích hạn chế hoạt động" trong giai đoạn thí điểm từ 1/7 đến 31/12/2026. ”. Thành phố cũng bổ sung khoảng 6.422 tỷ đồng để triển khai các chính sách hỗ trợ giai đoạn 2026-2030.

Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của HĐND TP Hà Nội cho rằng cần làm rõ nguồn lực thực hiện, khả năng cân đối ngân sách cũng như đánh giá tính phù hợp của việc chuyển từ "cấm lưu thông" sang "khuyến khích hạn chế hoạt động" đối với xe ôm công nghệ. Ban cho rằng nội dung này cần được rà soát để bảo đảm thống nhất với Nghị quyết 57 của HĐND TP, trong đó quy định xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động trên nền tảng kết nối vận tải không được lưu thông trong vùng phát thải thấp.

Chuyển từ "cấm lưu thông" sang "khuyến khích hạn chế hoạt động" không thay đổi chủ trương

Giải trình vấn đề này, UBND TP Hà Nội cho biết, hiện nay còn nhiều ý kiến trái chiều về chính sách hỗ trợ, do đó đã bỏ đề xuất hỗ trợ trực tiếp bằng tiền cho người dân trong khu vực Vành đai 1, đồng thời bỏ chính sách hỗ trợ chung về phí, lệ phí khi chuyển đổi phương tiện. Dự thảo hiện tập trung hỗ trợ các nhóm yếu thế như hộ nghèo, thông qua chính sách vay vốn, hỗ trợ lãi suất và khuyến khích sử dụng vận tải hành khách công cộng. Tổng kinh phí dự kiến sau điều chỉnh giảm từ 6.422 tỷ đồng xuống còn hơn 1.045 tỷ đồng.

Về đề xuất chuyển từ "cấm lưu thông" sang "khuyến khích hạn chế hoạt động", UBND TP Hà Nội khẳng định đây không phải thay đổi chủ trương đã được HĐND thông qua mà chỉ là giải pháp áp dụng trong giai đoạn thí điểm.

Cụ thể, UBND TP Hà Nội cho rằng, theo Nghị quyết 57 của HĐND TP, đối với xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động kinh doanh trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải, biện pháp áp dụng trong vùng phát thải thấp là cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp. Đồng thời cũng quy định “Lộ trình thực hiện các biện pháp trong vùng phát thải thấp được quy định chi tiết tại Đề án vùng phát thải thấp trình Hội đồng nhân dân Thành phố thông qua, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương”.

“Như vậy, Nghị quyết số 57 đã xác định rõ loại biện pháp được áp dụng, đồng thời giao Đề án vùng phát thải thấp quy định cụ thể lộ trình thực hiện các biện pháp này trên cơ sở điều kiện thực tế. Việc dự thảo Đề án đề xuất trong giai đoạn 1, từ ngày 1/7/2026 đến ngày 31/12/2026, thực hiện thí điểm tại phường Hoàn Kiếm theo hướng khuyến khích hạn chế hoạt động, điều hướng phương tiện trên phần mềm quản lý điều hành xe và thúc đẩy chuyển đổi phương tiện là bước chuẩn bị, chuyển tiếp nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người lao động và người dân thích ứng trước khi áp dụng đầy đủ biện pháp cấm lưu thông theo lộ trình”, UBND TP Hà Nội lý giải.

Theo UBND TP Hà Nội, trong thời gian thí điểm thành phố sẽ tập trung tuyên truyền, rà soát dữ liệu phương tiện, phối hợp với các nền tảng gọi xe điều chỉnh thuật toán điều hướng, khuyến khích sử dụng phương tiện năng lượng sạch và đánh giá tác động thực tế trước khi triển khai đầy đủ các biện pháp theo lộ trình.

Liên quan đến các chính sách trên, đại biểu Trần Thanh Hà đề nghị thành phố tiếp tục đánh giá kỹ tác động đối với người dân, doanh nghiệp và các nhóm lao động chịu ảnh hưởng trực tiếp. Theo ông, nguyên tắc quan trọng là "hỗ trợ phải đi trước hoặc đồng thời với các biện pháp hạn chế".

Ông cũng kiến nghị Hà Nội sớm triển khai các chính sách tín dụng ưu đãi, phát triển hạ tầng trạm sạc, nâng cao năng lực giao thông công cộng, đồng thời đánh giá khả năng đáp ứng của hệ thống điện, công tác phòng cháy chữa cháy và xử lý pin thải.

Trong khi đó, đại biểu Phùng Bá Nhân cho rằng để vùng phát thải thấp phát huy hiệu quả lâu dài, thành phố cần nghiên cứu các giải pháp kiểm soát phương tiện ngay từ bây giờ, trong đó có việc hạn chế gia tăng phương tiện mới. Tuy nhiên, điều này phải song hành với việc nâng cấp hệ thống vận tải công cộng để đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.

Theo UBND TP Hà Nội, việc xây dựng vùng phát thải thấp nhằm thực hiện Nghị quyết 57 của HĐND TP, trong bối cảnh chất lượng không khí tại Hà Nội có thời điểm suy giảm, đặc biệt ở khu vực trung tâm. Kết quả nghiên cứu giai đoạn 2023-2025 cho thấy giao thông là một trong những nguồn phát thải bụi mịn lớn nhất. Hiện Thủ đô Hà Nội có khoảng 6,9 triệu xe máy, trong đó khu vực vành đai 1 có khoảng 450.000 xe.

×