Vì sao hàng trăm tỷ đồng vốn thực hiện chương trình nông thôn mới, giảm nghèo ở Lâm Đồng vẫn chưa được giải ngân?

Tỷ lệ giải ngân Chương trình MTQG còn thấp

Lâm Đồng là tỉnh có diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước, nguồn vốn để địa phương tổ chức thực hiện các Chương trình MTQG cũng rất lớn. Cụ thể, nguồn vốn Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Lâm Đồng giai đoạn 2026-2030 là 827,817 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng thì tỷ lệ giải ngân các Chương trình MTQG tại địa phương vẫn còn chậm. Cụ thể, với chương trình xây dựng nông thôn mới, nguồn vốn thực hiện năm 2025 chuyển nguồn sang năm 2026 là hơn 210 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến ngày 20/8/2026 mới chỉ giải ngân được hơn 54 tỷ đồng (đạt 25,63%).

Tương tự, chương trình giảm nghèo bền vững có vốn năm 2025 chuyển nguồn sang năm 2026 là hơn 280 tỷ đồng. Tuy nhiên, tới ngày 20/8/2026 mới chỉ giải ngân được hơn 43 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 16%.

Riêng năm 2026 và việc phân bổ vốn Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030 thì mới chỉ có 112/124 xã, phường, đặc khu có thông tin về việc ban hành nghị quyết của HĐND và quyết định của UBND phân bổ vốn, đạt 90,3%. Hiện còn 12/124 xã, phường chưa có thông tin về phân bổ vốn.

Ông Lê Quang Dần – Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và môi trường tỉnh Lâm Đồng đánh giá, tiến độ triển khai và giải ngân nguồn vốn chuyển từ năm 2025-2026 còn chậm. Đến nay, tỷ lệ giải ngân một số chương trình MTQG tại Lâm Đồng vẫn còn thấp, nhiều dự án, nhiệm vụ vẫn đang trong quá trình hoàn thành thủ tục đầu tư, điều chỉnh dự án, lựa chọn nhà thầu hoặc hoàn thiện hồ sơ thanh quyết toán nên chưa đủ điều kiện giải ngân theo quy định.

Ngoài ra, việc triển khai Chương trình MTQG sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã còn gặp nhiều khó khăn. Việc thay đổi địa giới hành chính, chủ đầu tư, phạm vi đầu tư, danh mục dự án và tổ chức thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp làm phát sinh khối lượng lớn công việc liên quan đến rà soát hiện trạng, cập nhật số liệu, điều chỉnh kế hoạch vốn, bàn giao hồ sơ, kiện toàn tổ chức bộ máy và phân công nhiệm vụ giữa các cơ quan, đơn vị nên ảnh hưởng đến tiến độ triển khai chung.

Đẩy mạnh thực hiện các chương trình MTQG

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, một số hạn chế, tồn tại trong triển khai Chương trình MTQG ở địa phương là có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Theo đó, việc tổ chức thực hiện các Chương trình MTQG giai đoạn 2021 - 2025 còn tồn tại nhiều dự án, nhiệm vụ có tính chất phức tạp, kéo dài nhiều năm.

Nguồn vốn được phép chuyển sang năm 2026 chủ yếu là các dự án còn tồn đọng, khó triển khai hoặc đang vướng mắc về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, thanh quyết toán và điều chỉnh dự án. Do đó việc tiếp tục giải ngân trong năm 2026 gặp nhiều khó khăn.

Đồng thời, năm 2026 là năm đầu triển khai Chương trình MTQG giai đoạn 2026-2030. Trong thời gian đầu năm, nhiều văn bản quy định, hướng dẫn của Trung ương chưa được ban hành đầy đủ hoặc được ban hành trong thời gian ngắn, dẫn đến địa phương phải vừa chờ hướng dẫn, vừa chuẩn bị các điều kiện triển khai.

Ngoài ra, năng lực chuyên môn và kinh nghiệm của một bộ phận cán bộ trực tiếp thực hiện Chương trình MTQG, nhất là cán bộ cấp xã mới được bố trí sau sắp xếp đơn vị hành chính, còn hạn chế. Việc tiếp cận các quy định mới còn lúng túng, ảnh hưởng đến chất lượng tham mưu và tiến độ triển khai.

Bên cạnh đó, một số cán bộ, công chức còn tâm lý e ngại trách nhiệm trong tham mưu, thẩm định, phê duyệt các nội dung hỗ trợ, nhất là các dự án phát triển sản xuất, mô hình sinh kế và các nội dung có cơ chế đặc thù.

Chính vì vậy, để đẩy nhanh tiến độ thực hiện Chương trình MTQG tại Lâm Đồng trong thời gian tới, địa phương sẽ gắn kết quả thực hiện và tỷ lệ giải ngân chương trình với công tác đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, thi đua, khen thưởng của người đứng đầu các sở, ngành, địa phương; kiên quyết kiểm điểm trách nhiệm đối với các đơn vị để chậm tiến độ mà không có lý do chính đáng.

Song song với đó, tỉnh Lâm Đồng sẽ tiếp tục phân cấp, phân quyền cho UBND xã trong quản lý và tổ chức thực hiện các dự án quy mô nhỏ theo đúng quy định của pháp luật nhằm rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục đầu tư.

Đồng thời, tổ chức đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ cấp xã, nhất là cán bộ mới được phân công thực hiện chương trình, tập trung vào các nội dung về đầu tư công, quản lý ngân sách, đấu thầu, thanh quyết toán, quản lý dự án và các quy định đặc thù của Chương trình MTQG.

×