Vì sao Iran sẽ không thua Mỹ và Israel dù yếu hơn?

Một quốc gia như Iran, dù bị hạn chế về sức mạnh không quân và khả năng triển khai sức mạnh ra bên ngoài, vẫn có thể tận dụng các lợi thế bất đối xứng và địa lý để gây ra chi phí tác chiến đáng kể cho đối thủ, buộc họ phải điều chỉnh chiến lược và thậm chí tạo ra ưu thế chiến lược trong cục diện xung đột, tờ Tribune viết.

Dù phải chịu các lệnh trừng phạt liên tục trong hơn 5 thập kỷ, Iran vẫn sở hữu một trong những kho tên lửa đạn đạo lớn nhất Trung Đông, gồm các dòng như Khorramshahr, Ghadr và Fattah-2, với tầm bắn lên tới khoảng 2.000 km. Kho vũ khí này đủ sức vươn tới toàn bộ lãnh thổ Israel, các căn cứ quân sự của Mỹ tại vùng Vịnh và nhiều khu vực chiến lược trong khu vực.

Dù năng lực sản xuất trong nước không thể so sánh với các loại vũ khí dẫn đường chính xác của Mỹ, chi phí chế tạo thấp cho phép Iran sản xuất số lượng lớn tên lửa để phóng theo loạt. Những đợt tấn công dày đặc như vậy có thể gây quá tải cho các hệ thống phòng thủ nhiều tầng của đối phương, buộc họ phải tiêu hao số lượng lớn tên lửa đánh chặn. Trong các cuộc tấn công kéo dài, ngay cả những hệ thống phòng không hiện đại như Patriot, THAAD, Iron Dome và Arrow cũng có nguy cơ cạn kiệt kho đánh chặn khi phải đối mặt với các đợt phóng liên tục.

Không chỉ có lợi thế về số lượng vũ khí chi phí thấp, Iran còn được cho là có một ưu thế đặc biệt: nhiều kho vũ khí của họ được giấu sâu dưới lòng đất đến mức ngay cả máy bay tàng hình Northrop Grumman B-2 Spirit của Mỹ cũng khó phá hủy. Điều này tạo ra logic “đòn trả đũa lần hai”, nghĩa là ngay cả khi cơ sở hạ tầng trên mặt đất bị phá hủy, Iran vẫn có thể phản công. Trong bối cảnh khu vực, việc tiêu diệt hoàn toàn lực lượng chiến lược của Iran gần như là điều không thể nếu không tiến hành một cuộc chiến quy mô lớn.

Iran cũng sở hữu kho lớn máy bay không người lái và đạn bay lảng vảng có tầm hoạt động tới 2.000 km. Những hệ thống này kết hợp chức năng tấn công, trinh sát và tác chiến điện tử. Các bầy drone giá rẻ có thể gây quá tải hệ thống phòng không, làm gián đoạn hậu cần và buộc đối phương phải luôn trong trạng thái cảnh giác cao.

Năng lực quân sự của Iran gắn với học thuyết răn đe dựa trên “răn đe bằng cách ngăn chặn và bào mòn đối phương”. Với tên lửa đạn đạo, UAV, vũ khí chống hạm và khả năng kiểm soát các điểm nghẽn chiến lược, học thuyết này nhằm khiến mọi cuộc xung đột trực tiếp trở nên tốn kém và kéo dài đối với đối phương.

Một yếu tố quan trọng là khả năng gây sức ép kinh tế địa chiến lược thông qua việc đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu. Các xuồng tấn công nhanh, thủy lôi và tên lửa chống hạm tầm trung có thể gây rủi ro lớn cho cả tàu thương mại lẫn quân sự.

Địa hình bên trong lãnh thổ Iran cũng mang lại lợi thế phòng thủ đáng kể. Hệ thống núi non tạo thành lớp lá chắn tự nhiên cho các cơ sở quân sự, trong khi mạng lưới hạ tầng ngầm rộng lớn cung cấp chiều sâu phòng thủ và khả năng sống sót cao cho kho vũ khí.

Ngoài ra, Iran còn có mạng lưới các nhóm đồng minh và lực lượng ủy nhiệm tại Iraq, Lebanon, Syria và Yemen. Các lực lượng này có thể mở thêm nhiều mặt trận, phân tán lực lượng đối phương và tạo ra các tình thế khó xử về chính trị – phù hợp với học thuyết “phòng thủ từ xa” của Tehran.

Bên cạnh yếu tố quân sự, nhận thức của đối phương về khả năng phản công của Iran – từ việc phóng tên lửa vào Israel, đe dọa các căn cứ Mỹ cho đến làm gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu – cũng đóng vai trò như một tín hiệu chính trị có thể ảnh hưởng mạnh đến tính toán chiến lược của đối thủ.

Cuối cùng, theo Tribune, yếu tố đoàn kết trong xã hội Iran – được thúc đẩy bởi văn hóa chính trị và câu chuyện kháng cự – cũng góp phần củng cố sức mạnh quốc gia trong bối cảnh chiến tranh.

×