Vì sao kế hoạch huy động 4,2 tỷ USD của FIFA phản tác dụng và nó sẽ khiến Gianni Infantino “bay ghế”?

Vì sao kế hoạch của FIFA phản tác dụng và điều đó có thể ảnh hưởng thế nào đến Gianni Infantino

Sau vài ngày gây chấn động trong làng bóng đá thế giới, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino hôm thứ Bảy đã quyết định hủy bỏ kế hoạch bán cổ phần cho các nhà đầu tư tư nhân đối với các giải đấu do FIFA quản lý, bao gồm cả World Cup.

Nhưng vì sao Gianni Infantino, người chỉ một ngày trước đó vẫn khẳng định sẽ tiếp tục tiến hành quá trình tham vấn theo hướng "cởi mở và dân chủ" với các bên liên quan, lại buộc phải từ bỏ kế hoạch?

Câu trả lời nằm ở việc các thế lực quyền lực nhất của bóng đá thế giới đã nhanh chóng đoàn kết để phản đối điều mà nhiều người coi là sự thay đổi mang tính cấu trúc lớn nhất của môn thể thao vua trong nhiều thập kỷ. Điều khởi đầu như một dự án tài chính đầy tham vọng nhanh chóng biến thành một cuộc khủng hoảng chính trị, khiến Gianni Infantino ngày càng bị cô lập và buộc phải thực hiện một trong những màn "quay xe" đáng chú ý nhất trong nhiệm kỳ của mình.

Trọng tâm của tranh cãi nằm ở bản chất kế hoạch của FIFA: thành lập một công ty con mang tên FIFA Forward Enterprise (FFE), đơn vị sẽ quản lý toàn bộ hoạt động thương mại của các giải đấu lớn nhất FIFA như World Cup nam, World Cup nữ, FIFA Club World Cup cùng nhiều giải đấu quốc tế khác.

FIFA dự định bán khoảng 20% cổ phần thiểu số của FFE cho các nhà đầu tư dài hạn, định giá công ty ở mức khoảng 20 tỷ USD và huy động 4,2 tỷ USD ngay trong năm nay.

Đổi lại, FIFA cam kết mỗi trong số 211 liên đoàn thành viên sẽ nhận ngay 20 triệu USD vào đầu năm 2027, và khoản hỗ trợ này có thể tăng lên 40 triệu USD trước khi chu kỳ tài chính kết thúc vào năm 2030. Infantino thậm chí còn ấn định ngày 19/9 là hạn chót để các liên đoàn đưa ra quyết định.

Vị chủ tịch 56 tuổi nhiều lần khẳng định đề xuất này sẽ tạo ra nguồn tài chính chưa từng có để phát triển bóng đá, đồng thời FIFA vẫn giữ quyền kiểm soát tuyệt đối nhờ chỉ bán cổ phần không có quyền chi phối.

Tuy nhiên, thay vì nhận được sự ủng hộ, kế hoạch lại châm ngòi cho một làn sóng phản đối mạnh mẽ.

Sự phản kháng quyết liệt nhất đến từ châu Âu, khi UEFA cùng toàn bộ 55 liên đoàn thành viên tuyên bố sẽ tẩy chay World Cup nếu FIFA vẫn theo đuổi kế hoạch.

Sau đó, 41 liên đoàn thuộc CONCACAF cũng nhất trí bác bỏ đề xuất, trong khi Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) công khai đứng về phía UEFA và CONCACAF, khẳng định họ chia sẻ những mối quan ngại nghiêm trọng.

Ngay cả Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF), vốn được xem là một trong những đồng minh thân cận nhất của Gianni Infantino, cũng không ủng hộ kế hoạch mà chỉ kêu gọi các thành viên nghiên cứu kỹ trước khi đưa ra quyết định.

Làn sóng phản đối còn lan rộng ra ngoài phạm vi bóng đá.

Thủ tướng Anh Andy Burnham cáo buộc FIFA đang cố gắng trao quyền kiểm soát bóng đá cho các nhà đầu tư, đồng thời tuyên bố Gianni Infantino là "người không phù hợp để lãnh đạo FIFA", qua đó tạo thêm áp lực chính trị đối với vị chủ tịch này.

Sự phản đối từ châu Âu đặc biệt nguy hiểm bởi UEFA có sức ảnh hưởng rất lớn.

Các CLB và đội tuyển châu Âu thống trị những giải đấu mang lại doanh thu cao nhất cho FIFA như World Cup và FIFA Club World Cup. Nhiều người lo ngại rằng khi có các quỹ đầu tư tham gia, áp lực tạo lợi nhuận sẽ khiến FIFA phải mở rộng quy mô giải đấu, tăng số trận đấu và kéo dài lịch thi đấu để tối đa hóa doanh thu.

Theo quan điểm của hệ sinh thái bóng đá châu Âu, đây là rủi ro quá lớn. Việc FIFA tổ chức thêm nhiều trận đấu có thể làm giảm giá trị các giải vô địch quốc nội cũng như Champions League, đồng thời khiến lịch thi đấu vốn đã quá dày đặc trở nên quá tải đối với các cầu thủ.

Trong bối cảnh các đài truyền hình và nhà tài trợ đã đầu tư rất lớn cho hàng loạt giải đấu khác nhau, nhiều người tin rằng tốc độ thương mại hóa bóng đá đã có giới hạn mà các quỹ đầu tư tư nhân khó có thể chấp nhận.

Nền tảng chính trị của kế hoạch càng lung lay khi những nghi ngờ bắt đầu xuất hiện ngay bên trong FIFA.

Carlos Cordeiro, cố vấn cấp cao của Gianni Infantino, cựu Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Mỹ và cựu lãnh đạo ngân hàng Goldman Sachs, đã từ chức để phản đối, gọi FFE là "một thỏa thuận tồi đối với các liên đoàn thành viên FIFA, một thỏa thuận tồi đối với bóng đá và một thỏa thuận tồi cho tương lai lâu dài của môn thể thao này".

Sau đó là đòn giáng còn nặng nề hơn từ Giám đốc điều hành FIFA Kevin Lamour.

Ông công khai cho rằng FFE không phải sáng kiến quản trị của tổ chức mà chỉ đơn thuần là "dự án của một cá nhân". Lamour còn tiết lộ nhiều nhân viên FIFA cảm thấy "bị đánh lừa" bởi cách dự án được triển khai.

Những phát biểu này cho thấy Gianni Infantino không chỉ đánh mất sự ủng hộ từ các liên đoàn lớn mà còn phải đối mặt với sự bất đồng ngay trong nội bộ FIFA.

Tên của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng bất ngờ xuất hiện khi tờ The Times - đơn vị đầu tiên tiết lộ kế hoạch - cho biết các nhà đầu tư tiềm năng bao gồm Joshua Kushner, em trai con rể ông Trump Jared Kushner, cùng một bộ phận của ngân hàng JP Morgan Chase, tổ chức từng tài trợ cho dự án European Super League thất bại trước đây.

Tuy nhiên, ông Donald Trump đã bác bỏ mọi đồn đoán, khẳng định chưa từng trao đổi với Infantino về kế hoạch này.

Sự sụp đổ của FFE có thể kéo theo những hệ lụy vượt xa một dự án thương mại thất bại.

Cuộc bầu cử Chủ tịch FIFA tiếp theo sẽ diễn ra ngày 19/3/2027 tại Rabat (Ma Rốc). Sau khi đắc cử năm 2016 và tái đắc cử mà không có đối thủ vào các năm 2019 và 2023, điều lệ FIFA cho phép Gianni Infantino tranh cử thêm một nhiệm kỳ bốn năm cuối cùng.

Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát từng cho rằng FFE có thể trở thành nền tảng giúp Gianni Infantino tiếp tục nắm giữ vai trò kiểu "ủy viên thương mại" đầy quyền lực đối với đế chế kinh doanh của FIFA ngay cả sau khi kết thúc nhiệm kỳ vào năm 2031.

Trong ngắn hạn, vụ việc này cũng có thể làm thay đổi hoàn toàn cục diện cuộc bầu cử.

Một ứng viên cần giành được đa số trong tổng số 211 liên đoàn thành viên, tức khoảng 106 phiếu, để chiến thắng nếu cuộc bầu cử có cạnh tranh. Dù các liên đoàn không phải lúc nào cũng bỏ phiếu theo khối, nhưng việc khiến phần lớn UEFA, CONCACAF và AFC quay lưng chắc chắn sẽ làm bài toán chính trị của Gianni Infantino trở nên khó khăn hơn rất nhiều sau nhiều năm củng cố quyền lực.

Sự thay đổi trong bầu không khí chính trị cũng có thể khuyến khích các đối thủ bước vào cuộc đua.

Chủ tịch AFC Sheikh Salman bin Ebrahim Al Khalifa, người từng chỉ thua sít sao Gianni Infantino trong cuộc bầu cử năm 2016, là một trong những người chỉ trích mạnh mẽ nhất kế hoạch này.

Ông gọi việc FIFA không tham vấn các liên đoàn là "hoàn toàn không thể chấp nhận", cho rằng một quyết định quan trọng như vậy đang làm suy yếu nền tảng của bóng đá thế giới.

Trong bối cảnh thời hạn đăng ký tranh cử kéo dài đến ngày 18/11, những phát biểu của Sheikh Salman đã làm dấy lên nhiều đồn đoán rằng ông có thể một lần nữa trở thành đối thủ của Gianni Infantino.

Ở thời điểm hiện tại, Gianni Infantino đã chính thức từ bỏ kế hoạch, thừa nhận rằng những chia rẽ do FFE tạo ra đã vượt xa "mục tiêu ban đầu" của dự án.

Tuy nhiên, những tổn thất có lẽ đã xảy ra.

FFE được xây dựng với tham vọng bảo đảm tương lai tài chính của bóng đá. Nhưng cuối cùng, điều bắt đầu như một kế hoạch đầy tham vọng nhằm mang về hàng tỷ USD cho sự phát triển của môn thể thao vua lại kết thúc bằng một thất bại nặng nề đối với Gianni Infantino.

Khi cuộc bầu cử Chủ tịch FIFA năm 2027 đang đến gần, những hệ quả từ vụ FFE có thể không chỉ quyết định khả năng tái đắc cử của Gianni Infantino mà còn ảnh hưởng đến hướng đi của nền quản trị bóng đá toàn cầu trong nhiều năm tới.

×