Vì sao kinh tế Campuchia tăng trưởng top nhanh nhất thế giới và có thể gấp đôi Thái Lan?

Campuchia ở đâu?

Campuchia – “đất nước chùa tháp” – nằm ở tây nam bán đảo Đông Dương, giáp Thái Lan ở phía tây và tây bắc, Việt Nam ở phía đông, Lào ở phía đông bắc và biển ở phía nam. Thủ đô Phnom Penh là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa lớn nhất cả nước.

Với diện tích 181.035 km², Campuchia có địa hình chủ yếu là đồng bằng ở phía nam và đông nam, bao quanh bởi đồi núi. Hệ thống sông ngòi tập trung ở Biển Hồ Tonlé Sap, vịnh Thái Lan, trong đó sông Mekong chảy dọc từ bắc xuống nam.

Campuchia hiện có khoảng 16 triệu dân, trong đó người Khmer chiếm gần 90%, bên cạnh các cộng đồng dân tộc thiểu số. Tiếng Khmer là ngôn ngữ chính thức của quốc gia này.

Phật giáo được xác định là quốc đạo, với khoảng 90% dân số theo đạo Phật. Ngoài ra, Campuchia còn có các tôn giáo khác như Thiên Chúa giáo, Hồi giáo cùng một số tín ngưỡng truyền thống.

Kinh tế Campuchia tăng trưởng trong top nhanh nhất thế giới

Theo VCCI, Campuchia cho thấy khả năng phục hồi kinh tế ấn tượng, với tốc độ tăng trưởng bình quân 7,6%/năm trong giai đoạn 1995–2019, nằm trong nhóm nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới.

Chính phủ Hoàng gia Campuchia ưu tiên thu hút FDI thông qua Luật Đầu tư với nhiều ưu đãi như cho phép sở hữu 100% vốn nước ngoài, miễn hoặc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn thuế nhập khẩu hàng hóa vốn và không hạn chế hồi hương vốn. Luật Đầu tư sửa đổi năm 2021 tập trung thu hút đầu tư vào các lĩnh vực mới nổi như chế biến nông sản, điện tử – máy móc, y tế, phụ tùng công nghiệp, hạ tầng và năng lượng xanh.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo tăng trưởng kinh tế của Campuchia đạt khoảng 4,8%, lạm phát tăng nhẹ lên mức 2,8% nhưng vẫn trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, tranh chấp biên giới đã bắt đầu tác động đến một số lĩnh vực, đặc biệt là du lịch và dòng kiều hối, dù Campuchia và Thái Lan đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn.

Xung đột biên giới Campuchia – Thái Lan năm 2025 bùng phát từ vụ đụng độ vũ trang ngắn ngày 28/5 tại khu vực Tam giác Ngọc lục bảo (Chong Bok), nơi giáp ranh Campuchia, Thái Lan và Lào, khiến một binh sĩ Campuchia thiệt mạng.

Sự kiện này kéo theo hàng loạt động thái đáp trả về quân sự, ngoại giao và kinh tế giữa hai nước. Căng thẳng leo thang khi Campuchia công bố đoạn ghi âm cuộc điện thoại giữa cựu Thủ tướng Hun Sen và Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra, làm dấy lên khủng hoảng chính trị nội bộ tại Thái Lan và gây rạn nứt liên minh cầm quyền.

Song song với các biện pháp ngoại giao, Campuchia và Thái Lan liên tiếp đóng cửa cửa khẩu biên giới, áp đặt hạn chế thương mại, cấm vận nhiên liệu và hàng hóa, đồng thời tăng cường hiện diện quân sự tại các khu vực tranh chấp.

Theo Tổng cục Hải quan và Thuế tiêu thụ đặc biệt Campuchia (GDCE), trong 8 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của nước này đạt 20,18 tỷ USD, tăng 14,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực gồm quần áo, giày dép, xe đạp, lốp ô tô, đồ du lịch và nhiều nông sản như gạo, cao su, sắn, hạt điều, chuối, xoài, nhãn; trong đó 5 thị trường lớn nhất là Mỹ, Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản và Canada.

Ở chiều nhập khẩu, Campuchia ghi nhận kim ngạch 21,96 tỷ USD, tăng 16,2% so với cùng kỳ 2024, nâng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong 8 tháng lên hơn 42 tỷ USD. Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu gồm dầu khí, nguyên liệu cho ngành may mặc – giày dép, dược phẩm, xe cộ, máy móc, thiết bị điện tử và hàng tiêu dùng.

Theo tờ Mekong ASEAN, Trung Quốc là quốc gia đầu tư lớn nhất vào Campuchia trong năm 2025, chiếm hơn 50% tổng vốn đầu tư, theo sau là các nhà đầu tư nội địa Campuchia, Singapore và Việt Nam. Dù có những tháng Việt Nam dẫn đầu, về tổng thể, Trung Quốc vẫn là nguồn vốn FDI lớn nhất, đổ vào các lĩnh vực như công nghiệp, hạ tầng và nông nghiệp, tạo ra nhiều dự án quan trọng.

Chi tiết về đầu tư vào Campuchia năm 2025:

Trung Quốc: Dẫn đầu với khoảng 53-54% tổng vốn đầu tư trong 7-9 tháng đầu năm, tập trung vào các dự án cơ sở hạ tầng (như cầu) và công nghiệp.

Nhà đầu tư nội địa: Đứng thứ hai, đóng góp khoảng 30-31% vốn đầu tư.

Singapore: Xếp thứ ba với khoảng 6-7% tổng vốn.

Việt Nam: Vị trí thứ tư, chiếm khoảng 5% tổng vốn, nhưng đôi khi vươn lên dẫn đầu trong các tháng cụ thể (như tháng 11/2024).

Trước đó, theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Campuchia là một trong những nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, đạt trung bình khoảng 7%/năm trong suốt hai thập niên qua. Những năm gần đây, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp, tỷ giá hối đoái cơ bản ổn định. Cùng với việc mở rộng nền tảng phát triển, quy mô kinh tế Campuchia không ngừng gia tăng. Giai đoạn 2014–2019, GDP của nước này tăng từ 15,237 tỷ USD lên 24,605 tỷ USD.

Campuchia có thể tăng trưởng gấp đôi Thái Lan

Theo VCCI, kinh tế Thái Lan đang đối mặt với nhiều rào cản mang tính cơ cấu, trong bối cảnh nước này và Campuchia phản ánh hai giai đoạn phát triển khác nhau của khu vực Đông Nam Á. Là nền kinh tế thu nhập trung bình phát triển hơn, GDP bình quân đầu người của Thái Lan đạt 7.338 USD năm 2023, song đà tăng trưởng khá khiêm tốn. IMF dự báo GDP thực của Thái Lan tăng 2,7% năm 2024 và 2,9% năm 2025, trong khi ADB đưa ra mức tăng 2,8% năm 2025 và 2,9% năm 2026.

Ngược lại, Campuchia – quốc gia đạt ngưỡng thu nhập trung bình thấp từ năm 2015 – đặt mục tiêu trở thành nước thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và thu nhập cao vào năm 2050. GDP bình quân đầu người của Campuchia dự kiến đạt 2.870 USD năm 2025, với tăng trưởng kinh tế khoảng 5,8% theo Ngân hàng Thế giới và IMF, cao gần gấp đôi Thái Lan.

Những năm gần đây, Campuchia liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng 5–6%, vượt xa mức 2–3% của Thái Lan, phản ánh mô hình “tăng trưởng đuổi kịp” điển hình của nền kinh tế đang phát triển, dựa trên lợi thế nền thấp, chi phí lao động cạnh tranh và quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh.

Với quan hệ với Việt Nam, theo Đại sứ Việt Nam tại Campuchia Nguyễn Minh Vũ chia sẻ tại Diễn đàn Doanh nhân Việt Nam – Campuchia 2025 hồi tháng 10 vừa qua, Việt Nam và Campuchia có nhiều dư địa để đẩy mạnh hợp tác kinh tế. Năm 2024, GDP Việt Nam tăng 7,1%, Campuchia tăng 6%, thuộc nhóm cao nhất khu vực; dự kiến năm 2025, hai nền kinh tế lần lượt tăng 8% và 5%, với quy mô GDP đạt khoảng 500 tỷ USD và 51 tỷ USD.

Campuchia hiện là đối tác thương mại lớn thứ 12 của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác lớn thứ 3 và thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của Campuchia. Kim ngạch thương mại song phương năm 2024 đạt 10,1 tỷ USD, tăng 17,5%; 9 tháng năm 2025 đạt 8,7 tỷ USD và cả năm có thể chạm mốc 12 tỷ USD.

Việt Nam chủ yếu nhập khẩu từ Campuchia nông sản và nguyên liệu, trong khi Campuchia nhập từ Việt Nam các mặt hàng dệt may, sắt thép, vật liệu xây dựng, xăng dầu, phân bón, hàng tiêu dùng, thiết bị công nghiệp, cùng nhu cầu lớn về công nghệ, ô tô, điện tử và thực phẩm chế biến.

×