Vì sao kinh tế Thái Lan tăng trưởng chậm, dễ bị Việt Nam "soán ngôi"?

Thái Lan ở đâu?

Nằm ở vị trí trung tâm bán đảo Đông Dương, Thái Lan từ lâu được coi là đầu mối trung chuyển quan trọng của khu vực Đông Nam Á lục địa. Quốc gia này giáp Myanmar ở phía tây và tây bắc, Lào ở phía đông bắc, Campuchia ở phía đông nam và Malaysia ở phía nam, đồng thời có hai mặt hướng ra Biển Andaman và Vịnh Thái Lan. Với lợi thế địa lý mang tính “bản lề” khu vực, Thái Lan giữ vai trò cửa ngõ du lịch – thương mại, tạo điều kiện kết nối thuận lợi giữa lục địa và biển đảo cũng như với Việt Nam, Singapore, Malaysia, Lào, Campuchia và Myanmar.

Với diện tích hơn 513.000 km² và dân số trên 70 triệu người, Thái Lan từng tận dụng rất tốt lợi thế địa lý để phát triển du lịch, thương mại và công nghiệp chế tạo.

Bangkok – thủ đô của Thái Lan nhiều năm liền nằm trong nhóm các thành phố đón lượng khách quốc tế lớn nhất thế giới, nổi tiếng với các hoạt động mua sắm, giải trí, lễ hội và ẩm thực. Cùng với đó, Phật giáo – quốc đạo của Thái Lan ăn sâu vào đời sống xã hội. Có khoảng 95% dân số theo đạo Phật, với hơn 40.000 ngôi chùa ở Thái Lan, người Thái rất coi trọng việc thực hành tín ngưỡng này.

Tăng trưởng GDP xuống đáy 4 năm, sản xuất và xuất khẩu hụt hơi

Theo số liệu của Hội đồng Phát triển Kinh tế và Xã hội Quốc gia Thái Lan (NESDC), GDP quý III/2025 của nước này chỉ tăng 1,2% so với cùng kỳ, giảm mạnh so với mức 2,8% của quý trước và là mức thấp nhất kể từ quý III/2021 – thời điểm nền kinh tế chịu tác động nặng nề bởi đại dịch Covid-19.

Đáng chú ý, khu vực sản xuất chế biến – động lực tăng trưởng chủ chốt của Thái Lan – đã giảm 1,6%, trái ngược hoàn toàn với mức tăng 1,7% trong quý II/2025. Đây là lần đầu tiên ngành này suy giảm sau sáu quý tăng trưởng liên tiếp. Sản lượng ô tô, máy móc và các sản phẩm cao su đồng loạt đi xuống, cho thấy dấu hiệu suy yếu rõ rệt của nền tảng công nghiệp.

Xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ cũng mất đà, khi tốc độ tăng trưởng giảm từ 11,2% trong quý II xuống còn 6,9% trong quý III. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự sụt giảm đơn hàng các mặt hàng điện tử, máy tính và sản phẩm chế tạo, trong khi ngành du lịch – trụ cột quan trọng khác – vẫn phục hồi chậm hơn kỳ vọng.

NESDC dự báo tăng trưởng GDP cả năm 2025 của Thái Lan chỉ đạt khoảng 2%, thấp hơn mức 2,5% của năm 2024. Triển vọng năm 2026 thậm chí còn kém hơn, với mức tăng trưởng dự kiến dao động 1,2–2,2%. Xuất khẩu được dự báo giảm 0,3% trong năm 2026 do tác động của các rào cản thuế quan, đảo chiều so với mức tăng mạnh trong năm 2025.

Bên cạnh đó, nợ hộ gia đình cao đang bóp nghẹt tiêu dùng nội địa, trong khi các chính sách thuế của Mỹ tiếp tục gây sức ép lên lĩnh vực sản xuất. Nhiều tập đoàn Nhật Bản – vốn xem Thái Lan là cứ điểm sản xuất tại Đông Nam Á – đã bắt đầu điều chỉnh chiến lược. Năm 2025, Suzuki rút khỏi hoạt động sản xuất ô tô tại Thái Lan, còn Honda thu hẹp quy mô hiện diện.

Việt Nam tăng tốc, nguy cơ Thái Lan mất vị trí kinh tế hàng đầu khu vực

Trong bối cảnh đó, cục diện kinh tế ASEAN đang chứng kiến sự dịch chuyển rõ rệt. Truyền thông Thái Lan, dẫn phân tích của Nikkei Asia, cho biết Việt Nam đang tiến rất gần tới việc vượt Thái Lan về quy mô GDP danh nghĩa, nhờ đẩy mạnh đầu tư hạ tầng và duy trì tốc độ tăng trưởng cao.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, quy mô GDP năm 2025 ước đạt 514 tỷ USD, tăng 5 bậc, vươn lên vị trí thứ 32 thế giới; GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD, gấp 1,4 lần năm 2020, đưa Việt Nam vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao, vượt mục tiêu đề ra. Nếu duy trì được quỹ đạo này, GDP danh nghĩa của Việt Nam có thể đạt trên 500 tỷ USD vào giai đoạn 2026–2027, qua đó vượt Thái Lan và vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ ba Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia.

Song song với đó, GDP bình quân đầu người của Việt Nam được dự báo vượt mốc 5.000 USD, tiến gần hơn tới mặt bằng của Indonesia – một cột mốc phản ánh rõ sự chuyển dịch về chất lượng tăng trưởng.

Trong khi Việt Nam tăng tốc, Thái Lan lại đối mặt với nhiều lực cản từ bất ổn chính trị trong nước, căng thẳng biên giới với Campuchia và sự suy yếu kéo dài của các trụ cột kinh tế. Những yếu tố này đang khiến “trung tâm kinh tế” một thời của Đông Nam Á đứng trước nguy cơ tụt lại trong cuộc đua tăng trưởng khu vực.

×