Vì sao Liên Hợp Quốc chọn ngày quốc tế cà phê là 1/10, Việt Nam lại lấy ngày 10/12 là ngày đặc biệt của ngành cà phê?

Vì sao Việt Nam chọn ngày 10/12 làm Ngày Cà phê Việt Nam?

Ngày 10/3, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua Nghị quyết A/Res/80/249 lấy ngày 1/10 hàng năm làm "Ngày quốc tế cà phê", mục đích nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng quốc tế về ý nghĩa kinh tế, xã hội và văn hóa của cà phê cũng như vai trò của ngành cà phê đối với phát triển bền vững.

Nghị quyết Ngày quốc tế cà phê, do Brazil và Nhóm nòng cốt gồm 18 nước đề xuất, trong đó có Việt Nam, cùng sự đồng bảo trợ của 97 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc.

Đây là con số cao nhất trong số các dự thảo nghị quyết được Đại hội đồng khóa 80 xem xét cho đến nay.

Đại hội đồng Liên Hợp Quốc cho biết cà phê không chỉ là một mặt hàng nông sản quan trọng mà còn gắn liền với nhiều giá trị văn hóa. Tại một số quốc gia, văn hóa thưởng thức cà phê đã trở thành di sản được công nhận, tiêu biểu như Turkish Coffee Culture and Tradition, được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Ngành cà phê hiện tạo sinh kế cho hàng chục triệu nông dân trên thế giới, đặc biệt tại các nước sản xuất lớn như Brazil, Việt Nam, Colombia và Ethiopia.

Với ý nghĩa xã hội và tầm quan trọng của ngành cà phê, nhiều quốc gia đã chọn một ngày riêng để tôn vinh, đơn cử như Brazil lấy ngày Cà phê Quốc gia là 24/5 hàng năm; Mỹ tổ chức ngày Cà phê quốc gia vào ngày 29/9. Trong khi đó, Colombia tổ chức kỉ niệm vào ngày 24/5; còn Nhật Bản tổ chức Ngày Cà phê vào ngày 1/10.

Trao đổi với PV Dân Việt, ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa) cho biết, Liên Hợp Quốc chọn ngày 1/10 hàng năm là Ngày Cà phê quốc tế, đánh dấu thời điểm bắt đầu niên vụ mới.

Riêng đối với Việt Nam, nước ta chọn ngày 10/12 là Ngày Cà phê Việt Nam. Đây là ngày kỷ niệm Bác Hồ về thăm nông trường cà phê Tây Hiếu (Nghệ An) vào năm 1961 - sự kiện mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc đối với ngành.

"Niên vụ cà phê được Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) áp dụng phổ biến để thống kê sản lượng và giao dịch, phù hợp với thời điểm thu hoạch chính tại nhiều quốc gia sản xuất lớn, bắt đầu từ 1/10 đến 30/9 năm sau", ông Hải cho hay.

Cũng theo ông Hải, dự kiến ít ngày nữa, Ban chấp hành VICOFA sẽ họp để chốt kế hoạch tổ chức các hoạt động tôn vinh Ngày Cà phê Việt Nam năm 2026, tiếp nối thành công của các sự kiện tại TP. Hồ Chí Minh trong 2 năm vừa qua. Những hoạt động này không chỉ nhằm quảng bá sản phẩm mà còn là dịp để kết nối chuỗi giá trị từ người nông dân trồng cà phê đến nhà chế biến và người tiêu dùng toàn cầu.

Sản lượng cà phê Việt Nam năm 2026 dự báo tăng 5-10%

Theo nhận định của Chủ tịch Vicofa, bức tranh ngành cà phê năm 2026 đang có nhiều gam màu sáng. Khác với những lo ngại về thời tiết cực đoan, tình hình biến đổi khí hậu năm nay không ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của cây cà phê tại các vùng trọng điểm như Brazil và Việt Nam, dự báo sản lượng niên vụ này có thể tăng từ 5% đến 10% so với năm ngoái.

Ông Hải phân tích, nếu như trước tháng 4/2023, giá cà phê chỉ dao động quanh mức 40.000 đồng/kg thì từ cuối năm 2023 đến nay, giá cà phê luôn duy trì ngưỡng trên dưới 100.000 đồng/kg.

Dù chi phí phân bón và các yếu tố đầu vào tăng, nhưng với mức giá hiện tại, ông Hải cho biết nông dân trồng cà phê vẫn đạt hiệu quả kinh tế rất cao.

"Năm 2025, ngành cà phê Việt Nam đạt cột mốc ấn tượng với kim ngạch xuất khẩu gần 9 tỷ USD, xuất khẩu khoảng 1,6 triệu tấn. Dự kiến sản lượng cà phê xuất khẩu năm nay cũng tương đương, nhưng để phá vỡ kỷ lục nói trên, ngành cà phê phải tăng chế biến sâu", ông Hải nói.

Hiện nay, tỷ lệ sản phẩm chế biến sâu (cà phê hòa tan, cà phê rang xay) mới chỉ chiếm khoảng 12-13%. "Nếu chúng ta đẩy mạnh được mảng chế biến sâu, giá trị gia tăng sẽ tăng mạnh, từ đó mới có thể bứt phá về kim ngạch xuất khẩu", ông Hải khẳng định.

Theo tìm hiểu của Dân Việt, một số doanh nghiệp đang đầu tư rất mạnh vào chế biến cà phê, điển hình như Tập đoàn Intimex - được xem là doanh nghiệp có "thế lực" lớn nhất với 14 nhà máy, dẫn đầu về xuất khẩu cà phê nhân và đẩy mạnh chế biến sâu; Trung Nguyên nổi tiếng với cà phê hòa tan G7; Vinacafe cũng đã nhiều năm xuất khẩu cà phê hòa tan sang Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ, Canada, châu Âu...

Xuất khẩu cà phê chế biến liên tục tăng trưởng hai con số trong những năm gần đây, trong đó năm 2023 tăng 30%, năm 2024 tăng 35%, năm 2025 tăng 58%, ước đạt kim ngạch 1,4 tỷ USD. Trong đó, các mặt hàng chính gồm cà phê hòa tan, cà phê rang xay, chiết xuất và tinh chất cà phê; EU là thị trường tiêu thụ lớn nhất.

×