Vì sao mang tên Đồ hộp Hạ Long nhưng nhà máy lại đặt tại TP Hải Phòng?

Lý do công ty ở Hải Phòng lại đặt tên là đồ hộp Hạ Long?

Vụ việc hơn 120 tấn thịt heo nhiễm dịch tả lợn châu Phi được đưa vào kho của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long (HaLong Canfoco), đặt tại số 71 Lê Lai, phường Ngô Quyền (TP Hải Phòng), không chỉ gây lo ngại về an toàn thực phẩm mà còn làm dấy lên một thắc mắc khác trong dư luận: vì sao doanh nghiệp này mang tên “Đồ hộp Hạ Long” trong khi trụ sở và nhà máy sản xuất lại không nằm tại TP Hạ Long (Quảng Ninh)?

Thực tế, sự “lệch pha” này bắt nguồn từ yếu tố lịch sử, chứ không phải từ việc doanh nghiệp cố tình gây nhầm lẫn về địa danh.

Theo các tài liệu lưu trữ, Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long được thành lập từ năm 1957, tiền thân là Nhà máy Cá hộp Hạ Long, đặt trụ sở tại số 71 Lê Lai (Hải Phòng). Đây là một trong những cơ sở chế biến thực phẩm đóng hộp ra đời sớm nhất ở miền Bắc, gắn liền với ngành công nghiệp chế biến thủy sản thời kỳ bao cấp. Nhiều sản phẩm của doanh nghiệp từng quen thuộc với người tiêu dùng như pate gan, pate cá, cá ngừ ngâm dầu, thịt hộp và đặc biệt là pate “Cột Đèn” Hải Phòng.

Trong khi đó, TP Hạ Long (cũ) được thành lập ngày 27/12/1993, trên cơ sở nâng cấp thị xã Hồng Gai (cũ) của tỉnh Quảng Ninh. Điều này có nghĩa là cái tên “Hạ Long” trong thương hiệu doanh nghiệp đã xuất hiện trước khi TP Hạ Long ra đời hàng chục năm, nên không thể hiểu theo nghĩa doanh nghiệp được đặt tên theo thành phố Hạ Long như hiện nay.

Một số ý kiến cho rằng tên gọi “Hạ Long” của doanh nghiệp có thể liên quan đến Vịnh Hạ Long – địa danh biển nổi tiếng của Quảng Ninh. Tuy nhiên, xét trong bối cảnh lịch sử những năm 1950, tên gọi các cơ sở sản xuất thời kỳ này thường gắn với địa điểm hoạt động thực tế, đầu mối logistics hoặc khu vực quản lý chuyên ngành, hơn là yếu tố thương hiệu theo nghĩa hiện đại.

Theo nhiều nguồn tư liệu ngành cảng biển, tên gọi “Hạ Long” của nhà máy thời kỳ đầu nhiều khả năng gắn với khu vực Cảng cá Hạ Long (Hải Phòng) – một địa danh tồn tại từ lâu trong hệ thống cảng biển Hải Phòng. Đây là khu vực tập trung các hoạt động tiếp nhận, chế biến và trung chuyển thủy sản, phù hợp với chức năng của một nhà máy cá hộp thời bấy giờ. Đến nay, Cảng cá Hạ Long vẫn là một trong những cảng quan trọng của TP Hải Phòng, đóng vai trò cửa ngõ xuất nhập khẩu hàng hóa đi các tỉnh công nghiệp lớn ở miền Bắc.

Trước những thông tin gây hiểu lầm trên mạng xã hội, ngày 8/1, UBND tỉnh Quảng Ninh đã chính thức phát đi thông báo để làm rõ. Theo đó, UBND tỉnh khẳng định chủ sở hữu thương hiệu “Đồ hộp Hạ Long” là Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long, được thành lập và đăng ký hoạt động kinh doanh tại TP Hải Phòng theo đúng quy định pháp luật. Doanh nghiệp này không thuộc địa bàn tỉnh Quảng Ninh, và toàn bộ hoạt động sản xuất – kinh doanh không nằm trong phạm vi quản lý nhà nước của các cơ quan chức năng tỉnh.

Về mặt pháp lý, UBND tỉnh Quảng Ninh cũng nhấn mạnh rằng việc sử dụng địa danh “Hạ Long” trong tên thương mại không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải đặt trụ sở hoặc nhà máy tại địa phương mang tên đó. Pháp luật hiện hành cho phép doanh nghiệp sử dụng địa danh trong tên gọi nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện đăng ký kinh doanh và không vi phạm các quy định về bảo hộ, cạnh tranh hay gây nhầm lẫn có chủ ý.

Tóm lại, tên gọi “Đồ hộp Hạ Long” là dấu tích lịch sử hình thành doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế – hành chính của nhiều thập niên trước, chứ không phản ánh địa giới hành chính hiện nay. Việc hiểu rõ bối cảnh này giúp tránh nhầm lẫn giữa thương hiệu, địa danh lịch sử và trách nhiệm quản lý nhà nước của từng địa phương trong các vụ việc liên quan.

Đồ hộp Hạ Long có vốn điều lệ 50 tỷ đồng tương ứng 5 triệu cổ phiếu giao dịch trên sàn chứng khoán. Trong đó, Tổng Công ty Thủy sản Việt Nam (Seaprodex - mã chứng khoán SEA) đang là cổ đông lớn nhất sở hữu 27,75% vốn điều lệ), các cổ đông khác góp hơn 36,1 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ 72,25%.

×