Vì sao người lao động cùng sống trên một địa bàn, chỉ cách nhau 1 con đường mà tiền lương tối thiểu vùng lại khác nhau?

Hướng tới áp dụng mức "lương đủ sống" thay vì "lương tối thiểu vùng" cho người lao động

Trao đổi trong buổi họp báo mới đây về kết quả Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, ông Ngọ Duy Hiểu - Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam đã trao đổi rất nhiều vấn đề liên quan tới chính sách tiền lương tối thiểu vùng đang được áp dụng cho công nhân, lao động tại khu vực tư.

Ông Hiểu cho biết, ban đầu lương tối thiểu ở Việt Nam được xây dựng dựa trên cơ sở chuẩn nghèo và mức dinh dưỡng dành cho các đối tượng người dân bình thường trong điều kiện bình thường.

Mức lương này chỉ trả cho người lao động làm các công việc đơn giản nhất. Đây cũng là mức lương thấp nhất mà doanh nghiệp trả cho người lao động, để lao động trang trải cho những nhu cầu đủ sống như: Nhà ở; sinh hoạt; y tế, giáo dục... Hiện nay, tổ chức Công đoàn đang theo đuổi mục tiêu "lương đủ sống" cho người lao động.

"Giữa lương tối thiểu và lương đủ sống đã có sự khác nhau cơ bản. Lương đủ sống thì diện bao phủ rộng hơn cho mọi đối tượng lao động, còn lương tối thiểu chỉ trả cho những đối tượng làm công việc giản đơn, đơn giản nhất, trong điều kiện bình thường để đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu", ông Hiểu nói.

Cũng theo ông Hiểu, hiện nay Việt Nam mới tham khảo mức lương đủ sống của các quốc gia trên thế giới. Việc này cũng mới dừng lại ở việc nghiên cứu, sau khi nghiên cứu kỹ mới có thể sớm đưa vào áp dụng.

Chia sẻ thêm trước ý kiến cách tính lương tối thiểu vùng hiện nay có sự bất cập, nhiều khi người lao động sống cùng trên một địa bàn chỉ khác nhau một con đường nhưng tiền lương lại khác nhau, trong khi mức sinh hoạt đắt đỏ như nhau, ông Hiểu cho rằng, hiện nay Việt Nam đang áp dụng lương tối thiểu ở 4 vùng khác nhau nên cách tính tiền lương có sự khác biệt.

Ông Hiểu cho biết việc chuyển dịch này là khá bình thường vì diễn ra trong bối cảnh thay đổi địa giới hành chính, quy hoạch lại phường xã, tổ dân phố. Nhiều người lao động đang hưởng lương tối thiểu ở vùng 1-2 lại chuyển xuống vùng 3 vùng 4. Điều này cũng làm thay đổi cơ cấu tiền lương của một bộ phận người lao động.

"Đúng là có hiện tượng lao động giữa khu vực này với khu vực khác đôi khi chỉ cách nhau 1 đoạn đường, nhưng chế độ tiền lương lại rất khác nhau trong khi giá cả sinh hoạt lại đắt đỏ như nhau", ông Hiểu chia sẻ.

Để giải quyết vấn đề này Công đoàn đã nhiều lần góp ý với Bộ Nội vụ khi làm tiền lương tối thiểu vùng nhằm đảm bảo quyền lợi của người lao động.

Theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP, lương tối thiểu vùng I là 5,31 triệu đồng/tháng; Vùng II là 4,73 triệu đồng/tháng; Vùng III là 4,14 triệu đồng/tháng; Vùng IV là 3,7 triệu đồng/tháng.
Mức lương tối thiểu theo giờ tại vùng I là 25.500 đồng/giờ, vùng II là 22.700 đồng/giờ, vùng III là 20.000 đồng/giờ, vùng IV là 17.800 đồng/giờ.

Điều chỉnh lương tối thiểu vùng thận trọng, tính sức chịu đựng của doanh nghiệp

Cũng theo lãnh đạo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, đơn vị này đang chuẩn bị tổ chức các tọa đàm sau Đại hội Công đoàn, trên cơ sở kết quả khảo sát mới thực hiện liên quan đến việc đề xuất tăng lương tối thiểu năm 2027.

Theo ông Hiểu, việc điều chỉnh lương tối thiểu cần được xem xét thận trọng, toàn diện, dựa trên bức tranh kinh tế - xã hội, đồng thời tính đến sức chịu đựng của doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động.

Từ đó, tổ chức Công đoàn sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất phương án phù hợp nhằm góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ, đồng thời bảo đảm vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Trước đó, Bộ Nội vụ đã có công văn gửi Chủ tịch UBND tỉnh thành về việc đánh giá tình hình thực hiện và phân vùng lương tối thiểu.

Theo đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 293/2025/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, áp dụng từ ngày 1/1/2026.

Để có căn cứ đề xuất với Chính phủ về mức lương tối thiểu trong thời gian tới theo quy định tại Điều 91 Bộ Luật Lao động, Bộ Nội vụ đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Nội vụ phối hợp với các Sở, ngành liên quan báo cáo tình hình thực hiện mức lương tối thiểu, địa bàn áp dụng mức lương tối thiểu theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP của các doanh nghiệp trên địa bàn.

Các đơn vị thực hiện đánh giá những thuận lợi, khó khăn, hạn chế trong việc thực hiện lương tối thiểu, đồng thời, căn cứ các yếu tố để đề xuất, kiến nghị về mức lương tối thiểu, điều chỉnh địa bàn áp dụng mức lương tối thiểu nếu có.

Trong trường hợp đề xuất điều chỉnh địa bàn áp dụng mức lương tối thiểu thì Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với Ban quản lý khu chế xuất, khu công nghiệp trao đổi bằng văn bản với Liên đoàn Lao động cấp tỉnh, Chi nhánh Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cấp tỉnh, các Hiệp hội nghề nghiệp, các nhà đầu tư và doanh nghiệp trên địa bàn, tổng hợp, báo cáo.

×