Vì sao nông dân đổ xô trồng dừa lấy dầu, dù giá đang thấp hơn dừa uống nước?

Dừa có nhiều giống nhưng thường chia thành 2 nhóm: Dừa tươi uống nước gồm xiêm xanh, xiêm mã lai, tam quan, dứa (trái nhỏ, cơm mỏng, nước ngọt) và dừa lấy dầu/cốt - dừa ta (trái to, cơm dày, béo cao, nước nhạt).

Không chỉ là cây trồng truyền thống, dừa lấy dầu đang tạo nên sức hút lớn tại nhiều địa phương ở Đồng bằng sông Cửu Long. Dù có thời điểm giá bán thấp hơn dừa uống nước, nhiều nông dân vẫn mạnh dạn chuyển đổi vì nhìn thấy lợi thế lâu dài về đầu ra, khả năng chế biến và xuất khẩu.

Giá không phải lúc nào cũng cao, nhưng đầu ra ổn định

Tại vùng dừa trọng điểm Giồng Trôm (địa phận Bến Tre cũ, nay là Vĩnh Long), mô hình trồng dừa lấy dầu theo tiêu chuẩn VietGAP đang mở ra hướng đi mới cho nông dân. Trồng 1,5ha dừa lấy dầu theo VietGAP suốt 6 năm, ông Lê Văn Danh cho biết, nhờ chăm sóc theo hướng hữu cơ, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, vườn dừa luôn cho năng suất ổn định từ 1.500-1.800 trái mỗi đợt thu hoạch. Đặc biệt, thương lái sẵn sàng trả giá cao hơn dừa sản xuất thông thường.

Không chỉ riêng hộ ông Danh, sau 5 năm chuyển đổi, vùng dừa lấy dầu rộng 40ha tại xã Hưng Phong cũng cho thấy hiệu quả rõ rệt. Việc tận dụng toàn bộ phụ phẩm từ cơm dừa, gáo dừa đến xơ dừa giúp gia tăng giá trị, giảm chi phí và tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho các nhà máy chế biến.

Hiện, Vĩnh Long có hơn 800ha dừa VietGAP với trên 1.000 hộ tham gia chủ yếu ở Bến Tre cũ. Các vùng trồng được cấp mã số đã đủ điều kiện xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, tạo thêm động lực để nông dân mở rộng diện tích.

Chọn sự bền vững thay vì "ăn theo" giá

Theo anh Nguyễn Minh Tuấn, quê xã Phú Mỹ, huyện Mỏ Cày Bắc (nay thuộc xã Phước Mỹ Trung, tỉnh Vĩnh Long), người đang canh tác 2,5ha dừa lấy dầu theo hướng hữu cơ suốt 20 năm nay, nguyên nhân khiến nhiều nông dân chọn dừa lấy dầu không nằm ở giá nhất thời mà ở sự ổn định của thị trường.

Anh Tuấn cho biết, dừa lấy dầu luôn có doanh nghiệp và cơ sở chế biến thu mua, bất kể giá lên hay xuống. Trong khi đó, dừa uống nước phụ thuộc nhiều vào nhu cầu tiêu dùng, nếu thị trường chững lại rất dễ bị tồn hàng vì không thể chuyển sang chế biến dầu.

Anh Tuấn cho biết, hiện dừa lấy dầu được thu hoạch 40-45 ngày/lần, còn dừa uống nước chỉ 28-30 ngày/lần. Giá hai loại dừa thay đổi theo mùa vụ, thông thường dừa lấy dầu cao hơn 20-25%, dù thời điểm hiện tại dừa uống nước đang có giá nhỉnh hơn.

Điều đáng chú ý, sau 20 năm canh tác hữu cơ trên diện tích 2,5ha, vườn dừa của anh vẫn duy trì năng suất ổn định, chất lượng cơm dừa béo hơn, hầu như không phát sinh sâu bệnh.

“Dừa hữu cơ được thu mua cao hơn từ 5.000-7.000 đồng/chục so với dừa thông thường”, anh Tuấn cho biết.

Tuy nhiên, theo anh Tuấn, muốn sống tốt với cây dừa lấy dầu, người trồng cần có quy mô từ khoảng 1ha trở lên. Với mật độ khoảng 20 cây/1.000m², diện tích nhỏ sẽ khó tạo nguồn thu đủ lớn.

Chính vì vậy, cùng với việc mở rộng diện tích, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP hoặc hữu cơ và liên kết với doanh nghiệp sẽ là chìa khóa để cây dừa lấy dầu tiếp tục khẳng định vị thế, mang lại thu nhập ổn định và bền vững cho nông dân miền Tây.

Hiện, ngoài trồng dừa lấy dầu, anh Tuấn còn mở công ty chế biến dầu dừa và nhiều sản phẩm khác từ dừa.

“Mỗi năm tôi thu mua gần 1 triệu trái dừa lấy dầu chuẩn hữu cơ tại địa phương với giá 10.000 đồng/chục”, anh Tuấn chia sẻ.

×