Vì sao sau sắp xếp bộ máy, sáp nhập địa giới, số người hưởng lương hưu tăng mạnh trên cả nước?

Theo Bộ Nội vụ, số người hưởng lương hưu của năm 2025 tăng mạnh chủ yếu là do phát sinh sau sắp xếp bộ máy, dẫn đến việc nhiều người được giải quyết hưởng chế độ hưu trí theo Nghị định số 177/2024/NĐ-CP và Nghị định số 178/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 67/2025/NĐCP).

Đáng chú ý, chính sách nghỉ hưu trước tuổi theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP mang tính đột phá, khi cho phép người lao động có thể nghỉ hưu trước đến 10 tuổi mà không bị giảm trừ tỷ lệ hưởng lương hưu.

Điều này dẫn đến nhiều người lao động dù còn trẻ nhưng vẫn xin nghỉ hưu trước tuổi.

Thống kê cho thấy, đến hết quý I/2026, cả nước có hơn 3,5 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng, tăng 3,01% so với năm 2024. Theo dự kiến, đến hết năm nay, số người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng tăng lên hơn 3,54 triệu người.

Bên cạnh đó, cả nước cũng có 21,554 triệu người tham gia BHXH, tăng 24.000 người so với năm trước.

Trong đó bao gồm 19,016 triệu người tham gia BHXH bắt buộc và 2,538 triệu người tham gia BHXH tự nguyện.

Luật BHXH năm 2024 đã bổ sung đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc đối với nhiều nhóm. Do đó, tính đến hết tháng 2/2026, cả nước tăng gần 292.000 người tham gia BHXH bắt buộc mới, gồm: 6.090 chủ hộ kinh doanh; 60.304 người quản lý, đại diện không hưởng lương; 22.679 dân quân thường trực; 22.822 người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; 150.000 người làm việc không trọn thời gian.

Số tiền thu BHXH tương ứng là 110.888 tỷ đồng; số tiền chậm đóng, trốn đóng phải tính lãi là 17.576 tỷ đồng, chiếm 3,7% so với số tiền phải thu.

Đáng chú ý, số người đề nghị giải quyết hưởng BHXH một lần giảm mạnh. Năm 2024, số người nhận BHXH một lần giảm 1,53%, thì đến năm 2025 giảm tới 24,43%. Đặc biệt, 3 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ nhận BHXH một lần tiếp tục giảm mạnh hơn.

Luật BHXH năm 2024 bổ sung chế độ trợ cấp thai sản đối với người tham gia BHXH tự nguyện và chính sách này đang phát huy hiệu quả.

Cụ thể, từ ngày 1/7/2025 đến hết quý I/2026, cơ quan BHXH đã giải quyết hưởng trợ cấp thai sản đối với 5.193 người tham gia BHXH tự nguyện từ nguồn ngân sách nhà nước.

Cùng với đó, cả nước đang thực hiện chính sách trợ cấp hưu trí xã hội cho 2,5 triệu người, tương ứng ngân sách nhà nước chi gần 7.000 tỷ đồng.

Đây là chính sách bổ sung, giúp nhiều người có lương hưu xã hội hàng tháng để ổn định cuộc sống.

Cũng theo Bộ Nội vụ, sau gần một năm triển khai, Luật BHXH năm 2024 với những điểm ưu việt đã dần đi vào cuộc sống, tạo thuận lợi cho người tham gia và thụ hưởng chế độ, cũng như người sử dụng lao động.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai vẫn còn một số điểm bất cập, khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ, nhất là sau khi thực hiện sắp xếp hệ thống chính trị và thể chế hóa quan điểm của Đảng và Nhà nước về BHXH, để đảm bảo phù hợp với bối cảnh, mục tiêu và nhiệm vụ mới đặt ra tại Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng.

Vì vậy, Bộ Nội vụ đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật BHXH năm 2024 với 3 nội dung cơ bản: Nội dung sửa đổi, bổ sung liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; sửa đổi, bổ sung về chế độ, chính sách BHXH; sửa đổi liên quan đến khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư quỹ BHXH.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH hiện đang được Bộ Nội vụ lấy ý kiến các bộ, ngành trước khi trình Chính phủ. Theo dự kiến, dự thảo luật này sẽ được trình Quốc hội xem xét trong năm nay.

×