Vì sao trồng rau hữu cơ khiến rác thải ngoài đồng "chạy đi đâu mất" trên địa bàn xã Đan Phượng?

Xác định môi trường là một trong 19 tiêu chí quan trọng của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM), những năm qua các cấp Hội phụ nữ, Hội nông dân, Hội cựu chiến binh xã Đan Phượng đã có những hoạt động phong phú góp phần bảo vệ môi trường của địa phương.

Thu gom rác, vỏ thuốc bảo vệ thực vật sinh học vào bể chứa trên canh đồng trồng rau hữu cơ

Thực hiện kế hoạch số 121/KH-UBND ngày 29/10/2025 của UBND xã Đan Phượng (Hà Nội) về thu gom, vận chuyển và xử lý tiêu hủy bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng trên địa bàn xã Đan Phượng năm 2025, nhiều bà con nông dân đã chủ động sử dụng các biện pháp thu gom rác thải ngay tại hộ gia đình và cả trên cánh đồng.

Gia đình bà Nguyễn Thị Bình, 69 tuổi ở thôn Phượng, xã Đan Phượng canh tác trồng rau quả từ nhiều năm nay. Bà cho biết, để đảm bảo môi trường, từ năm 2020, gia đình bà đã chuyển sang trồng rau hữu cơ, không sử dụng thuốc trừ sâu.

Phân bón được gia đình bà tự ủ từ phân bò, rơm rạ, cỏ khô, kết hợp nấm có lợi để phân hủy xác bã thực vật, tạo môi trường vi sinh phong phú cho đất.

“Ngoài phân loại rác thải ngay tại hộ gia đình, chúng tôi còn chủ động nhặt vỏ, lọ thuốc bảo vệ thực vật tại vườn rau, cánh đồng gom vào các bể chứa. Việc làm này sẽ góp phần bảo vệ môi trường, nguồn nước, đặc biệt là môi trường sống xung quanh”, bà Bình chia sẻ.

Theo bà, trước đây, một số hộ dân vẫn còn bỏ rác, vỏ thuốc bảo vệ thực vật ra sông, kênh mương. Tuy nhiên, khi xã Đan Phượng tổ chức nhiều buổi tập huấn, tuyên truyền, ý thức của người dân đã thay đổi, mọi người cùng nhau thu gom rác bỏ vào thùng, cùng chung tay giữ gìn vệ sinh môi trường.

Bà Nguyễn Thị Phượng, ở thôn Đại, xã Đan Phượng kể thêm rằng, từ năm 2020 trở về đây, bà con nông dân thường sử dụng phân bón hữu cơ đã qua xử lý như phân trùn quế, phân gà, phân dơi, phân cá, hoặc phân hữu cơ vi sinh để bón cho cây trồng, rau củ quả.

“Ngoài ra, chúng tôi còn được cán bộ địa phương hướng dẫn kỹ thuật phân loại rác thải hữu cơ và rác thải vô cơ; quy trình xử lý rác thải thành phân bón hữu cơ tại gia đình. Hằng ngày người dân cũng tiến hành thu gom vỏ, lọ thuốc bảo vệ thực vật bỏ vào thùng chứa nhằm đảm bảo môi trường”, bà Phượng bộc bạch.

Áp dụng phương pháp thủ công, không sử dụng thuốc hóa học

Ngoài việc thu gom rác thải, gia đình bà Đặng Thị Cuối ở xã Đan Phượng, Giám đốc Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ rau hữu cơ Cuối Quý còn sử dụng phương pháp thủ công để bắt sâu nhằm đảm bảo môi trường.

Bà Cuối cho hay, gia đình bà trồng hơn 5h rau, củ quả theo mùa. Kể từ khi bắt tay vào trồng rau đến nay, gia đình bà thường xuyên sử dụng các loại phân bón hữu cơ đã qua xử lý như phân trùn quế, phân gà.

Các loại phân này giúp bổ sung mùn, tăng độ tơi xốp, giữ nước, hạn chế rửa trôi dinh dưỡng và không gây ô nhiễm nguồn nước hay đất như phân hóa.

Song song với đó, bên trong các nhà màng, nhà kính, bà Cuối cùng với các công nhân lắp đặt các bẫy bằng lưới ở bốn góc để thu hút, bẫy sâu, bướm và các loại côn trùng khác. Phương pháp này cực kỳ đơn giản nhưng lại đem lại hiệu quả cao.

“Nếu như chúng tôi sử dụng thuốc hóa học để diệt sâu, côn trùng trước khi trồng rau củ quả cũng có thể được và đem lại hiệu quả cao. Nhưng việc này về lâu dài có thể sẽ gây ảnh hưởng tới nguồn nước và môi trường xung quanh.

Chính vì vậy, hiện nay tôi đã không lựa chọn phương pháp này mà thay bằng phương pháp lắp đặt lưới để bắt sâu, côn trùng. Việc này tuy mất thời gian, nhưng lại đảm bảo môi trường và có nguồn rau, củ quả sạch trồng từ hữu cơ”, bà Cuối chia sẻ.

Từ kinh nghiệm trồng rau ở bên Nhật, Lào, bà Cuối thấy rằng, sâu, cồn trùng cũng sinh sản theo mùa, thời điểm, chỉ cần nắm được kiến thức, kinh nghiệm, đặt bẫy ở những thời điểm ấy thì sẽ đem lại hiệu quả cao. Bởi thời điểm này, sâu vẫn còn trong kén, chưa sinh sôi nên dễ kiểm soát.

Ngoài ra, bà Cuối cũng cùng với Hội phụ nữ thường xuyên ra quân vệ sinh đường làng, ngõ xóm; thu gom rác thải tại nơi công cộng, tổng dọn vệ sinh các tuyến đường khu dân cư.

Hội liên hiệp phụ nữ các cấp còn tổ chức các hoạt động cho hội viên đi tham quan học hỏi các mô hình điểm; tổ chức các hội nghị tập huấn tuyên truyền bảo vệ môi trường, hướng dẫn phân loại rác thải, đào hố chôn lấp rác thải hữu cơ; tặng các thùng ủ rác…

“Các mô hình trên đã thu hút đông đảo bà con, hội viên phụ nữ tham gia giữ gìn vệ sinh môi trường, tạo cảnh quan môi trường xanh - sạch - đẹp; giảm lượng rác thải sinh hoạt phát sinh, giảm áp lực cho các khu xử lý rác thải tập trung... góp phần xây dựng nông thôn mới bền vững và phát triển”, bà Cuối nói.

Trung tâm dịch vụ tổng hợp (Ủy ban nhân dân xã Đan Phượng) cho hay, từ năm 2016, cán bộ, người dân trên địa bàn đã thực hiện nghiêm quy định tại Kế hoạch số 121/KH-UBND ngày 29/10/2025 của UBND xã Đan Phượng về thu gom, vận chuyển và xử lý tiêu hủy bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng trên địa bàn xã Đan Phượng năm 2025.

Việc thực hiện các kế hoạch, chương trình trên đã góp phần nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm của người dân trong việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, hiệu quả cũng như việc thu gom, vận chuyển và xử lý tiêu hủy vỏ bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng đảm bảo theo đúng quy định;

Tạo tiền đề để phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa, nông nghiệp hữu cơ, hướng tới nền sản xuất trồng trọt xanh, sạch, bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng; thực hiện tốt tiêu chí về môi trường trong xây dựng nông thôn mới.

Ngoài ra, trong năm 2025, Trung tâm đã phối hợp cùng Phòng kinh tế khảo sát, tuyên truyền thu gom vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật cho nông dân khi thực hiện các lớp tập huấn nông dân. Đặc biệt, hằng năm, đơn vị cùng với người dân thu gom, tiêu hủy 2.350 kg vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật đã qua sử dụng.

“Công tác thu gom, xử lý vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng được sự quan tâm của UBND xã, các ngành có liên quan. Trong năm, chúng tôi đã cấp 373 thùng, bể chứa để bà con thu gom vỏ, lọ thuốc bảo vệ thực vật tại các cánh đồng, đường làng, ngõ xóm. Chính vì vậy mà hiện nay, đường xóm thoáng đãng, sạch đẹp, môi trường được đảm bảo”, vị Trung tâm dịch vụ tổng hợp thông tin.

×